ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ

02/02/2018

Η επετειακή συναυλία του Τμ. Μουσικής Επιστήμης & Τέχνης στο Μέγαρο

Γράφει ο Αντώνης Ι. Κωνσταντινίδης*

Η πρόσφατη (13/1) συναυλία του τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης στο Μέγαρο Μουσικής, είχε εορταστικό περιεχόμενο. Ήταν μία γιορτή για τα εξήντα χρόνια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και τα εικοσάχρονα του τμήματος σε μία συναυλία αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη.

Παραβλέποντας τις όποιες οργανωτικές ατέλειες, τη μισάωρη καθυστέρηση της έναρξης και τους πολλούς, αναγκαίους ή μη χαιρετισμούς, εμμένουμε στη γενικότερη θετική  επί του περιεχομένου και πολυποίκιλη εντύπωση που μας αποζημίωσε ως ακροατές.

Εκ προοιμίου πρέπει να σημειώσουμε ότι η συναυλία αυτή δεν είχε απλά επετειακό χαρακτήρα. Τόνιζε κατ’ επέκταση τις ενυπάρχουσες δυνατότητες του τμήματος Μουσικής Επιστήμης σε μία ποιοτική, ουσιαστική και σίγουρα φέρελπιν διάσταση. Και πρέπει επίσης να θυμίσουμε ότι το εν λόγω τμήμα, το νεώτερο από τα τέσσερα τμήματα Μουσικών Σπουδών των ελληνικών πανεπιστημίων είναι αυτό με το οποίο οι αμιγώς καλλιτεχνικές μουσικές σπουδές διαβαθμίστηκαν ως προς το  εκπαιδευτικό τους επίπεδο.

Η ίδρυση του τμήματος  το 1998 ήταν μία τομή που ήρθε να καλύψει σε σημαντικό κενό, μία αδήριτη κοινωνική, πολιτιστική και καλλιτεχνική ανάγκη. Στο νέο τμήμα, το πιάνο και το βιολί, η ψαλτική τέχνη και το δημοτικό τραγούδι, το ενόργανο και το φωνητικό μέλος της δύσης και της ανατολής, η σύγχρονη και η παραδοσιακή μουσική, βρήκαν επιτέλους και παρά τις πολλές αρχικές δυσκολίες, την κατάλληλη θεσμική, ανώτατη στέγη και την αντίστοιχη φροντίδα παιδείας.

Είκοσι χρόνια μετά, μπορούμε πλέον με βεβαιότητα να ισχυριστούμε ότι το σημαντικό έργο που επιτελείται και η παρεχόμενη μουσική παιδεία ασφυκτιούν στο κτιριακό πλαίσιο του Παν. Μακεδονίας, όχι μόνο ως προς τον όγκο, αλλά όπως και μέσα από τη συναυλία αποδείχθηκε και λόγω «εφηβικής» καλλιτεχνικής ορμής.

Πρωτότυπες δημιουργίες   

Τη συναυλία άνοιξε η Ορχήστρα Πνευστών με την Α’ εκτέλεση της σύνθεσης του Αθανασίου Ζέρβα «Μικρή συμφωνία σε θέματα Μίκη Θεοδωράκη». Το σύγχρονο αυτό έργο, κινείται με επιδεξιότητα στον καμβά της ελεύθερης τονικότητας και χρησιμοποιεί ως συνεκτικούς δεσμούς οικεία μελωδικά μοτίβα από το έργο του συνθέτη. Γράφηκε ειδικά για την επετειακή περίσταση και η ερμηνευτική του διαπραγμάτευση ισορροπεί καλοδεχούμενα και πετυχημένα μεταξύ ενός τονικού ανάγλυφου και ενός αντιθετικού, τραγικά σκληρού και πυκνά ατονικού ηχόβαθρου. Τονίζουμε με έμφαση την πλοκή του έργου, τους συμβολισμούς και τη σημειολογία που εμπεριέχει ως σύλληψη και ως πρωτότυπη μουσική σύνθεση.

Τον λαϊκό Μίκη μας θύμισαν τα σύνολα παραδοσιακή μουσικής και το εργαστήριο Ποιητικής που ενέσκηψε στο έργο του συνθέτη διεισδυτικά και από διάφορες οπτικές με ιδιαίτερα πετυχημένες, ευαίσθητες και με νεανικό σφρίγος εκτελέσεις από τους φοιτητές και πολλά υποσχόμενους ερμηνευτές (Κ. Ονησίλου, Π. Παράσχος, Φρ. Τομπάζου)

Σημειώνουμε το έργο του Ηλ. Σαρηγιαννίδη, «Παλμός άνοιξης-αρώματα» που κινήθηκε ως μνήμη και αναφορά στο χώρο της λόγιας κοσμικής παράδοσης και ως πετυχημένη ανίχνευση χαμένων δρόμων και ρυθμών μεταβυζαντινών.

Άρωμα Θεοδωράκη

Το β’ μέρος της συναυλίας κάλυψαν με τις παρουσίες τους η Συμφωνική ορχήστρα, η Ορχήστρα εγχόρδων και η Χορωδία του Τμήματος ερμηνεύοντας γνωστό και αγαπημένο ρεπερτόριο του συνθέτη.

Και είναι αξιομνημόνευτο και πρέπει με έμφαση να σημειωθεί ότι ο λαϊκός και ο λόγιος Θεοδωράκης, ακολούθησε στη συνθετική του πορεία, ένα μοναδικό αισθητήριο που τον οδήγησε με τη σειρά του σ’ ένα ιδιαίτερο δημιουργικό δρόμο. Ο ποιητικός λόγος πήρε πνοή από τη μουσική του γραφίδα και μεταμορφώθηκε εντέχνως σε πάνδημη τέχνη, σε λαϊκή μελωδία, σε τραγούδι.

Στο έργο του Μίκη ανιχνεύεται η κοινή μουσική μνήμη από τη δημοτική και εκκλησιαστική παράδοση και αυτή είναι που προεκτείνεται και μεταπλάθεται μέσα από έναν εμπνευσμένο όσο και πετυχημένο συγκερασμό. Τα εκφραστικά εργαλεία της δυτικής ορχήστρας μπορούν να συμβιώσουν στη δημιουργική σκέψη του δημιουργού με τα λαϊκά όργανα της ελληνικής παράδοσης και να οδηγηθούν τελικά σε μία ανεπανάληπτη αμφίδρομη και αμίμητη, πολλές φορές, μουσική έκφραση. Ίσως γι’ αυτόν τον κύριο λόγο, έργα όπως το ορατόριο «Άξιον εστί», κατέχουν πλέον εμβληματικές διαστάσεις στη μελωδική και συλλογική συνείδηση του ελληνικού λαού έχοντας κατακτήσει ακόμη και αναγνωρίσιμες οικουμενικές διαστάσεις.

Σημειώνουμε τη συναυλιακή ερμηνεία του Ανδρέα Καρακότα στο τραγούδι «Της Αγάπης αίματα» και τον ευαίσθητο λυρισμό της μεσοφώνου Αγγελικής Καθαρίου στο νοσταλγικό γ’ μέρος της 3ης Συμφωνίας.

Τη συναυλία έκλεισαν, με τρόπο καθόλα πανηγυρικό και βάσιμα αισιόδοξο για το μέλλον της μουσικής παιδείας στο ελληνικό πανεπιστήμιο, το κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 2 «Το κοιμητήριο» και η δημοφιλής μουσική από σκηνές της σουίτας «Ζορμπάς» αμφότερα υπό τη διεύθυνση φοιτητών του τμήματος.

 

Ο Αντώνης Ι. Κωνσταντινίδης είναι Δρ. Μουσικολογίας, υπεύθυνος Πολιτιστικών θεμάτων  στη Δ/νση Δ/βάθμιας Εκπ/σης Ανατ. Θεσσαλονίκης, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Κριτικών Μουσικής και Θεάτρου.



Post a new comment