“Η μοίρα των δυνατών είναι να παραμένουν μόνοι και να παλεύουν χωρίς θεατές”

0
978

stiles-5“Φωτεινή όπως φως” της Μαίρης Παναγιώτου, εκδόσεις Όστρια

Της Τέσυς Μπάιλα

«Η μοίρα των δυνατών είναι να παραμένουν μόνοι και να παλεύουν χωρίς θεατές».

Σε αυτή τη φράση κλειδί η Μαίρη Παναγιώτου συνοψίζει όλο το νόημα του βιβλίου της Φωτεινή όπως φως που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Όστρια. Η ηρωίδα του βιβλίου της, η Φωτεινή, ματώνει πολλές φορές καθώς η ζωή της γίνεται βορά στη δίνη της ιστορικής πραγματικότητας και πετυχαίνει να συνεχίζει πάντα αλώβητη την προσωπική της πορεία.

Η Φωτεινή είναι μια νέα γυναίκα από το Αϊβαλί που έρχεται στην Ελλάδα και διορίζεται ως δασκάλα σε χωριά της χώρας μετά την καταστροφή του 1922. Η δίνη των γεγονότων που σάρωσαν την Ελλάδα και οδήγησαν σε μια άλλη πραγματικότητα τη σύγχρονη ιστορία θα βρει τους ανθρώπους της εποχής απροετοίμαστους και την οικογένεια της Φωτεινής τυλιγμένη στην καταστροφική της μανία.

 Η Ελλάδα του ξεριζωμού και των χαμένων πατρίδων ζωντανεύει για άλλη μια φορά στις λογοτεχνικές σελίδες. Η συγγραφέας όμως δεν στέκεται μόνον εκεί. Η ιστορία είναι απλώς  η αφετηρία για το μυθιστορηματικό της σύμπαν. Η ηρωίδα που η Μαίρη Παναγιώτου δημιουργεί δεν μεμψιμοιρεί, δεν στέκεται απαθής μέσα στη δίνη, δεν αφήνει τα κομμάτια της στο χαμένο χτες, αλλά αρπάζει κυριολεκτικά τη ζωή της ξανά, αναμετράται με τα πάθη της εποχής της και συνεχίζει να προχωρεί με το κεφάλι ψηλά.

Η αφήγηση καλύπτει τις δεκαετίες ανάμεσα στα 1922 και 1958 οπότε και η Φωτεινή παίρνει σύνταξη και αποσύρεται. Σε όλα αυτά τα χρόνια βρίσκει την ευκαιρία να δημιουργήσει τη δική της οικογένεια, να νιώσει γυναίκα, σύντροφος, μάνα αλλά και να βιώσει παράλληλα όλες τις δυσκολίες που μπορεί να βιώσει ένας πρόσφυγας, τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τις δραματικές στιγμές της κατοχής αλλά και τον εμφύλιο που σάρωσε τη χώρα μεταπολεμικά, αφήνοντας για πολλά χρόνια ανοιχτές τις νεοελληνικές πληγές.

Η πλοκή εξελίσσεται σταδιακά και η γραμμική αφήγηση επιτρέπει στον αναγνώστη να αισθανθεί όλο το βάθος των γεγονότων.  Το παρελθόν επιστρέφει πάντα να σκαλίσει τις μνήμες και να διεκδικήσει τη θέση του, αναζωπυρώνοντας τις στάχτες της προσφυγιάς, στη ζωή των ηρώων. Η συγγραφέας εξάλλου δεν αρκείται στην απλή παρουσίαση και καταγραφή της ιστορίας, αλλά με γνώμονα ένα κοινωνικό, ιστορικό και συγκινησιακό πλαίσιο, μεταβάλλει το έργο της  σε έναν μικρόκοσμο, στον πυρήνα του οποίου κινείται ένας ολόκληρος κόσμος ηθικών αξιών. Η ίδια σε κάποιο σημείο λέει: « Ο πραγματικός δικός μου κόσμος δηλαδή αυτός που βρισκόταν έξω από το παράθυρό μου δεν ήταν πάντοτε ορατός».

 Και αυτόν τον αθέατο κόσμο μας φωτίζει να δούμε, έναν κόσμο στον οποίο έννοιες όπως αγάπη, έρωτας, χρέος, πάθος, πόνος, θάνατος και τελικά λύτρωση και αξία της ζωής εμπλέκονται σε ένα γαϊτανάκι αισθήσεων.

Πώς γίνεται η ζωή των ανθρώπων όταν όλα τα στοιχεία που προσδιορίζουν την πραγματικότητά γύρω  τους αλλάζουν δραματικά και αποχρωματίζονται; Πώς βιώνουν οι άνθρωποι το μελαγχολικό κλίμα μιας διάχυτης και ολοκληρωτικής καταστροφής  μιας ολόκληρης γενιάς ονείρων; Καίρια ερωτήματα που δυστυχώς στις μέρες μας είναι και πάλι επίκαιρα όσο ποτέ. Η ηρωίδα του βιβλίου, η Φωτεινή, επιλέγει την οδό της προσφοράς. Μέσα από τις δυνατότητες που της δίνει το επάγγελμά της θα καταφέρει σε ολόκληρη τη ζωή της να γίνει μια «εθελόντρια ψυχής» όπως λέει χαρακτηριστικά η συγγραφέας. Ένας άνθρωπος που θα εισβάλλει θαρραλέα και θα κάνει οίστρο της ζωής της την αυτοπροσφορά για το κοινωνικό, οικογενειακό και πολιτισμικό γίγνεσθαι, μετατρέποντας σε αισιοδοξία τη οδύνη του αφανισμού. Σημαντική είναι μια ακόμη παράμετρος του βιβλίου. Ο διάχυτος φιλοσοφικός στοχασμός της συγγραφέως μέσα στον αφηγηματικό λόγο.

Το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο για τη γυναίκα του ελληνικού εικοστού αιώνα. Τη γυναίκα κόρη, μάνα, ερωμένη, σύζυγο, εκπαιδευτικό. Τη γυναίκα που πονά, κλαίει, πάσχει, συμπάσχει, νοσταλγεί, ταπεινώνεται, και πάντα σηκώνει κεφάλι, παίρνει μια βαθιά ανάσα και με ματωμένη ή κουρελιασμένη την ψυχή στέκεται ξανά στα πόδια της και γίνεται η ίδια ένας φάρος ελπίδας για όλους όσοι βρίσκονται γύρω της.

Προηγούμενο άρθροΚαλημέρα… η ελληνική φύση είναι μοναδική!
Επόμενο άρθροΈκθεση φωτογραφίας την Πέμπτη στο La Doze
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.