«ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΗΣ Β. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ Δ. ΧΑΡΙΣΙΑΔΗ

19/04/2017

Βούλα Παπαϊωάννου, Πορτραίτο κοριτσιού, 1945-49 | © Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία

Εκείνη φωτογράφος της UNRRA (United Nations Relief and Rehabilitation Administration), καταγράφει όλες τις δράσεις του οργανισμού, από τις πρώτες αποστολές των προμηθειών, τη διακίνηση τροφίμων και ρουχισμού στις πόλεις και στην επαρχία, έως την εκπαίδευση του πληθυσμού σε νέες τεχνολογίες. Εκείνος, φωτογράφος του Υπουργείου Ανασυγκρότησης και διεθνών αποστολών, σκιαγραφεί την εικόνα μιας χώρας που μοιάζει να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες της: βιομηχανικά κτήρια και κατασκευές δεσπόζουν στο τοπίο και χαρωποί εργάτες χειρίζονται μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας στα νέα εργοστάσια.

Το βλέμμα δύο κορυφαίων φωτογράφων του 20ου αιώνα στις ταραγμένες εποχές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της ανασυγκρότησης στην Ελλάδα, της Βούλας Παπαϊωάννου και του Δημήτρη Χαρισιάδη, εξετάζει η έκθεση «Πορτραίτα Ιστορίας» που συνδιοργανώνει το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη.

Μια σπουδαία έκθεση φωτογραφικών εικόνων που συνδιοργανώνει το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη

Σχεδόν αυτοδίδακτοι και οι δύο στη φωτογραφία, διανύουν την πιο δημιουργική περίοδό τους στην περίοδο 1940-1960 υπήρξαν ιδρυτικά μέλη της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας (1952). Η επαγγελματική τους δραστηριότητα στη μεταπολεμική περίοδο αποτελείται κατά βάση από αναθέσεις από διεθνείς οργανισμούς αρωγής αλλά και εγχώριους κρατικούς οργανισμούς. Το προσωπικό τους έργο επικεντρώνεται σε θέματα όπως το εθνικό τοπίο, τα έθιμα και οι παραδόσεις, η ζωή στην ύπαιθρο, το ελληνικό πνεύμα.

Βούλα Παπαϊωάννου, Τα καινούργια παπούτσια της UNRRA, Αθήνα, 1945-46 | © Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία

Η Παπαϊωάννου συνδύασε τη φωτογραφική απεικόνιση της αρχαίας και μεσαιωνικής κληρονομιάς με απόψεις της μεταπολεμικής Ελλάδας, που η φωτογράφος απαθανάτισε κατά την εντεταλμένη περιοδεία της στην επαρχία. Ο Χαρισιάδης σκιαγράφησε σε δεξιοτεχνικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες μια ρομαντική προ-βιομηχανική όψη της χώρας στα βουκολικά τοπία, στην τοπική αρχιτεκτονική, στα παραδοσιακά επαγγέλματα.

Όπως σημειώνουν οι επιμελητές της έκθεσης Αλεξάνδρα Μόσχοβη και Μανώλης Σκούφιας, «Οι φωτογραφίες τους από τον πόλεμο και την περίοδο της ανασυγκρότησης αποτελούν κατεξοχήν δείγματα του φωτογραφικού μοντερνισμού στην Ελλάδα, όπως αυτός εκφράστηκε μέσα από δύο κυρίαρχες κατευθύνσεις: την ανάδειξη της «καθαρής» (ή «ανόθευτης» κατά τον Χαρισιάδη) φωτογραφίας, αλλά και την ανάπτυξη ενός νέου είδους ανθρωπιστικής φωτογραφίας κοινωνικής καταγραφής».

Το προσωπικό τους έργο επικεντρώνεται σε θέματα όπως το εθνικό τοπίο, τα έθιμα και οι παραδόσεις, η ζωή στην ύπαιθρο, το ελληνικό πνεύμα

Σύμφωνα με τους επιμελητές, η αισθητική στροφή στο βλέμμα των δύο φωτογράφων γίνεται απτή στον κορμό της έκθεσης που εστιάζει στην ερμηνεία της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης της χώρας. Η Παπαϊωάννου θα καταγράψει τη δραματική διάσταση του Εμφυλίου και της δύσκολης διαβίωσης στην ελληνική επαρχία: τα καμένα χωριά, τις βομβαρδισμένες υποδομές, τις μαυροφορεμένες γυναίκες, τα ρακένδυτα παιδιά στα υπαίθρια σχολεία.

Δημήτρης Χαρισιάδης, Αθηναϊκή αγορά, Ιούνιος 1952 | © Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία

Οι φωτογραφίες του Χαρισιάδη σκιαγραφούν την εικόνα μιας χώρας που μοιάζει να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες της: βιομηχανικά κτήρια και κατασκευές δεσπόζουν στο τοπίο και χαρωποί εργάτες χειρίζονται μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας στα νέα εργοστάσια.

Χρονικά, η έκθεση ξεκινά με φωτογραφίες από το Αλβανικό Μέτωπο, την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Παρουσιάζονται 200 περίπου έργα, καθώς και άλλο πρωτότυπο ιστορικό υλικό, μαζί με δύο πορτραίτα των φωτογράφων από την τηλεοπτική εκπομπή «Παρασκήνιο» της ΕΡΤ. Ακόμη, παρουσιάζονται σε πλήρη μορφή τα δύο σπάνια κατοχικά λευκώματα «Μαύρο Λεύκωμα» της Βούλας Παπαϊωάννου και «Σούπα του παιδιού και ΙΚΑ Πειραιώς» του Δημήτρη Χαρισιάδη, όπου αντανακλάται το σκληρό πρόσωπο του Πολέμου και ο αγώνας για επιβίωση.

Δημήτρης Χαρισιάδης, Μετέωρα, Μάρτιος 1960 | © Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία

INFO

«Πορτραίτα Ιστορίας» | Βούλα Παπαϊωάννου – Δημήτρης Χαρισιάδης 1940-1960 | Έργα από τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη

Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Α’, 1ος όροφος, Λιμάνι)

Διάρκεια: έως 10. 9.2017

Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα thessnews, φύλλο 8.4.2017



Post a new comment