Η επανάσταση… των ονείρων

1
1682

tiliakou«Δάκρυα σε μεταξωτό μαντήλι», Σέβη Τηλιακού, εκδ. Έναστρον

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ Γράφει η Τέσυς Μπάιλα

Ένα καλά κρυμμένο οικογενειακό μυστικό και ο κύκλος της μοίρας που ασφυκτικά το αγκαλιάζει είναι το θέμα αυτού του βιβλίου της Σέβης Τηλιακού, γραμμένο με μια ευαίσθητη ματιά, αυτή που τόσα χρόνια επιμένει να καταθέτει η Σέβη στο έργο της.

Δυο αδελφές, οι οποίες επιβιώνουν μόνες τους μετά το θάνατο των γονιών τους και ένας νέος άνθρωπος, ο οποίος έρχεται να διαταράξει τις ισορροπίες τους και να γίνει η κινητήριος δύναμη των αποκαλύψεων εν αγνοία του. Δίπλα στις αδελφές στέκεται η θεία τους. Ο μόνος άνθρωπος, ο οποίος γνωρίζει το μυστικό και αποσύρεται μόνο όταν είναι σίγουρη ότι το έχει παραδώσει στα σωστά χέρια.

Και στο βάθος ένας έρωτας ανεκπλήρωτος που ζητά να κλείσει τον κύκλο της αμαρτίας που άνοιξε στο παρελθόν. Άνθρωποι που δοκιμάζονται στα γρανάζια του πεπρωμένου τους αλλά και του οικογενειακού τους παρελθόντος. Επιστολές που δεν επιδόθηκαν ποτέ αλλά φανερώνουν αλήθειες και αποφάσεις που ασφυκτικά κυκλώνουν τους πρωταγωνιστές, άλλους επειδή γνωρίζουν την αλήθεια και άλλους επειδή δεν πρέπει να τη μάθουν ποτέ.

Αυτά βρίσκονται στο πρώτο αφηγηματικό επίπεδο της ιστορίας. Γιατί πίσω τους κρύβονται τα όνειρα των ανθρώπων και η προσωπική επανάσταση που ακολουθεί όταν παραμεληθούν.

Έτσι το όμορφο, αδυσώπητο απρόβλεπτο της μοίρας είναι αυτό που πραγματεύεται η συγγραφέας τούτου του βιβλίου. Το απρόβλεπτο και η δύναμη του πεπρωμένου να κυριαρχεί, αφού το ενδεχόμενο παραμονεύει τις τυχαίες-πόσο τυχαίες αλήθεια;- συναντήσεις της ζωής.

Γράφει σε κάποιο σημείο του βιβλίου: «Η ζωή αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη. Ανατρέπει τα δεδομένα σου, ποδοπατά τα όνειρά σου και σε υποχρεώνει να χτίσεις καινούρια μέσα στα όρια που εκείνη σου επιτρέπει και σου επιβάλλει».

Η Σέβη Τηλιακού σκηνοθετεί με εμβρίθεια τις λεπταίσθητες ισορροπίες επάνω στις οποίες καθορίζεται το μέλλον των ανθρώπων και οι χαρακτήρες της, ανθρώπινοι, ολοζώντανοι και γεμάτοι ελπίδα για το δικό τους αύριο ενώνονται για να επιβιώσουν. Παλεύουν με όπλο την αξιοπρέπεια, την προσωπική τους αλήθεια και την ανάγκη τους να κρατηθούν μέσα στη δίνη της ζωής, αντιμέτωποι με μια αβάσταχτη πραγματικότητα που καταλύει όνειρα και επαναφέρει οδυνηρές μνήμες από ένα παρελθόν άγριο και σκληρό, που όμως, επί της ουσίας, δεν τους αφορά.

Οι χαρακτήρες της Σέβης Τηλιακού δοκιμάζονται και δοκιμάζουν με τη σειρά τους ο ένας τον άλλο, αλλά αυτό που τους κάνει ιδιαίτερους είναι το μεγαλόθυμο φρόνημά τους. Οι ήρωες της Σέβης αντιπροσωπεύουν το καλό. Μοιάζει σ’ αυτό να πιστεύει η συγγραφέας και αυτό να είναι η προσωπική της ηθική αξία απέναντι στη μοίρα και το πεπρωμένο. Είναι το μετάξι της ζωής που πάνω του στεγνώνουν τα δάκρυα από τις εμπειρίες. Και ο τίτλος του βιβλίου αυτό ακριβώς υποδηλώνει. Ό,τι στη ζωή συχνά βρίσκονται εκείνοι οι άνθρωποι, οι οποίοι σαν ολομέταξα μαντήλια  θα στεγνώσουν τα δάκρυά μας. Καμιά φορά όμως μπορεί να γίνουν θηλιά γύρω από το λαιμό μας, όταν η αγάπη τους διακριτικά και ίσως ακούσια γίνει ασφυκτική δικλίδα των αποφάσεών μας..

Απώλειες, χαμένοι στόχοι και ευθύνες, ανατροπές και λυσσαλέες διεκδικήσεις από τη μια κι από την άλλη η υπερηφάνεια της νιότης και  η αισιοδοξία της αξιοπρέπειας διεκδικούν τη θέση τους στη ζωή των δύο πρωταγωνιστριών, της Ροδούλας και της Στέλλας όταν κληθούν να ανταπεξέλθουν στα νέα δεδομένα.

Η Σέβη όμως πετυχαίνει και κάτι άλλο. Στο πρόσωπο των γυναικών αυτών, οι οποίες πρωταγωνιστούν στο βιβλίο, η συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία να εγκωμιάσει τη γυναίκα ως σύμβολο, ως ιδέα, ως άνθρωπο, ως πάθος  και να υμνήσει τις γυναίκες εκείνες που  ακροβατούν  στις σχέσεις τους, για να σηματοδοτήσουν με τη στάση τους τη διαύγεια της ηθικής και το αξιακό μέτρο του ήθους μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Η συγγραφέας πλάθει έναν συμπαγή αφηγηματικό κόσμο στα μονοπάτια του οποίου ο αναγνώστης θα ανακαλύψει τις λεπταίσθητες διακυμάνσεις της γυναικείας ψυχολογίας. Εμβαθύνοντας στον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες αντιδρούν απέναντι σε ηχηρά συναισθήματα, όπως αυτό της μητρότητας, του έρωτα και της επιθυμίας αλλά και της συναίσθησης των ευθυνών, ο αναγνώστης της Σέβης Τηλιακού ακολουθεί, ερήμην του, τις ψυχολογικές και συναισθηματικές διαδρομές των ηρώων.

Στον αντίποδα όλων ο έρωτας. Και η θύελλα που ξεσηκώνει στο πέρασμά του με τη σαγηνευτική του δύναμη. Το σαρωτικό συναίσθημα που αντιμάχεται την οδύνη και ταυτόχρονα λυτρώνει θα βρει τη θέση του στην καρδιά των γυναικών αυτών και θα διεκδικήσει να φέρει συμπυκνωμένο το φως μέσα στο σκοτάδι τους. Θα γίνει το αίτιο και το αιτιατό του λυτρωτικού σπαραγμού τους, η αφετηρία και το τέλος των παθών τους, ανεξάρτητα από την έκβασή του. Άλλωστε η συγγραφέας γράφει γι’ αυτό: «Εκείνοι που αγαπήσαμε δε φεύγουν ποτέ από μέσα μας. Ούτε οι έρωτες φεύγουν. Κάνουν στην άκρη μπροστά στη συνέχεια της ζωής, αλλά μόλις βρουν ανοιχτή χαραμάδα, ορμάνε, μεσα μας για λίγο και ξαναχώνονται στο καβούκι τους».

Με μια γλώσσα άλλοτε περίτεχνη και λυρική και άλλοτε με μια πηγαία προφορικότητα η συγγραφέας περιγράφει τις σκηνές της και ντύνει αυθεντικούς διαλόγους. Λένε άλλωστε πως κάθε συγγραφέας έχει έναν προσωπικό του τρόπο για να προσεγγίζει και να επικοινωνεί με το θέμα του. Η Σέβη, αναμφίβολα έχει επιλέξει την αμεσότητα. Μια αμεσότητα όμως η οποία λειτουργεί σε ισορροπία με το συναίσθημα και αρπάζει κυριολεκτικά τον αναγνώστη.

Το κείμενο της Σέβης Τηλιακού κρύβει μέσα του ένα ρυθμό, μια μουσικότητα που το κάνει πιο αρμονικό. Η σχέση της με τη μουσική και το στίχο είναι πασίγνωστη και νομίζω στο βιβλίο της αυτό, όπως και στο προηγούμενο: «Τα όνειρα τα πλέκεις με το βελονάκι», που κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις ¨Εναστρον, η Σέβη δίνει μια ταχύτητα καταιγιστική στην πλοκή της ιστορίας της, αποτέλεσμα ίσως της ενασχόλησης της με το στίχο και την συμπάγειά του, έτσι ώστε η εξέλιξη της ιστορίας να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον, να μην κουράζει καθόλου και ταυτόχρονα με δυο λιτές κουβέντες να  περνά στον αναγνώστη της τα πιο καίρια μηνύματα και να κάνει το κείμενο της να διαβάζεται απνευστί.

Ο αναγνώστης θα βρεθεί παγιδευμένος στο «μετάξι» ενός λιτού αλλά και περίτεχνου λόγου, θα ταυτιστεί με τους ήρωες, θα νιώσει τα πάθη και το πάθος τους, θα ολοκληρώσει το ταξίδι των σκεψεών τους, μπορεί και να θυμώσει με τις αποφάσεις τους αλλά σίγουρα θα αισθανθεί την ευθύτητα της συγγραφέως όταν τους παρουσιάζει με τόση ευρηματικότητα.

Η Σέβη Τηλιακού στήνει με ευκολία το σκηνικό μέσα στο οποίο οι ήρωές της θα κληθούν να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους. Με κινηματογραφική πλοκή μεταφέρει τον αφηγηματικό χρόνο και μετατοπίζει τις συγκυρίες, έτσι ώστε να οδηγήσουν στη λύση του δράματος και βεβαίως στην κάθαρση. Μιλά για τον πόνο και την αγωνία, για τα όνειρα που παραμένουν ξεθωριασμένα στο περιθώριο της ζωής και ζητούν την πραγμάτωση τους ή συχνότερα το λόγο της μη πραγμάτωσης, το φως και το σκοτάδι της ανατροπής, κυρίως την αυτογνωσία.

Το δεδομένο δίνει τη θέση του στο μη γινόμενο και το τυχαίο στο από παλαιότερα προσχεδιασμένο. Η ανατροπή έρχεται όταν ακριβώς αυτό που δεν πραγματώθηκε ζητά να οριοθετήσει εκ νέου το πεπρωμένο. Ζητά το μερδικό του από τη μοίρα. Το παρελθόν ζητά τη σχέση του με το μέλλον και τη θέση του σ’ αυτό.

Η Σέβη Τηλιακού, για μια ακόμη φορά, δημιουργεί το δικό της μικρόκοσμο μέσα στον οποίο αυτό που πρώτιστα δοκιμάζεται δεν είναι μόνο ο άνθρωπος. Είναι κυρίως οι αξίες και η ηθική τους δύναμη. Και για μια ακόμη φορά μας καταθέτει τις δικές της αγωνίες μέσα από την αφηγηματική γλύκα των λέξεων που επιλέγει. Λέξεις που έχουν την ίδια δύναμη με τα δάκρυα. Δάκρυα που στεγνώνουν πάνω σε ένα ολομέταξο αφηγηματικό μαντήλι.

 

Προηγούμενο άρθροΟι κατέχοντες;;;
Επόμενο άρθρο17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ: Δείτε τα highlights του δεκαημέρου!
Η Τέσυ Μπάιλα κατάγεται από τις Κυκλάδες αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία Ελληνικού Πολιτισμού και μετάφραση Λογοτεχνίας. Ασχολείται με τη φωτογραφία και ατομικές της εκθέσεις έχουν φιλοξενηθεί στο πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας και στην Αθήνα. Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού Κλεψύδρα. Παράλληλα δημοσιεύει δοκίμια σε εφημερίδες και περιοδικά. Κυκλοφορούν τα βιβλία της: Το πορτρέτο της σιωπής, εκδ. Έναστρον, Το παραμύθι της βροχής, εκδ. Δοκιμάκης και Το μυστικό ήταν η ζάχαρη εκδ.Ψυχογιός.

1 ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.