ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΟΥΣΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΣΤΟ ΠΗΛΙΟ!

0
2633

Το ΜΟΥΣΙΚΟ ΧΩΡΙΟ στο ΠΗΛΙΟ / 10 χρόνια καλλιτεχνικής συμβίωσης και πολιτιστικής δράσης

Κείμενο – Φωτογραφίες: Κατερίνα Τζαβάρα / εκπαιδευτικός – συγγραφέας  

Φίλοι και γνωστοί που ξέρουν την αγάπη μου για τη μουσική και την αδυναμία μου στις ομορφιές του Πηλίου, με παρότρυναν τα τελευταία χρόνια να παρακολουθήσω τις εκδηλώσεις  σε έναν σπάνιο και καλλιτεχνικά ιδιαίτερο μουσικό θεσμό που κυριαρχεί στην καλοκαιρινή ζωή των κατοίκων του ανατολικού Πηλίου εδώ και μια δεκαετία. Και, να που φέτος τον Αύγουστο τα κατάφερα. Θα προσπαθήσω να σας περιγράψω, λοιπόν, τη μυσταγωγία της συμμετοχής στο πανηγύρι αυτό των ήχων και των εκφράσεων χωρίς υπερβολές, αν και η υπερβολή στην ομορφιά των εμπειριών που αποκόμισα ξεπέρασε και τις πιο υψηλές προσδοκίες μου…

Στο  βουνό του Πηλίου, 20 χλμ ανατολικά του Βόλου και σε υψόμετρο 600 μέτρων, σε μια τοποθεσία όπου το 1378 υπήρχε μόνο το μοναστήρι του Αγίου Λαυρεντίου χτισμένο από τον αγιορείτη μοναχό Λαυρέντιο,  βρίσκεται σήμερα το χωριό Άγιος Λαυρέντης, ένα από τα ωραιότερα κεφαλοχώρια του Πηλίου  μέσα σε ένα πυκνό δάσος από  καστανιές, οξιές και ελιές. Στο μικρό, αυτό, κομμάτι ευλογημένης γης φιλοξενείται κάθε καλοκαίρι, για τα τελευταία δέκα χρόνια περίπου, ένα από τα σημαντικότερα art projects στην Ευρώπη, το «Μουσικό Χωριό».

Το Μουσικό Χωριό ιδρύθηκε το 2006 από τους μουσικούς Θύμιο Ατζακά, Κώστα Μακρυγιαννάκη και Γιώργο – Εμμανουήλ Λαζαρίδη και αποτελεί  μία από τις μεγαλύτερες μουσικές κοινότητες στην Ευρώπη. Φέτος, μετά από δέκα χρόνια παρουσίας στην ύπαιθρο και τριών χρόνων στην αστική έδρα της διοργάνωσης στη Θεσσαλονίκη (Στο «αβγό» έναν πρώην βιοτεχνικό, ενιαίο χώρο 150 τετραγωνικών μέτρων που έχει ανακαινιστεί για να φιλοξενεί εργαστήρια, ζωντανές μουσικές ακροάσεις και ποικίλες ομαδικές δράσεις), το Μουσικό Χωριό διοργανώθηκε από την Αστική μή Κερδοσκοπική Εταιρία Μουσικών Παρεμβάσεων arTree σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Πολιτισμού, Παιδείας & Τουρισμού Δήμου Βόλου και με τη στήριξη της Στέγης Γραμμάτων & Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση.

exo chorodia

Μουσικοί, ηθοποιοί, παιδαγωγοί, χορευτές, χορωδοί, συγγραφείς από όλο τον κόσμο και γενικά φιλότεχνοι αλλά και απλός κόσμος συμβιώνουν και αλληλεπιδρούν καλλιτεχνικά μέσα από βιωματικά εργαστήρια, σεμινάρια, διαλέξεις, εμψυχωτικές και εκπαιδευτικές δράσεις και φυσικά μουσικές συναυλίες. Συμμετέχουν ενεργά η παρακολουθούν (με ελεύθερη είσοδο) τις συναυλίες και τα δρώμενα ενεργοποιώντας τις αισθήσεις και την σκέψη τους με εργαλείο τη φωνή, το σώμα και όχημα την αγάπη για τη φύση, τον άνθρωπο και τις τέχνες. Συντονιστές  των δράσεων αυτών είναι διεθνείς μουσικοί και εκπαιδευτικοί, καθώς και διάφοροι, διεθνούς ακτινοβολίας, προσκαλεσμένοι της διοργάνωσης. Η μουσική ανανεώνεται, οι εκφραστές ποικίλων ρευμάτων πειραματίζονται, οι μουσικοί συμπράττουν και σμίγουν τα παραδοσιακά τραγούδια της Πορτογαλίας  με τα Βαλκάνια και την Μπαρόκ με τον Χατζιδάκι. Τα εργαστήρια και οι συναυλίες γίνονται σε αυλές, σε ξέφωτα, σε αίθουσες εκκλησιών, σε ανακαινισμένους στρατώνες. Παντού ακούς μελωδίες από όργανα και ανθρώπινες φωνές μπερδεμένες με το αυθόρμητο γέλιο των παιδιών που, λίγα μέτρα πιο κάτω, κατασκευάζουν αυτοσχέδια μουσικά όργανα, παίζουν θεατρικό παιχνίδι ή κάνουν ανάβαση σε άλογα γνωρίζοντας τη φυσική ομορφιά του τοπίου.

Σταθερός στις συμμετοχές του και αναπόσπαστο κομμάτι της επιτυχίας του Μουσικού Χωριού, ο ιδρυτής των Ex Silentio, διάσημος φλαουτίστας και μουσικός διευθυντής, Δημήτρης Κούντουρας  μας διηγείται πώς ξεκίνησε αυτή η μουσική περιπέτεια: «Από το 2006 κι έπειτα υπάρχει αδιάκοπα το δικό μας “εργαστήρι παλαιάς μουσικής”. Από τότε μέχρι σήμερα υπήρξαν αρκετοί εισηγητές/καλλιτέχνες ειδικευμένοι στην λεγόμενη παλαιά μουσική που πρότειναν πλήθος κατευθύνσεων όπως μπαρόκ τραγούδι, μεσαιωνική και αναγεννησιακή μουσική κ.α. Μέσα στα χρόνια αυτά πέρασε πλήθος μαθητών διαφορετικών επιπέδων και ηλικιών. Προσωπικά, από την αρχή και με την μεγάλη υποστήριξη της διοργάνωσης, υπήρξε για μένα το κίνητρο της προώθησης της παλαιάς μουσικής και της ιστορικής ερμηνείας με στόχο τη μύηση νεότερων μουσικών στα παλαιά όργανα και στη μουσική από το μεσαίωνα μέχρι και το μπαρόκ. Κάποια από τα σημαντικά πρότζεκτ του εργαστηρίου των τελευταίων χρόνων υπήρξαν η αγγλική μπαρόκ όπερα «Αφροδίτη και Άδωνις» που ανέβηκε στη πλατεία Χατζίνη του χωριού με ασυνήθιστα λίγα μέσα για μια τέτοια παραγωγή καθώς και ένα αφιέρωμα στα μεσαιωνικά Carmina Burana τα οποία παρουσιάστηκαν και σε θέατρο της Αθήνας το χειμώνα. Η ανταπόκριση του κόσμου και των μαθητών υπήρξε τουλάχιστον ικανοποιητική, αφού κάθε χρονιά είχαμε έναν σημαντικό πυρήνα μουσικών που παρακολούθησε με ζήλο το εργαστήρι παλαιάς μουσικής. Τη φετινή χρονιά, στα πλαίσια των 10 χρόνων του μουσικού χωριού, δόθηκε μεγάλη έμφαση στην παλαιά μουσική με μεγάλο αριθμό μαθητών και καινούργιους συνεργάτες όπως ο διεθνούς φήμης κόντρα τενόρος Άρης Χριστοφέλλης, η βιολονίστα Φανή Βοβώνη και ο τσελίστας Δήμος Γκουνταρούλης μαζί με τους παλιούς συνεργάτες Μάρκελλο Χρυσικόπουλο (τσέμπαλο) και Ιάσων Ιωάννου (μπάροκ τσέλο)…»

Η πρωτοτυπία του εγχειρήματος έγκειται στην επιλογή των διοργανωτών να συνδυάσουν το φυσικό  με το μουσικό τοπίο, τις παλιές μελωδικές φόρμες με τις νέες καλλιτεχνικές συμπράξεις, τα έθιμα και την ελληνική παραδοσιακή μουσική του τόπου με τα σύγχρονα μουσικά όργανα και τις παιδαγωγικές αξίες των τεχνών με τις καθημερινές συνήθειες των ντόπιων κατοίκων. Είναι πρωτόγνωρο και ταυτόχρονα λυτρωτικό να ανοίγεις το παράθυρο του σπιτιού και μαζί με τη θέα της δροσερής ανατολής  να απολαμβάνεις την πρόβα των σοπράνο σολίστ ή να περπατάς στο καλντερίμι  προς την κεντρική πλατεία και να ακούς ήχους της τζαζ να έρχονται από το ανοιχτό παράθυρο ενός υπογείου στον κεντρικό παραδοσιακό ξενώνα που σε καλωσορίζει στην ανηφόρα προς το εσωτερικό του χωριού…

Από τα πρωινά εργαστήρια για παιδιά και  μουσικούς μέχρι τα απογευματινά σεμινάρια και τις διαλέξεις οι νότες συμβαδίζουν μαζί σου σε κάθε βήμα, λέξη κι αναπνοή. Γίνεσαι ένα με τους ήχους που συνοδεύουν το πέταγμα των πλατανόφυλλων και του παγωμένου νερού που κυλάει άφθονο από το βουνό στις βρύσες της πλατείας.  Νιώθεις συνένοχος με τον άγνωστο διπλανό σου, το βράδυ που παρακολουθείς τις συναυλίες. Του μιλάς με τα μάτια, τον αγγίζεις με τη μελωδία που κοινωνείτε ταυτόχρονα. Στην άλλη άκρη, στον τοίχο κάθονται δυο γιαγιάδες του χωριού και ακούν με μάτια κλειστά το λυπητερό τραγούδι της άρπας. Μπροστά στη σκηνή, καθισμένα στο πάτωμα παρακολουθούν με ορθάνοιχτα, άπληστα μάτια οι πιο μικροί ακροατές, παιδιά από τριών έως 15 χρόνων.

Μία είναι η γλώσσα της επικοινωνίας και μιλάμε όλοι την ίδια. Είναι η γλώσσα της μουσικής. Είναι ο σωματικός λόγος της ψυχικής δόνησης που εκφράζεται στο πιο αγνό, ταιριαστό περιβάλλον· σε σχολικές αυλές, αίθρια, προαύλια εκκλησιών, ξέφωτα με πυκνή βλάστηση, παγκάκια, λιθόστρωτα δρομάκια. Οι ντόπιοι μας ενημερώνουν πως τα πρώτα χρόνια, όπου οι συμμετοχές ήταν λιγότερες σε αριθμό, οι συναυλίες φιλοξενούνταν στους κήπους και τις αυλές των κατοίκων, οι οποίοι άνοιγαν τα σπίτια τους για τον κόσμο και τους μουσικούς. Και για να κλείσει η βραδιά, ή μάλλον για να ανοίξει κι άλλο η συντροφιά, όλοι μαζί καταλήγουν στην κεντρική πλατεία για να ταξιδέψει το σώμα και το μυαλό με γκάιντες και σαξόφωνα. Εκεί που όλοι χορεύουν αγκαλιασμένοι. Εκεί που τραγουδούν αρμονικά και παθιασμένα. Η αίσθηση της πληρότητας, της συν-κίνησης  παίρνει μορφή στα χαμόγελα και διαχέεται σαν ηλεκτρικό ρεύμα στα σώματα, στην ατμόσφαιρα, στη μνήμη, στην αιωνιότητα.

Σ’αυτήν τη μνήμη θα κρατήσω την συζήτηση με την Άλκη Ζέη στο προαύλειο της εκκλησίας του Αγίου Αποστόλου του Νέου, το μουσικοπαιδαγωγικό  εργαστήρι «Let us sing correctly!» για την καλλιέργεια της μουσικότητας μέσα από την παιδαγωγική προσέγγιση του Zoltán Kodály με την υπεύθυνη επικοινωνίας/οργάνωσης του εργαστηρίου και διδάσκουσα του Σολφέζ/ Μουσικής Θεωρίας και της Χορωδίας, Αγγελική Πλόκα, τη νυχτερινή συναυλία-έκπληξη με τους διακριθέντες μουσικούς μας Δήμο Κονταρούλη (τσέλο), Μάρκελλο Χρυσικόπουλο (τσέμπαλο) και Δημήτρη Κούντουρα (φλογέρα) στο χώρο του Δημοτικού σχολείου, το πρόγραμμα με τα παραδοσιακά τραγούδια της Ν.Ευρώπης  με τη Σοφία Αβραμίδου (φωνή-διασκευές) και την Κατερίνα Γίμα ( άρπα) και τέλος το ρεσιτάλ βιολιού με τον διεθνή σολίστα της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης Σίμο Παπάνα, στον Στρατώνα.

Αυτό είναι το δικό μου μουσικό χωριό, όπως το έζησα και ανυπομονώ να ξαναζήσω.  Αυτό θα κρατήσω σαν καλοκαιρινή ευτυχία στο κουτάκι των αναμνήσεων, αυτό θα ονειρεύομαι στη χειμωνιάτικη ρουτίνα, αυτό θα ακούω στα αυτιά μου από το κοχύλι των προσδοκιών μέχρι το επόμενο συναπάντημα. Η καλοσύνη της μουσικής εξυψώνει τα ταπεινά. Αυτή -θα έπρεπε να- είναι η ένωση του ανθρώπου με το Θεό.

 

Προηγούμενο άρθρο“ΓΙΑ ΓΕΛΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΚΛΑΜΜΑΤΑ” ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΛΑΖΑΡΙΣΤΩΝ
Επόμενο άρθρο“ΖΩΗ & ΤΕΧΝΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ”: 1Ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΕΡΑΠΕΙΩΝ ΜΕΣΩ ΤΕΧΝΗΣ
Γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Είναι απόφοιτος του Αμερικανικού Κολλεγίου Ανατόλια, αριστούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του ΑΠΘ, του τμήματος μετεκπαίδευσης στη Γενική Αγωγή του Διδασκαλείου του ΑΠΘ και καθηγήτρια αγγλικής γλώσσας, με σπουδές φωνητικής και πιάνου. Κατέχει πιστοποιητικό κατάρτισης στη Δημιουργική Γραφή και Εκπαίδευση από τη Δομή Δία Βίου Μάθησης του ΑΠΘ. Είναι κάτοχος master από το ΤΕΦΑΑ του ΑΠΘ με ειδίκευση στα προγράμματα φυσικής δραστηριότητας και αγωγής υγείας για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Εργάστηκε στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση σε θέσεις διδακτικές και διοικητικές. Σήμερα εργάζεται ως νηπιαγωγός, είναι συγγραφέας παιδικών και εκπαιδευτικών βιβλίων και παραδίδει επιμορφωτικά σεμινάρια Διδακτικής της Παιδαγωγικής. Είναι μέλος του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ (International Board on Books for Young People) - Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, της SCBWI (Society of Children's Book Writers and Illustrators) και αρθρογραφεί σε εκπαιδευτικά blogs και ηλεκτρονικά έντυπα ποικίλης ύλης. Από τις εκδόσεις βιβλιοΔΙΑΠΛΟΥΣ έχουν εκδοθεί 23 έργα της. Αναλυτική εργογραφία της μπορείτε να βρείτε στο http://www.biblionet.gr/author/73015/%CE%91%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B7_%CE%A4%CE%B6%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B1

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.