ΤΟ ΙΣΧΥΡΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΚΘΒΕ

28/03/2017

Σκηνοθετώντας πάνω στη σκηνή (αρχείο ΚΘΒΕ)

Στη μία και μοναδική συνεργασία του με το Κρατικό Θέατρο, κατάφερε να κερδίσει το κοινό και να διχάσει τους κριτικούς θεάτρου- Μοναδικά ντοκουμέντα από το αρχείο το ΚΘΒΕ

Αναμφίβολα ήταν ένας από τους κορυφαίους Έλληνες κινηματογραφικούς σκηνοθέτες, οι οποίοι άφησαν το στίγμα τους στην μεταπολεμική δημιουργική Ελλάδα. Ο Νίκος Κούνδουρος, έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη 22/2/2017, σε ηλικία 91 ετών.

«Υπήρξε μια ξεχωριστή προσωπικότητα που δεν φοβήθηκε ποτέ να παρέμβει στον δημόσιο λόγο εκφράζοντας με σθένος την προσωπική του άποψη» είπε για εκείνον η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου. «Θα μας λείψει η αρχοντιά του, η τόλμη του, η πληθωρική του προσωπικότητα» σημείωσαν στον αποχαιρετισμό τους οι άνθρωποι του Φεστιβάλ Κινηματογράφου, όπου βραβεύθηκε με τη δεύτερη κιόλας ταινία του, το «Δράκο» του 1956 σε σενάριο Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η ταινία αυτή του χάρισε μεταξύ άλλων διακρίσεων και αυτή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το 1960, ως η καλύτερη ταινία της δεκαετίας 1950-60. Εδώ στη Θεσσαλονίκη βραβεύτηκε ξανά το 1963 με τα βραβεία καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, μουσικής και κριτικών για την ταινία «Μικρές Αφροδίτες».

Σκηνοθετώντας πάνω στη σκηνή (αρχείο ΚΘΒΕ)

Ανεβάζοντας Μπρεχτ χωρίς τον… Μπρεχτ

Μια σχετικά άγνωστη πτυχή της ευρείας καλλιτεχνικής δραστηριότητάς του ήταν το πέρασμά του από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Το Νοέμβριο 1980 μετά από πρόσκληση του τότε καλλιτεχνικού διευθυντή Σπ. Ευαγγελάτου, ανεβάζει στην Κεντρική Σκηνή της ΕΜΣ την παράσταση «Η όπερα της πεντάρας» του Μπρεχτ. Συνεργάτες του κορυφαία ονόματα της εποχής (σκηνικά Δ. Φωτόπουλος, μουσική Κουρτ Βάιλ, ενορχήστρωση Ν. Μαμαγκάκης, χορογραφία Γ. Φλερύ, πρωταγωνίστρια η Βέρα Κρούσκα), αλλά και ηθοποιοί που πρωταγωνίστησαν στα χρόνια που ακολούθησαν (Τ. Παλαντζίδης, Αλ. Ουδινότης, Μ. Κιτσοπούλου, Ι. Δεληγιαννίδου).

Η αφίσα φιλοτεχνημένη από το Ν. Κούνδουρο (αρχείο ΚΘΒΕ)

Οι κριτικοί μίλησαν σκληρά για μια παράσταση Μπρεχτ χωρίς τον Μπρεχτ, μιας και ο Κούνδουρος –προερχόμενος από τον κινηματογραφικό χώρο- χρησιμοποίησε πολλά εφέ στην παράσταση. Ωστόσο, η προσέλευση του κόσμου ήταν εκπληκτική κάθε βράδυ, ένα αληθινό sold out για το οποίο παραμιλούσε ο Τύπος της εποχής κι έκανε τον Κούνδουρο να απαντά στους κριτικούς με έντονο ύφος: «Έκανα ότι νόμιζα καλύτερο και δεν έχω να δώσω λόγο σε κανένα σταφιδιασμένο κριτικό. Είκοσι πέντε χιλιάδες θεατές είναι πιο ευγενικός στόχος για έναν σκηνοθέτη παρά τέσσερις κυκλοθυμικοί κύριοι που απασχολούν με τι γκρίνια τους τέσσερις αντίστοιχες στήλες εντύπων. Αυτοί οι καλοί άνθρωποι έχουν χάσει την ικανότητα να χαίρονται οτιδήποτε μπορεί να δώσει χαρά στον θεατή ή στον συντελεστή μιας παράστασης. Είναι κι αυτό ένα είδος αναπηρίας, αυτό που λέμε επαγγελματική διαστροφή» (περιοδικό Επίκαιρα, 26/2/1981).

Το δακτυλογραφημένο κείμενο της ανάγνωσης(αρχείο ΚΘΒΕ)

Ο Θόδωρος Καράογλου, βουλευτής σήμερα, συμμετείχε σε κείνη την παραγωγή ως φιγκυράν, ως μέλος της συμμορίας του Μάκυ του φονιά, ρόλο που έπαιζε ο αείμνηστος Ανδρέας Ζησιμάτος. Θυμάται πολλά περιστατικά από εκείνη την παράσταση και το Νίκο Κούνδουρο «πολύ απαιτητικό» να τους χαρακτηρίζει «βωβούς πρωταγωνιστές»…

Η ηθοποιός Ιφιγένεια Δεληγιαννίδου, που τότε έδινε μία από τις πρώτες της παραστάσεις στο ΚΘΒΕ ερμηνεύοντας την κόρη του Μάγου, θυμάται ένα Κούνδουρο «αγαπησιάρη» και τον κόσμο να κρέμεται κυριολεκτικά από τον 2ο εξώστη: «Γλυκύτατος άνθρωπος, σπουδαίος καλλιτέχνης. Βεβαίως δεν είχε καμία σχέση με Μπρεχτ αυτή η παράσταση αλλά ήταν κάτι σαν τσίρκο, με τσιρκολάνους, με χορεύτριες, μια πιο κινηματογραφική ματιά, βοηθούμενος φυσικά από την ενορχήστρωση του Μαμαγκάκη και τις χορογραφίες του Φλερύ. Ήταν ένας σκηνοθέτης πολύ κοντά στον ηθοποιό, τον οποίο αγαπούσε και φρόντιζε. Ήταν πολύ μεγάλη χαρά να δουλεύει κανείς μαζί του».

Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα thessnews, φύλλο 25/2/2017