Εμμονή με την ορθορεξία

0
723

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / [email protected]

Η πρώτη άποψη περί ορθορεξίας διαπιστώθηκε πριν 10 χρόνια. Πρόκειται για μια μορφή διατροφικής διαταραχής  η οποία χαρακτηρίζεται από μανία για την υγιεινή διατροφή. Το κυρίαρχο γνώρισμα της είναι η κατανάλωση μόνο υγιεινών τροφών,κυρίως βιολογικών ή οργανικών και η αυστηρή αποφυγή κατανάλωσης τροφών αυξημένων σε λιπαρά ή εκείνων που περιέχουν πρόσθετα ή συντηρητικά. Η λέξη ορθορεξία προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις “orthos” που σημαίνει σωστή και “orexia” που σημαίνει όρεξη. Ίσως σε κάποιους να ακούγεται περίεργο, όταν ζούμε σε μια κοινωνία που η παχυσαρκία “ανθίζει”, να υπάρχουν άτομα, τα οποία προσπαθώντας να αποκτήσουν συνείδηση και γνώση γύρω από τα θέματα της διατροφής να φτάνουν σε σημείο ψύχωσης. Για τους πάσχοντες η ποιότητα του φαγητού είναι πάρα πολύ σημαντική σε σημείο να παραμερίζουν τις κοινωνικές τους σχέσεις, την επαγγελματική και προσωπική τους ζωή ακόμα και το δεσμό με την οικογένεια τους. Φαίνεται να ακολουθούν διάφορους τύπους διατροφών και όσο πιο περίπλοκη και απαγορευτική είναι η εκάστοτε διατροφή τόσο πιο ελκυστική τείνει να γίνεται από τους ορθορεκτικούς. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να θέτουν την υγεία τους σε κίνδυνο μιας και αρνούνται να καταναλώσουν οτιδήποτε είναι ανθυγιεινό ή φτιαγμένο από προϊόντα που δεν είναι φυσικά. Προσπαθούν να τηρούν όσο πιο πιστά το πλάνο διατροφής που επιλέγουν κάθε φορά και το θεωρούν τέλειο.

 Η ορθορεξία ανήκει στην κατηγορία των ψυχογενών νοσημάτων που αφορούν την διατροφή μαζί με την νευρική ανορεξία και την βουλιμία. Η ορθορεξία, όμως, διαφοροποιείται γιατί δεν στοχεύει στην απώλεια του βάρους. Δεν τίθεται θέμα ποσότητας φαγητού αλλά αυτό που ενδιαφέρει τους ορθορεκτικούς είναι η ποιότητα της τροφής. Αποστρέφονται οτιδήποτε δεν είναι αγνό. Μια ακόμα διαφορά μεταξύ ορθορεκτκών και ανορεκτικών-βουλιμικών είναι οτι, οι μεν δεν προσπαθούν να το κρύψουν σε αντίθεση με τους δε. Ωστόσο η κοινωνική απομόνωση είναι κοινή και στις δύο περιπτώσεις. Οι περιπτώσεις ορθορεξίας φαίνεται να αυξάνουν με την πάροδο του χρόνου και φαίνεται να έχουν αντίκτυπο περισσότερο σε άντρες ηλικίας 30 ετών παρά σε γυναίκες. Παράλληλα, άτομα χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν νευρική ορθορεξία, λόγω έλλειψης γνώσεων σε θέματα διατροφής και υγείας. Συγχρόνως, η μεγάλη προβολή από τα ΜΜΕ, της υγιεινής διατροφής ως ιδανικού μοντέλου διατροφής, πολλές φορές επιφέρει την εσφαλμένη πληροφόρηση του κοινού για την ασφάλεια και την θρεπτική αξία των πολλών τροφίμων.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ορθορεκτικοί προσπαθούν να “εξαγνίσουν” τη διατροφή τους και να πετύχουν την “κάθαρση” του οργανισμού, λόγω της κατάθλιψης και της αρρωστοφοβίας τους. Πολλοί μάλιστα φτάνουν τον οργανισμό τους στα όρια εξόντωσης. Αποφεύγουν αρκετές ομάδες τροφίμων με αποτέλεσμα να εμφανίζουν ελλείψεις σε βασικά θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Β12, το ασβέστιο, τα ω – 3 και ω – 6 λιπαρά οξέα. Όσοι από τους ορθορεκτικούς καταναλώνουν μόνο ωμές τροφές κινδυνεύουν να μολυνθούν από διάφορα παράσιτα και μικρόβια που απαντώνται κυρίως στο ωμό κρέας. Είναι διαρκώς αγχωμένοι,αφού προσπαθούν συνεχώς να πετύχουν τους εξαντλητικούς διατροφικούς στόχους που έχουν θέσει, ωστόσο καταλήγουν να γίνονται όλο και πιο δυστυχισμένοι.

 Ας δούμε ποια είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός ορθορεκτικού :

  1. Οι ορθορεκτικοί σκέφτονται την δίαιτα περισσότερο από 3 ώρες την ημέρα, προγραμματίζοντας τα γεύματα του αρκετές μέρες πριν την κατανάλωσή τους φτάνοντας έτσι στο σημείο της εμμονής.

  2. Η θρεπτική αξία του γεύματος που θα καταναλώσουν είναι περισσότερο σημαντική από αυτό καθ’ αυτό το γεύμα.

  3. Νιώθουν αυτοπεποίθηση όταν τρώνε σωστά.

  4. Ακολουθούν τους διατροφικούς κανόνες που θέτουν κάθε φορά με θρησκευτική ευλάβεια και όσο πιο δύσκολοι είναι τόσο πιο βαθιά ικανοποίηση αισθάνονται όταν τους τηρούν. Αισθήματα ενοχής, αηδίας και ατέλειας θα ακολουθήσουν μετά από οποιαδήποτε απόκλιση.

  5. Όταν χαλάει η διατροφή τους, επιβάλουν στον εαυτό τους τιμωρίες π.χ. έφαγα το συγκεκριμένο γλυκό άρα δεν θα φάω τίποτα άλλο σήμερα.

  6. Αισθάνονται καθαροί και υγιείς όταν καταναλώνουν τρόφιμα που δεν περιέχουν τεχνητά χρώματα, γεύσεις, συντηρητικά, ανθυγιεινά λίπη, ζάχαρη, αλάτι, φυτοφάρμακα και δεν έχουν υποστεί γενετική τροποποίηση. Καταναλώνουν αυτά που είναι καθαρά και αγνά με εξαιρετική πειθαρχία.

  7. Ακόμα και τα σκεύη που χρησιμοποιούν πρέπει να πληρούν κάποιες συγκεκριμένες προδιαγραφές όσον αφορά τον βαθμό καθαριότητας και αποστείρωσης.

  8. Δίνουν συνεχώς μάχες για να βρουν και να φάνε μόνο τα σωστά και να αποφύγουν τα επεξεργασμένα τρόφιμα(γλυκά, κέικ, πατατάκια, ψωμί).

  9. Είναι δύσκολο να απολαμβάνουν τις κοινωνικές πτυχές του φαγητού. Αδυνατούν να βγουν έξω για φαγητό με φίλους. Αποφεύγουν ακόμα και μια πρόσκληση σε οικογενειακό γεύμα. Οι αυστηροί διατροφικοί κανόνες που θέτονται, όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, περιορίζουν και την κατανάλωση φαγητού εκτός σπιτιού.

  10. Μπορούν πολύ εύκολα να περιγράψουν με λεπτομέρειες τις σωστές και υγιεινές επιλογές τους.

 Τύποι διατροφών που οδηγούν σε ορθορεκτική συμπεριφορά και μπορεί να βλάψουν την υγεία είναι οι ακόλουθοι :

  • Vegeterian :αποφυγή ζωικού κρέατος, υπάρχει πιθανότητα κατανάλωσης ψαριού.

  • Vegan : αποφυγή όχι μόνο ζωικών προϊόντων κρέας, ψάρι, κοτόπουλο) αλλά και μελιού, αυγών και γαλακτοκομικών προϊόντων.

  • Frutarian ή καρπιστές : τρώνε μόνο ότι πέφτει από τα δέντρα μιας και απαγορεύεται να τα κόβουν γιατί μ’ αυτό τον τρόπο πληγώνεται το φυτό. Επιτρέπονται οι καρποί και τα φρούτα αλλά όχι τα λαχανικά.

  • Paleodiet : τρώνε όπως έτρωγαν οι άνθρωποι που έζησαν κατά την παλαιολιθική εποχή. Επιτρέπεται το κρέας, το ψάρι, τα λαχανικά, οι ρίζες και οι καρποί.

  • Macrobiotic : τρέφονται μόνο με καρπούς, όσπρια και λαχανικά ενώ μασούν πολύ αργά την τροφή τους.

  • Rawfoodism : επιτρέπονται μόνο οι ωμές τροφές.

 Για να θεραπευτεί και να ξεπεραστεί οριστικά το πρόβλημα της ορθορεξίας χρειάζεται ο/η ασθενής να ισορροπήσει. Πρέπει να αντιληφθεί, να παραδεχθεί το πρόβλημά του και να καταλάβει τι τον/την οδήγησε σ’ αυτή την εμμονή. Κατά την μετάβαση από την ορθορεξία στην φυσιολογική σίτιση, τα άτομα αυτά πρέπει να δουλέψουν τα βαθύτερα συναισθηματικά τους θέματα, με τη βοήθεια κάποιου ειδικού ψυχολόγου. Πρέπει να αναθεωρήσουν την έννοια της φράσης “τρώω υγιεινά” και να καταλάβουν ότι η τροφή δεν θα τους κάνει καλύτερους ανθρώπους. Από διατροφικής πλευράς, είναι απαγορευτική η απομάκρυνση οποιασδήποτε ομάδας τροφίμων από το καθημερινό σας διαιτολόγιο εκτός αν υπάρχει κάποια παθολογική κατάσταση στην μέση η οποία σας περιορίζει. Σας περιορίζει, σημειώνω ξανά, δεν σας απαγορεύει. Πρέπει να γίνει αντιληπτό από όλους ότι δεν υπάρχουν υγιεινές και ανθυγιεινές τροφές, αλλά υγιεινές και λιγότερο υγιεινές. Το διαιτολόγιο σας θα πρέπει να είναι ισορροπημένο σε θρεπτικά συστατικά, αλλά και θερμιδικά, για να μην υπάρχουν ελλείψεις θρεπτικών συστατικών. Επίσης, σημασία δεν έχει μόνο η ποιότητα των τροφίμων αλλά και η ποσότητα και η συχνότητα κατανάλωσής τους, κάτι που παίζει μεγάλο ρόλο στην διατήρηση του βάρους στα φυσιολογικά επίπεδα. Οι αλλαγές στην διατροφή σας θα πρέπει να είναι μικρές και εφικτές και να μην επηρεάζουν την ποιότητα την ζωή σας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.