Έρωτας και ποίηση

0
2572
Πηγή: www.literature.gr

Πηγή: www.literature.gr
Πηγή: www.literature.gr    

Γράφει ο Φίλιππος Φιλίππου

«Λίλιθ-Από γράμμα σε γράμμα» της Ελένης Γκίκα,  Εκδόσεις Καλέντης, 2014, σελ. 664

Η Ελένη Γκίκα, δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός στο Αντί, στις Εικόνες και στο Έθνος της Κυριακής, ξεκίνησε τη λογοτεχνική της πορεία ως ποιήτρια το 1984 με τη συλλογή Σηματοδότες, ωστόσο μολονότι έχει ασχοληθεί με πολλά είδη του λόγου (μυθιστόρημα, διήγημα, παραμύθι), εξακολουθεί να παραμένει ποιήτρια. Αυτό είναι περισσότερο από εμφανές στο πρόσφατο βιβλίο της, το Λίλιθ, που χαρακτηρίζεται ως μυθιστόρημα. Ας δώσουμε πάνω σε αυτό το ζήτημα ορισμένες απαραίτητες εξηγήσεις. Η πολυγραφότατη και πολυδιαβασμένη Ελένη Γκίκα στην αρχή του βιβλίου της παραθέτει ως μότο μια φράση του Γιώργου Χειμωνά και μια παράγραφο του Πίκο ντε λα Μιράντολα, ενώ πριν από το πρώτο μέρος βάζει δύο στίχους διαφορετικών ποιητών: ανωνύμου (προφανέστατα δικούς της) και του Μαγιακόφσκι. Επίσης, στην αρχή του πρώτου κεφαλαίου έχει στίχους του Ιβάν Γκολ σε μετάφραση του Ε.Χ. Γονατά.

    Το μυθιστόρημα αρχίζει με την παρουσίαση της κεντρικής ηρωίδας, της Λίλιθ, η οποία «ήταν μεγάλη από τότε που γεννήθηκε» και έμαθε πολύ καλά από μικρή πως το γράψιμο είναι, τελικά, το πιο σοβαρό της παιχνίδι». Αργότερα, την θέλγουν οι συγκεντρώσεις, οι διαδηλώσεις και οι συνελεύσεις και είναι παρούσα στις εκδηλώσεις για την επέτειο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Ποια είναι όμως η Λίλιθ; Ο αναγνώστης δεν χρειάζεται πολύ για το ανακαλύψει: στη σελίδα 26 γίνεται αναφορά στο βιβλίο Αιώνια Επιστροφή, μυθιστόρημα που εξέδωσε το 2010 η συγγραφέας, η Ελένη Γκίκα.

    Ολόκληρο το Λίλιθ είναι ένα αυτοβιογραφικό κείμενο, πλημμυρισμένο με ποίηση και βιβλία. Οι ποιητές και οι πεζογράφοι που δανείζουν σε αυτό τους στίχους και τις φράσεις τους είναι τόσοι πολλοί που θα ήταν άσκοπο να τους παραθέσει κανείς σε μια παρουσίαση ή κριτική. Η συγγραφέας θεωρεί χρήσιμο να μνημονεύσει το βιβλικό αυτό όνομα (Λιλιθ, το θηλυκό μέρος του Αδάμ), που συναντάται στη Γραφή και συγκεκριμένα στη Γένεσι Α, 27: «και εποίησεν ο Θεός τον άνθρωπον, κατ’ εικόνα Θεού εποίησεν αυτόν άρρεν και θήλυ εποίησεν αυτούς».

    Μολονότι, η Λίλιθ περιστοιχίζεται από συγγενικά της πρόσωπα (μητέρα, πατέρας) και φίλους αυτό που την απασχολεί κυρίως είναι ο έρωτας, η αγάπη. Όλες οι εξομολογήσεις έχουν ως αποδέκτη έναν άντρα, αυτόν που έχει στοιχειώσει τη ζωή της ηρωίδας.

     Κι ύστερα αρχίζουν οι βιβλιοκριτικές που καλύπτουν μεγάλο μέρος του βιβλίου, ξεκινώντας από ένα πόνημα της Έλεν Χανφ και το πασίγνωστο ερωτογράφημα της Πολίν Ρεάζ Η ιστορία της Ο.

     Τέλος, υπάρχουν οι επιστολές (στη σελίδα 86 δημοσιεύεται η πρώτη), απολύτως ερωτικές επιστολές, με την έννοια πως η αποστολέας απευθύνεται σε έναν άντρα. Σαράντα έξι είναι τελικά οι παρόμοιες επιστολές, τις οποίες υποτίθεται πως ανακάλυψε η Λίλιθ μυστηριωδώς σε ένα παλαιοβιβλιοπωλείο.

     Τούτο το παράξενο, ποιητικό, ερωτικό, βιβλιοφιλικό, αλληγορικό, υπαρξιακό μυθιστόρημα τελειώνει όπως άρχισε, με ένα ποίημα του Ιβάν Γκολ: «Όταν όλα μου τα πάρεις/ Το δέμα από τη σάρκα μου…./ Τότε μπορώ να νιώσω /πόσο δική σου είμαι».

    Η Ελένη Γκίκα με το Λίλιθ έχει επιτελέσει έναν συγγραφικό άθλο, αφού κατάφερε να συνδυάσει ένα σωρό ετερόκλητα κείμενα και να τα ενώσει σε έναν τόμο.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.