Γ. ΚΟΡΔΗΣ: «ΝΑ ΓΙΑΤΙ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΩΧΗΜΕΝΗ ΤΕΧΝΗ…»

10/07/2017

«Το κενό μνημείο», ψηφιακή ζωγραφική, Γ. Κόρδης, 2009

Ο ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ ΕΚΘΕΤΕΙ ΣΤΗΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ ΚΑΙ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

Συνέντευξη στον Γιάννη Κεσσόπουλο

Κύριο χαρακτηριστικό της δουλειάς του η προσπάθεια να συνδυάσει τη βυζαντινή και εκκλησιαστική ζωγραφική με στοιχεία της σύγχρονης τέχνης. Απόφοιτος της Θεολογικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ακολούθησε σπουδές ζωγραφικής και αγιογραφίας με κορύφωση τις σπουδές ειδίκευσης στην Θεολογία και αισθητική της Βυζαντινής τέχνης στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη και, επίσης, Καλών Τεχνών στη Σχολή του Μουσείου Καλών Τεχνών της Βοστώνης. Πολυγραφότατος παράλληλα με τις ζωγραφικές του επιδόσεις, έφτασε στη βαθμίδα του επίκουρου καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Αθηνών απ’ όπου παραιτήθηκε το 2013, ενώ έχει διδάξει και ως επισκέπτης καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Γέηλ, στις ΗΠΑ, όπως και σε άλλα ιδρύματα του εξωτερικού. Μετά των εκκλησιών που έχει εικονογραφήσει, σημαντική θέση κατέχουν η Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Σουρωτή και η Μονή Παναγίας Θεοσκέπαστης στον Σοχό. Ο Γιώργος Κόρδης, κορυφαίος αγιογράφος της εποχής μας, μίλησε στη thessnews με αφορμή την έκθεση «Φως εκ φωτός. Άθως. Βυζάντιο. Οικουμένη» που εγκαινιάστηκε πριν λίγες ημέρες στην Αγιορειτική Εστία Θεσσαλονίκης (διάρκεια έως 15/9/2017) και μέσα στο 2017 και στο 2018 σχεδιάζεται να μεταφερθεί στην Κωνσταντινούπολη και στο Βελιγράδι.

Κύριε Κόρδη, υπάρχει περιθώριο για καλλιτεχνικές αναζητήσεις στο χὠρο της εικονογραφίας;

Ο κόσμος σήμερα, παρότι δείχνει πολύ ενδιαφέρον για τις εικόνες, δεν γνωρίζει δυστυχώς πολλά για την εξελικτική πορεία της εικονογραφίας μέσα στους αιώνες. Έτσι θεωρεί πως η εικόνα είναι ένα δογματικά φορτισμένο γεγονός που δεν επιδέχεται αλλαγές ή στιλιστικές τροπές, πως η εικόνα είναι ένα τυποποιημένο πράγμα που πρέπει να συνεχίζεται απαράλλακτο μέσα στο χρόνο. Δεν είναι όμως αυτό αληθές. Υπήρχε ανέκαθεν μεγάλη εικαστική διαδρομή στην εικόνα και ασφαλώς η πορεία αυτή μπορεί υπό προϋποθέσεις να συνεχιστεί. Άρα ναι, μπορεί σήμερα ένας εικονογράφος να έχει εικαστικές ανησυχίες επιδιώκοντας να δημιουργήσει στο πλαίσιο της παράδοσης, ανακεφαλαιώνοντας την παράδοση χωρίς να την αλλοιώνει στην ουσίας της.

Ο Γιώργος Κόρδης εικονογραφώντας επιτοίχια την Πλατυτέρα στον Ι.Ν. Προφήτη Ηλία στη Φρανκφούρτη.

Με ποιο τρόπο μπορεί να γίνει αυτή η δημιουργική παρέμβαση;

Αυτό βέβαια είναι το μεγάλο ζητούμενο και μπορεί ή θα έπρεπε να είναι το αντικείμενο των συζητήσεων μεταξύ των εικονογράφων σήμερα, κάτι το οποίο δυστυχώς δεν συμβαίνει. Προσωπικά αυτό που με απασχολεί είναι να φέρω στοιχεία από την σύγχρονη τέχνη στην εκκλησιαστική εικονογραφική παράδοση τα οποία είναι συμβατά με αυτήν και μπορούν να αφομοιωθούν σε αυτήν και μπορούν να την εμπλουτίσουν και να την ανανεώσουν. Το εγχείρημα αυτό δεν είναι εύκολο. Προϋποθέτει βαθιά γνώση του χαρακτήρα και της λειτουργίας της εκκλησιαστικής ζωγραφικής, γνώση του πλούτου της σύγχρονης τέχνης και σωστές επιλογές στοιχείων που μπορούν να λειτουργήσουν στην εικόνα.

«Αυτό που με απασχολεί είναι να φέρω στοιχεία από την σύγχρονη τέχνη στην εκκλησιαστική εικονογραφική παράδοση»

Έχει επιτυχία το εγχείρημα αυτό;

Οι όποιες αλλαγές, ή για να είμαι πιο ακριβής η πρόοδος και η αύξηση στην εκκλησιαστική-κοινοτική παράδοση ζητά χρόνο για να ωριμάσουν τα πράγματα και  να ετοιμαστούν οι συνειδήσεις ώστε να ακολουθήσουν. Έτσι γινόταν πάντα. Έτσι πρέπει να γίνεται πάντα.

Δεν είναι η αγιογραφία μια παρωχημένη τέχνη; Μπορεί να «μιλήσει» στον ταλαιπωρημένο σήμερα κόσμο;

Όχι η αγιογραφία, δηλαδή η βυζαντινή ελληνική ζωγραφική δεν είναι μια παρωχημένη τέχνη όπως και καμία άλλη δεν είναι. Οι τέχνες είναι εργαλεία που ανάλογα με το τρόπο που θα τις χρησιμοποιήσει κανείς αποκτούν λειτουργία και άρα σύγχρονο περιεχόμενο. Η βυζαντινή ζωγραφική ακριβώς επειδή δεν είναι νατουραλιστική τέχνη, δηλαδή ακριβής μίμηση της φύσης, μπορεί να είναι ελεύθερη και να αποκτά στα χέρια κάθε δημιουργού διαφορετικό περιεχόμενο και λειτουργία. Έτσι μπορεί να είναι σύγχρονη τέχνη η εικονογραφία και να εκφράζει όχι μόνον την θρησκευτική κοινότητα και τις ανάγκες της αλλά και γενικότερα την ζωή των ανθρώπων σήμερα.

Πως φαίνεται το Άγιον Όρος με τη ματιά του αγιογράφου;

Το Άγιον Όρος είναι τόπος άσκησης και μαρτυρίου για μοναχούς. Άρα είναι τόπος όπου περισσεύει ο θείος έρωτας, ο κόπος και ο πόνος αλλά και η χαρά και η ελπίδα. Μακάριος ο επισκέπτης που μπορεί να τα δει και να τα αισθανθεί αυτά και να δανειστεί έστω περιστασιακά λίγη από την αγάπη των αγίων.

Μπορούν σήμερα βίοι αγίων να εμπνεύσουν τους νέους; Να γίνουν πρότυπα;

Οι βίοι των αγίων μπορούν σε κάθε εποχή να γίνουν οδοδείκτες αρκεί οι νέοι να έχουν ανάλογες αναζητήσεις. Να αγαπούν δηλαδή την αληθινή και ανεπιτήδευτη ζωή και κυρίως να αγαπούν όλη την ζωή χωρίς καμία διάκριση. Τότε θα αγαπήσουν τις ζωές των αγίων που κοπίασαν για να μοιάσουν στον Χριστό και να έχουν την δική Του απέραντη αγάπη που δεν έχει όρια και όρους. Τίποτα δεν λειτουργεί από μόνο του. Όλα λειτουργούν μέσα από τον έρωτα και την αναζήτηση.

Σε ποια εκκλησιά σας εντυπωσίασαν οι αγιογραφίες;

Ο άγιος Νικόλαος ο Ορφανός στη Θεσσαλονίκη είναι μία από τις αγαπημένες μου ιστορημένες εκκλησίες. Επίσης το Πρωτάτο του Αγίου Όρους καθώς και πολλές από τις υπόσκαφες εκκλησίες της Καππαδοκίας.

«Στο έργο του Γιώργου Κόρδη αποτυπώνεται η πιθανότερη, κατά τη γνώμη μου, εξέλιξη της Βυζαντινής αγιογραφίας…» σημειώνει ο καθηγητής Θ. Σέμογλου. Πως αντιμετωπίζετε μια τέτοια προσέγγιση; Νοιώθετε ως συνεχιστής εκείνης της αυθεντικότητας;

Δύσκολη ερώτησή και μάλλον προσωπικά δεν μπορώ να απαντήσω αφού είναι δύσκολο να κρίνω το έργο μου με κριτήρια αντικειμενικά. Ας το κρίνει αυτό η ιστορία και οι καρδιές των ανθρώπων.

 

Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα thessnews, φύλλο 24.6.2017



Post a new comment