Η εκπαίδευση για την οικονομία

0
325

Γράφει ο Σάββας Ιακωβίδης / [email protected]

Μια σημαντική ημερίδα σε μια κρίσιμη περίοδο για την επιβίωση της Κύπρου
Ποιος είναι ο ρόλος της στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον και τι κατέθεσαν ο δρ Ανδρέας Θεοφάνους, ο Χρ. Καρύδης και ο δρ Θεόδωρος Παναγιώτου σε εμπεριστατωμένες παρεμβάσεις τους

Η οικονομία είναι στενά συναρτημένη προς την πολιτική και αντίστροφα. Η Κύπρος, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, υφίσταται τις συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Η ολέθρια οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Χριστόφια, μετά και την τραγωδία στο Μαρί, προκάλεσε οδυνηρά προβλήματα στην οικονομία του τόπου. Διαδοχικές υποβαθμίσεις της οικονομίας και των τραπεζών μας έπληξαν καίρια τις οικονομικές προοπτικές.

Η ανεργία έφτασε σε πρωτοφανή ύψη, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων πτυχιούχων, ενώ στόχοι που τέθηκαν για αναβάθμιση της Κύπρου στην παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών, δεν υλοποιήθηκαν.
Η εκπαίδευση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και στην προκοπή του τόπου. Η Κίνηση Καθηγητών «Αλλαγή», ο Σύνδεσμος Οικονομολόγων Καθηγητών (ΟΕΛΜΕΚ) και το Cyprus International Institute of Management (CIIM), εκτιμώντας ακριβώς τη σημασία της εκπαίδευσης στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον, συνδιοργάνωσαν πρόσφατα μια σημαντική ημερίδα στη Λευκωσία.

Σε αυτήν απεύθυναν χαιρετισμούς οι υπουργοί Παιδείας και Οικονομικών, Δημοσθένους και Καζαμίας και οι πρόεδροι των Επιτροπών Εμπορίου και Οικονομικών Λ. Χριστοφόρου και Ν. Παπαδόπουλος. Χαιρετισμούς απεύθυναν οι πρόεδροι της «Αλλαγής»-ΟΕΛΜΕΚ, Δ. Ταλιαδώρος και του ΣΟΚΑΚ, Α. Στυλιανού.

Ακαδημαϊκό Κέντρο
Πρώτος εισηγητής ήταν ο δρ Ανδρέας Θεοφάνους, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Αφού υπογράμμισε την αναγκαιότητα να έχουμε μιαν ισχυρή οικονομία και δημοσιονομική εξυγίανση, επέμεινε ιδιαίτερα στη σημασία της ανάδειξης της Κύπρου ως ακαδημαϊκού κέντρου. Επισήμανε ότι η κυβερνητική πολιτική και η φιλοσοφία που διέπει τον κρατικό προϋπολογισμό στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δημιουργεί τεράστιες στρεβλώσεις με πολύ σοβαρές αρνητικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επισφραγίζεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η μη ισότιμη αντιμετώπιση οργανισμών, ακαδημαϊκών και φοιτητών.

«Με βάση την υφιστάμενη φιλοσοφία», προσθέτει ο δρ Θεοφάνους, «μια οικογένεια με ετήσια εισοδήματα ύψους €200.000 και με δύο παιδιά στο Πανεπιστήμιο Κύπρου δεν καταβάλλει δίδακτρα. Αντίθετα μια οικογένεια με εισοδήματα €50.000 και με δύο παιδιά σε ιδιωτικά πανεπιστήμια θα καταβάλλει ετήσια δίδακτρα πέραν των €18.000». Διερωτάται: «Μας ενδιαφέρει η δωρεάν παιδεία για όλους τους φοιτητές στα κυπριακά Πανεπιστήμια ή προωθούμε τη φιλοσοφία της πλήρους δωρεάν παιδείας μόνο στα κρατικά πανεπιστήμια και μάλιστα ανεξαρτήτως εισοδηματικών κριτηρίων;».

Τα κρατικά Πανεπιστήμια και οι φτωχοί συγγενείς, τα ιδιωτικά 

Ο δρ Θεοφάνους υποβάλλει ότι «εάν τα κρατικά Πανεπιστήμια εξακολουθήσουν να έχουν τη μερίδα του λέοντος, ας πούμε €160 εκατομμύρια, και δίνονταν €40 εκατομμύρια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια (ως αντιστάθμισμα για την πληρωμή μέρους των διδάκτρων των φοιτητών ή/και ενίσχυση της έρευνας) θα είχαμε εξαιρετικά αποτελέσματα:
α) Το ύψος των διδάκτρων θα ήταν γύρω στα €5.000 ετησίως, ενώ το κόστος/τα δίδακτρα των μεταπτυχιακών προγραμμάτων θα μειωνόταν στις €7.000 περίπου.

β) Η πολιτική αυτή θα ωθούσε το Πανεπιστήμιο Κύπρου και τα κρατικά Πανεπιστήμια γενικότερα σε μια πιο ορθολογιστική οικονομική διαχείριση. Άλλωστε οι όροι απασχόλησης και λειτουργίας των, γενικότερα, δεν έχουν προηγούμενο σε καμιά χώρα.

γ) Η εισηγούμενη πολιτική θα οδηγούσε στην υλοποίηση του στόχου της μετατροπής της Κύπρου σε ακαδημαϊκό κέντρο με πολλαπλά οφέλη. Πάνω απ’ όλα, ειδικά σε περίοδο ύφεσης, θα μειωνόταν η ανεργία και θα ήταν δυνατό να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την ικανοποίηση των προσδοκιών των νέων».

Έρευνα και καινοτομία
Από την πλευρά του, ο οικονομολόγος-δημοσιογράφος, Χρίστος Καρύδης, επισήμανε ότι «η κυπριακή οικονομία βρίσκεται σε αναπτυξιακά αδιέξοδα και ότι χρειάζεται επειγόντως ένας νέος οδικός χάρτης, που θα δημιουργεί ελπίδες για το μέλλον». Αυτά προϋποθέτουν ότι στην κυπριακή οικονομία πρέπει να επενεχθούν τέτοιες διαρθρωτικές αλλαγές που θα αλλάξουν και την κατεύθυνση και τον προσανατολισμό της. Δηλαδή «η Κύπρος, για να πάει μπροστά, χρειάζεται τομές και καινοτόμες δράσεις. Πρέπει να στοχεύσουμε στην ανάπτυξη επενδύοντας κονδύλια στην έρευνα και στην καινοτομία», προσθέτει.

«Στον τομέα αυτό», παρατηρεί, «είμαστε από τους πιο κακούς μαθητές στην Ευρώπη. Τη δεκαετία του 1990 η Κύπρος χρησιμοποιούσε το 0,15% του ΑΕΠ, το 2010 το ποσοστό αυτό ανήλθε στο 0,60%, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύουν κατά μέσο όρο το 1,85% του ΑΕΠ. Η στρατηγική της Λισαβόνας συστήνει στα κράτη-μέλη να αφιερώσουν στην έρευνα και την καινοτομία το 3% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια. Εμείς εδώ στην Κύπρο βάζουμε σ’ αυτή την προσπάθεια πέντε φορές λιγότερα απ’ ό,τι προνοεί η Λισαβόνα, ενώ το γειτονικό μας Ισραήλ επενδύει πέραν του 5% του ΑΕΠ σε έρευνα και καινοτομία».

Το αναπτυξιακό μοντέλο
Ο Χρ. Καρύδης επιμένει και αυτός ότι η Κύπρος μπορεί να εξελιχθεί σε κέντρο παροχής ιατρικών και ακαδημαϊκών υπηρεσιών και σπουδών, ενώ υπογραμμίζει την αναγκαιότητα λειτουργίας του ΓΕΣΥ. Παράλληλα υπογραμμίζει ότι ένας σοβαρός διαρθρωτικός στόχος πρέπει να είναι η απεξάρτηση της οικονομίας από το πετρέλαιο με την αξιοποίηση και άλλων μορφών ενέργειας, ιδιαίτερα με την αξιοποίηση των προοπτικών που διανοίγονται από την ανεύρεση του φυσικού αερίου.

«Το ότι χρειάζονται αλλαγές στο αναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας», παρατηρεί, «το είπαν τα τελευταία χρόνια αρκετοί ειδήμονες και άλλοι φορείς». Ιδιαίτερη έμφαση ο Χρ. Καρύδης έδωσε στο μέγα θέμα της ανεργίας και υπογράμμισε ότι για να τιθασευτεί πρέπει να υπάρξει ανάπτυξη, να μειωθούν τα επιτόκια και να επισπευσθούν τα αναπτυξιακά έργα του δημοσίου, που βαλτώνουν σε δαιδαλώδεις και γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Καινοτομία και επιχειρηματικότητα

Μεστή και καίρια ήταν η παρέμβαση του δρα Θεόδωρου Παναγιώτου, διευθυντή του CIIM. Απευθυνόμενος στους εκπαιδευτικούς, είπε: «Η εθνική και οικονομική μας επιβίωση εξαρτάται από την καινοτομία και επιχειρηματικότητα στην εκπαίδευση. Αν η Κύπρος θα επιβιώσει εθνικά και οικονομικά θα εξαρτηθεί από το αν εσείς τα καταφέρετε να εμφυσήσετε στα παιδιά μας το πνεύμα της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας». Αφού ανέλυσε γιατί η Ελλάδα κατέληξε στην εντατική, αναφέρθηκε στην κατάσταση της κυπριακής οικονομίας και υποστήριξε ότι ακολουθήσαμε την Ελλάδα στον κρημνό.

«Υπερηφανευόμαστε πως είχαμε εύρωστη οικονομία και ας ήταν κτισμένη στην άμμο: Τον τουρισμό, που κατακρεούργησε το φυσικό περιβάλλον και την κουλτούρα μας, την πώληση ακινήτων σε Βρετανούς συνταξιούχους και Ρώσους ολιγάρχες, τις τράπεζες, που επένδυαν τις καταθέσεις μας σε ελληνικά ομόλογα κι ας ήταν ήδη στον δρόμο για τα σκουπίδια. Τώρα διερωτόμαστε γιατί δεν πείθουμε τις αγορές, αφού έστω και αργά πήραμε μέτρα για να κλείσουμε τις δημοσιονομικές τρύπες και σύντομα θα πάρουμε και αναπτυξιακά μέτρα. Προφανώς, η ανταγωνιστική μας γύμνια είναι εμφανής στους πάντες, εκτός από εμάς».

Χαμηλή παραγωγικότητα
Ο δρ Παναγιώτου υπογραμμίζει ότι, όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας, «η διεθνής ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας είναι χαμηλή, και όσο πάει χειροτερεύει. Οι λόγοι είναι: Έλλειψη καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, που οδηγούν σε χαμηλή παραγωγικότητα και ψηλό κόστος και γενικά απουσία ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών προς εξαγωγή. Αυτό οδηγεί στην κρίση εσόδων που, μαζί με το σπάταλο κράτος, καταδικάζει τη χώρα στον υπερδανεισμό και το συνεχώς διογκούμενο χρέος και τη χρεοκοπία.

»Προφανώς ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Κύπρο έχουμε συνειδητοποιήσει τις κοσμογονικές αλλαγές που έχει επιφέρει η παγκοσμιοποίηση και η τεχνολογία της πληροφορικής καθώς και η δραματική ανάπτυξη της Κίνας, της Ινδίας και άλλων αναδυόμενων οικονομιών που συγκεντρώνουν τον μισό πληθυσμό του πλανήτη. Η οικονομία μας βρίσκεται στο επίκεντρο τρομακτικών σεισμικών δονήσεων που μετατοπίζουν το κέντρο βάρους της διεθνούς οικονομίας από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική προς την Ασία».

Η περίπτωση του Ισραήλ
Ο δρ Παναγιώτου αναφέρθηκε ειδικά στην περίπτωση του Ισραήλ που, «με την τεχνολογική του επιτήδευση και το επιχειρηματικό του δαιμόνιο κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει σε μια περιοχή, όπου εχθροί τριακονταπλάσιοι τον αριθμό επιβουλεύονται την ύπαρξή του, αλλά και να το ζηλεύουν ακόμα και οι αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Το Ισραήλ έχει τις περισσότερες εταιρείες εγγεγραμμένες στο χρηματιστήριο NASDAQ. Κατά κεφαλήν, το Ισραήλ έχει τις περισσότερες νεοσύστατες εταιρείες στον κόσμο και ελκύει 30 φορές τα επιχειρηματικά κεφάλαια που ελκύει η Ευρώπη, και επάξια έχει κερδίσει τον τίτλο του start-up nation.

»Πολλοί αποδίδουν αυτήν την εθνική προσήλωση και εντατική προσπάθεια στον κίνδυνο αφανισμού του Ισραηλινού κράτους. Όμως, και η Κύπρος αντιμετωπίζει παρόμοιους κινδύνους εθνικού εξαφανισμού αλλά δεν βλέπουμε παρόμοια δυναμική προσήλωση και προσπάθεια οχύρωσης του κράτους μας με συνεχή αύξηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας διά της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας».

 

ΠΗΓΗ www.sigmalive.com

Προηγούμενο άρθροΚερδίστε 25 διπλές προσκλήσεις για Χρ. Νινιό στο θέατρο Βεργίνα του Regency Casino!
Επόμενο άρθροΕκδηλώσεις στον Ιανό Θεσσαλονίκης
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.