ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ «ΡΙΧΑΡΔΟ Β'» ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

18/11/2017

O «Ριχάρδος Β'» από το Res Ratio Network ήρθε για λίγες ημέρες στη Θεσσαλονίκη στο Θέατρο Αριστοτέλειον. Αφού σημείωσε συνεχόμενες επιτυχημένες παραστάσεις στην Αθήνα, ήρθε και εδώ για να διχάσει.

Γράφει η Κατερίνα Νικολάου / [email protected]

Αν το σήμερα ήταν παράσταση θα ήταν ο «Ριχάρδος Β'» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ όπως τον σκηνοθέτησε η Έφη Μπίρμπα και τον ερμήνευσε ο Άρης Σερβετάλης μαζί με τους Νίκο Καμόντο, Ερμή Μαλκότση, Ιωάννα Τουμπακάρη και Αχιλλέα Χαρίσκο. Ωστόσο αυτό δεν μπόρεσαν όλοι όσοι το είδαν να το καταλάβουν με αποτέλεσμα η παράσταση είτε να ενθουσιάζει είτε να δημιουργεί φανατικούς εχθρούς. Όμως κάθε παράσταση υπάρχει και σχολιάζεται στο χωροχρονικό πλαίσιο που εντάσσεται. Και ο Σαίξπηρ αν ζούσε και βίωνε το σήμερα, κάπως έτσι θα έγραφε.

Η οπτική της Έφης Μπίρμπα είναι η πραγματικότητα του 21ου αιώνα, του νοηματικού ιστού και του WEB 3.0. Για εκείνους που δεν παρακολουθούν αυτού του είδους την επικαιρότητα, το διαδίκτυο πλέον αντιλαμβάνεται νοήματα όχι λέξεις και πώς αυτά συνδέονται με εικόνες και ήχους και τα συνδέει, για να το πω πολύ απλοϊκά. Πηγαίνει δηλαδή απεύθείας στο σημαινόμενο πέρα από τη λέξη που το συμβολίζει. Αυτό σημαίνει πως το ίδιο κάνουν και τα ρομπότ. Συσκευές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να δρουν και να αντιδρούν περίπου σαν άνθρωποι. Αλλά και οι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες της τεχνιτής νοημοσύνης και να έχουν καλύτερες λειτουργίες και αντιδράσεις εκμεταλλευόμενοι τη νέα τεχνολογία. Στο πλαίσιο αυτό και το θέατρο οφείλει να περάσει πέρα από τον κώδικα του λόγου σε μία εμπειρία όπου όλα είναι γλώσσα. Οι θεατρολόγοι ξέρουν καλά πως πάντα αυτό ήταν το θέατρο: ένα υπερσύστημα αποτελούμενο από πολλά γλωσσικά συστήματα. Ήρθε όμως η ώρα ο θεατής να το βιώσει αυτό ακόμα πιο καθαρά.

Έτσι ο Ριχάρδος Β’ χρησιμοποιεί το σώμα ως σύμβολο έκφρασης του νοήματος περισσότερο από το γλωσσικό σύστημα του λόγου. Όπως επίσης την επαφή του σώματος με το σκηνικό. Ο θεατής νιώθει τι νιώθουν οι υπηκόοι τυφλωμένοι από τον βασιλιά – ήλιο, ακούν τον εκκωφαντικό ήχο της αναμενόμενης πτώσης. Και θα μπορούσε να παρουσιαστεί ακόμα και με λιγότερα κοστούμια, πιο αφαιρετικό σκηνικό αν δεν ήταν τόσο αναγκαία η εναλλαγή ανάμεσα στο πριν και το μετά. Ο γεννημμένος βασιλιάς Ριχάρδος Β’ εκπέφτει μη μπορώντας να διαχειριστεί μια απλή φιλονικία ανάμεσα σε δύο ευγενείς. Ο γεννημένος βασιλιάς Ριχάρδος δεν άγγιξε ποτέ τον εαυτό του, την καρδιά του μέσα από τη λαμπερή πανοπλοία που τον φυλάκισαν. Έτσι όταν πέφτει, πέφτει με θόρυβο, ο κόσμος του έρχεται ανάποδα και γίνεται ένα με το χώμα. Οι μέχρι χτες υπηκόοι του τον ποδοπατούν. Ο ίδιος δείχνει να νιώθει όμως πως είχε ανάγκη από αυτή την πτώση.

Η παράσταση σε βάζει μέσα της από το πρώτο δευτερόλεπτο και παίρνει μαζί της. Μόνο όμως αν είσαι ανοιχτός. Ο Άρης Σερβετάλης ποδοπατάται από τους συμπρωταγωνιστές του και κάνει το σώμα του πηλό και όχημα της πιο πολύτιμης αρετής: της ταπεινοφροσύνης. Είναι μια αλληγορία του σήμερα. Η Ελλάδα ζούσε χωρίς να αγγίζει την καρδιά της με ξενικά πρότυπα. Πέρα από τις δυνατότητές της και ταΐζοντας μια «αριστοκρατία» που της έλεγε αυτά που ήθελε να ακούσει. Έπεσε. Βρέθηκε στην ένδοια για να μάθει πως πρέπει να ζει με ταπεινοφροσύνη. Η Μάνδρα Αττικής με το λασπωμένο της τοπίο και τους 19 νεκρούς αποτελεί την πιο περίτρανη απόδειξη της απληστίας και ανοησίας που μας διακατείχε!

Αξίζουν συγχαρητήρια στο θέατρο Αριστοτέλειον που δείχνει να παίρνει καινούρια πορεία και από μεταπράτης κάποιων επιτυχημένων αθηναϊκών παραστάσεων μετατρέπεται σε σκυταλοδρόμο των σύγχρονων θεατρικών τάσεων, αποτελεί τον Δούρειο Ίππο παραστάσεων που κανονικά θα έβλεπε ένα περιορισμένο, μυημένο κοινό της πόλης, στο λεγόμενο από τις κοινωνιολογικές έρευνες «λαϊκό κοινό». Κι ας μην αρέσει σε όλους. Όλοι κάποτε «ωριμάζουμε» και καταλάβουμε την αξία του «σπανακόρυζου»…



Post a new comment