Η επίδραση του καφέ στην υγεία

0
2514

Tangled-Up-In-Blue-coffee-20035399-1280-960

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / [email protected]

Καφές : αγαπημένη συνήθεια ανά τον κόσμο. Πρόκειται για το πιο διαδεδομένο ρόφημα, αφού η διαδικασία προετοιμασίας του επαναλαμβάνεται πάνω από 400 δισεκατομμύρια φορές τον χρόνο παγκοσμίως. Προέρχεται από το καφεόδεντρο, έναν αειθαλή θάμνο, ο οποίος μοιάζει με την κεράσια και έχει 66 αναγνωρισμένες ποικιλίες, εκ των οποίων οι βασικότερες είναι η Arabica και η Robusta. Από το 15ο αιώνα χρησιμοποιούνταν ως φάρμακο και ως ποτό στις κοινωνικές εκδηλώσεις, για να φτάσει στα τέλη του 18ου αιώνα, να αποτελεί μια από τις πιο κερδοφόρες εξαγωγικές καλλιέργειες στον κόσμο.

Τι περιέχει ο καφές;

Η θρεπτική αξία των κόκκων του καφέ εξαρτάται από την ποικιλία από την οποία προέρχονται, την καλλιέργεια, την επεξεργασία και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αποθηκεύονται. Ο καφές αποτελεί πηγή υδατανθράκων, πρωτεϊνών, φυτικών ινών και λιπιδίων. Στους πράσινους κόκκους του καφέ συναντώνται βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε και C. Οι βιταμίνες Β1 και  C καταστρέφονται κατά το καβούρδισμα σε αντίθεση με την Β3 της οποίας η ποσότητα αυξάνεται. Επίσης ανιχνεύονται σε μικρές συγκεντρώσεις ορισμένα ανόργανα στοιχεία όπως το κάλιο, το μαγνήσιο, ο φώσφορος, το ασβέστιο και το θείο. Ο ντεκαφεινέ συγκεντρώνει μικρότερη ποσότητα καφεΐνης, πρωτεϊνών και βιταμίνης Β3, ενώ είναι πλούσιος σε κάλιο και μαγνήσιο. Σύμφωνα με το Αμερικάνικο Υπουργείο Γεωργίας στον παρακάτω πίνακα φαίνονται αναλυτικότερα οι συγκεντρώσεις των θρεπτικών συστατικών, που περιέχονται σε 100γρ καφέ μετά την προσθήκη νερού.

Αλεσμένοι κόκκοι καφέ με καφεΐνη Αλεσμένοι κόκκοι καφέ χωρίς καφεΐνη Αλεσμένος εσπρέσο με καφεΐνη Αλεσμένος εσπρέσο χωρίς καφεΐνη Στιγμιαίος καφές με καφεΐνη Στιγμιαίος καφές χωρίς  καφεΐνη
Νερό(ml) 99 99 98 98 99 99
Ενέργεια(kcal) 1 0 9 9 2 2
Πρωτεΐνες(γρ) 0 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1
Υδατάνθρακες(γρ) 0 0 0,2 0,2 0 0,4
Λιπίδια(γρ) 0 0 1,7 1,7 0,3 0
Ασβέστιο(mg) 2 2 2 2 4 4
Μαγνήσιο(mg) 3 5 80 80 4 4
Φώσφορος(mg) 3 1 7 7 3 3
Κάλιο(mg) 49 54 115 115 30 36
Νάτριο(mg) 2 2 14 14 4 4
Βιταμίνη Β3(mg) 1,2 0,2 5,2 5,2 0,2 0,3
Φυλλικό οξύ(mg) 1 1 1 1 1 0
Καφεΐνη (mg) 40 1 212 1 26 1

Λίγα λόγια για την καφεΐνη

Πρόκειται για μια λευκή κρυσταλλική ουσία με χαρακτηριστική πικρή γεύση. Η απορρόφησή της ξεκινάει στο στομάχι και ολοκληρώνεται στο έντερο, μισή με μία ώρα αργότερα. Αν η πρόσληψη καφεΐνης συνοδεύεται και με φαγητό, τότε η απορρόφησή της καθυστερεί περισσότερο. Στην συνέχεια κατανέμεται σ’ ολόκληρο το σώμα. Ο μεταβολισμός της λαμβάνει χώρα στο ήπαρ και επηρεάζεται από γενετικούς παράγοντες, από την λήψη φαρμάκων και από τις ασθένειες του ήπατος. Ενδεικτικά παρουσιάζεται η περιεκτικότητα κάποιων ροφημάτων σε καφεΐνη στον παρακάτω πίνακα :

Είδος καφέ ανά μερίδα σερβιρίσματος

Περιεκτικότητα σε καφεΐνη

Καφές φίλτρου (200ml)

115-175mg

Στιγμιαίος καφές (200ml)

65-100mg

Ντεκαφεινέ στιγμιαίος (200ml)

2-3mg

Ελληνικός καφές (50ml)

40mg

Ντεκαφεινέ ελληνικός καφές (50ml )

0-1mg

Εσπρέσο (30ml)

30-40mg

Σύμφωνα με Διεθνείς Οργανισμούς Υγείας οι ενήλικες μπορούν να προσλαμβάνουν 400mg καφεΐνης καθημερινά. Οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία δικαιούνται μέχρι και 200mg, οι έφηβοι 2,5mg ανά kg σωματικού βάρους και τα παιδιά ηλικίας 4 έως 11 ετών μπορούν να καταναλώνουν από 45 έως 85mg καθημερινά. Να σημειωθεί ότι στον ελλαδικό χώρο το 91% των ανδρών και το 76% των γυναικών καταναλώνουν τουλάχιστον 1 φλιτζάνι καφέ καθημερινά.

Επίδραση του καφέ στην υγεία

Έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί αν και κατά πόσο ο καφές προκαλεί ή προλαμβάνει βλάβες, που προκαλούνται στον οργανισμό εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής.

  1. καφές και σωματικό βάρος : έχει διαπιστωθεί ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ, 2 – 3 φλιτζάνια καθημερινά, δεν προκαλεί δυσμενείς επιδράσεις στο σωματικό βάρος και λίπος. Αντιθέτως, βοηθά στην απώλεια ή / και στη διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους.
  2. καφές και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 : η μέτρια κατανάλωση καφέ και σε αυτή την περίπτωση δε δημιουργεί προβλήματα. Έχει μάλιστα φανεί ότι δρα ευεργετικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μακροπρόθεσμα.
  3. καφές και καρδιαγγειακά νοσήματα : δεν επιβαρύνεται η καρδιαγγειακή λειτουργία από την μέτρια κατανάλωση καφέ. Μελέτες υποστηρίζουν ότι ωφελεί τον οργανισμό χάρις στα αντιοξειδωτικά συστατικά που περιέχει.
  4.  καφές και αρτηριακή πίεση : η κατανάλωση καφέ δεν επηρεάζει σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Πιο συγκεκριμένα, μελέτες αναφέρουν ότι ο βρασμένος καφές πιθανότατα να αυξάνει περισσότερο την πίεση σε σχέση με τον καφέ φίλτρου. Επίσης, διαπίστωσαν ότι τόσο ο στιγμιαίος καφές όσο και ο ντεκαφεινέ δεν επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση.
  5. καφές και χοληστερόλη : Σ’ αυτή την περίπτωση τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν θετική δοσοεξαρτώμενη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και των λιπιδίων του αίματος. Αν πίνετε πάνω από 6 φλιτζάνια βρασμένου καφέ την ημέρα, τότε αυξάνεται σημαντικά τις πιθανότητες να αυξήσετε τη χοληστερόλη σας. Ο καφές φίλτρου δεν ασκεί καμία επίδραση. Χρησιμοποιείστε τον καφέ με μέτρο και δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα.
  6. καφέ και καρκίνος : η χρήση του καφέ δεν έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην εξέλιξη της συγκεκριμένης νόσου. Μελέτες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωσή του έχει προστατευτική δράση σε κάποιες μορφές καρκίνου π.χ. του όρθρου και του παχέος εντέρου.
  7. καφές και εγκυμοσύνη : η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης(μέχρι 200mg την ημέρα) δεν επηρεάζει την κύηση ή την ανάπτυξη του εμβρύου. Δεν προκαλεί προβλήματα κατά την διεξαγωγή του θηλασμού και δεν αλλοιώνει τη σύσταση του γάλακτος.
  8. καφές και γαστρεντερική λειτουργία : χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν η κατανάλωση καφέ επηρεάζει την γαστρεντερική λειτουργία υγιών ατόμων.
  9. καφές και εγκεφαλική λειτουργία : η καφεΐνη διεγείρει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Χαλαρώνει τα αγγεία του εγκεφάλου, βελτιώνει την νοητική λειτουργία, αυξάνει την εγρήγορση, την απόδοση, την προσοχή, την θετική διάθεση, μειώνει τον χρόνο αντίδρασης, την κόπωση και το άγχος. Σ’ όσους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην καφεΐνη, η κατανάλωσή της μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στον ύπνο.
  10. καφές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις : η κατανάλωση καφέ μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Parkinson. Δεν υπάρχουν όμως αντίστοιχα συμπεράσματα και για την νόσο Alzheimer.

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.