Ιφιγένεια Ιωάννου, μια σύγχρονη ρεμπέτισσα!

0
2952

Συνέντευξη στην Στεφανία Τσολάκη

Την Ιφιγένεια Ιωάννου την άκουσα λίγα χρόνια πριν, σε ένα ιστορικό μαγαζί της Θεσσαλονίκης, την Πριγκιπέσσα. Η φωνή της και η στάση της στο πατάρι, κάνουν ένα «πάντρεμα» που σε ταξιδεύει σε άλλες εποχές …σε εκείνες, που η ερμηνεία κατείχε τον πρώτο ρόλο (αντί της ερμηνεύτριας), δίνοντας σου – παράλληλα- την αίσθηση ότι η ίδια έχει κατανοήσει καλά, την ουσία των στίχων που τραγουδάει. Από τότε την παρακολουθώ στις εμφανίσεις της δίπλα στον Δ. Μυστακίδη -δεν είναι  και λίγες καθώς συνεργάζονται εδώ και τέσσερα χρόνια- και νιώθω πως χρόνο με τον χρόνο, επιβεβαιώνεται η πρώτη εντύπωση. Η Ιφιγένεια Ιωάννου, εκτός από τις ακαδημαϊκές της γνώσεις στην μουσική και στην κιθάρα, διδάσκει  κανονάκι, παραδίδει σεμινάρια αστικού λαϊκού τραγουδιού ενώ παράλληλα παρακολουθεί το μεταπτυχιακό της, στο τμήμα μουσικών σπουδών του  Εθνικού &Καποδιστριακού  πανεπιστημίου Αθηνών, με τίτλο «Ερμηνεία ενόργανης & φωνητικής μουσικής» και ειδικότητα στο κανονάκι με τον Πάνο Δημητρακόπουλο. Βρεθήκαμε στις αρχές του χρόνου και η συζήτηση ξεκίνησε με τα ταξίδια των γιορτών…

Σε ενδιαφέρει να παρακολουθείς συναυλίες, όταν ταξιδεύεις στο εξωτερικό;

Ναι, μου αρέσει πολύ. Θυμάμαι όταν είχαμε πάει για εμφάνιση, με τους Μ. Τσέρτο, Γκουβέντα, Τσεκούρα, Ρέππα στην Νέα Υόρκη. Εκεί έχει φοβερές  jazz σκηνές. Ε, ήταν πολύ όμορφη εμπειρία. Πολύ ωραίοι μουσικοί, ωραίο κλίμα. Πηγαίνεις στο εξωτερικό και βλέπεις ότι ακούνε, τους ενδιαφέρει. Είναι φοβερό!

Εσύ όμως ασχολείσαι με ένα είδος που απαιτεί την συμμετοχή του κοινού.

Άλλο συμμετέχω και άλλο γίνεται πανζουρλισμός από κάτω και προσπαθώ να επιβιώσω.

Πρώτες σπουδές στην κλασική κιθάρα;

Ο πατέρας μου ήταν ο καθηγητής  στην κλασική  κιθάρα και η μητέρα μου ήταν δασκάλα θεωρητικών στην Ευρωπαϊκή μουσική. Ο πατέρας μου δίδασκε και στο Ελληνικό ωδείο, μιλάμε για την δεκαετία του 80’, από τους πιο σκληροπυρηνικούς δασκάλους της Αθήνας. Οπότε, καταλαβαίνεις ότι με έβαλε από πολύ μικρή ηλικία σε αυτόν τον δρόμο, δηλαδή από οκτώ χρονών στα ωδεία. Κατωτέρα, μέση, ανωτέρα, πτυχίο, δίπλωμα, πτυχίο ανώτερων θεωρητικών, αρμονία- φούγκα, αντίστιξη …πήρα όλο το πακέτο. (γέλια)

Φαντάζομαι, όμως, ότι στο μυαλό τους δεν είχαν εσένα στο πατάρι;

Μάλλον με προόριζαν για διαγωνισμούς στο εξωτερικό, Μέγαρο Μουσικής …

Θεωρείς ότι αν δεν σου μετέδιδαν το μικρόβιο οι γονείς σου, θα είχες ασχοληθεί με την μουσική;

Κοίτα, αυτό είναι κάτι υποθετικό. Τι να σου πω; Δεν ξέρω τι θα έκανα εάν από τα γενοφάσκια μου δεν είχα τον πατέρα μου να ακούω μουσικές, ρυθμούς ή να πηγαίνω σε συναυλίες. Έχω κάνει μουσική υπνοπαιδεία με τόσες συναυλίες. (γέλια) Απλά κάποια στιγμή που τελείωσα με τον κύκλο των σπουδών στην Ευρωπαϊκή μουσική, σκέφτηκα ότι ήθελα να κάνω κάτι άλλο, πιο δημιουργικό και συλλογικό. Να περιέχει περισσότερους ανθρώπους, να παίζουμε μαζί  και να χαιρόμαστε. Αυτό, δηλαδή, που έχει η κλασική μουσική, το να παίζεις μόνος σου είναι κάτι μοναχικό. Η μελέτη βέβαια της μουσικής είναι μοναχική, παρόλα αυτά ήθελα να ανήκω σε κάτι ομαδικό.

Από την κλασική κιθάρα στο κανονάκι και στο ΤΕΙ. Πως προέκυψε όλο αυτό;

Κάποια στιγμή έκανα μια κρούση στην Σοφία Λαμπροπούλου, μια εξαιρετική μουσικό (κανονάκι), να μου κάνει μερικά μαθήματα και όντως έγινε. Ουσιαστικά, αυτή ήταν η πρώτη μου ενασχόληση με την παραδοσιακή μουσική. Και μετά στο ΤΕΙ με τον Απόστολο Τσαρδάκα. Αποφάσισα στα εικοσιοκτώ μου να ξανακάνω την φοιτήτρια στο ΤΕΙ Παραδοσιακής και Λαϊκής μουσικής Ηπείρου, από όπου και έμαθα πάρα πολλά.

Εκεί γνωρίζεσαι με τον Δ. Μυστακίδη και ακολουθεί  η  Πριγκιπέσσα;

Κοίτα, είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Ένα σχήμα  που έχουμε με  τον Δημήτρη, τα ρεμπέτικα με τις κιθάρες και το άλλο είναι που έπαιξα στο βασικό σχήμα του μαγαζιού με τον Σφίγγο Δημήτρη, τον Χρήστο Μαστέλο, τον Λάκη Χαλκιά. Αυτά τα δύο σχήματα ήταν πολύ μεγάλο σχολείο για ‘μένα και εξακολουθούν να είναι. Με τον Δημήτρη συνεχίζουμε, δυστυχώς από την Πριγκιπέσσα κάποια στιγμή έπρεπε να φύγω.

Παρότι Αθηναία ξεκίνησες την διαδρομή σου από την Θεσσαλονίκη. Τι κρατάς από εκείνη την περίοδο και τις συνεργασίες σου;

Όντως! Στην Πριγκιπέσσα λειτουργούσαμε σαν οικογένεια, δέσαμε με τα παιδιά κατευθείαν. Αυτό ήταν πάρα πολύ ωραίο και νομίζω δεν είναι και τόσο εύκολο να συμβεί. Φυσικά, πάντα κάποιος μπορεί να βρει την θέση του σε μία σύσταση παρέας. Ωστόσο, ήμουν τυχερή γιατί έπεσα σε μία παρέα που λειτουργούσε έτσι, οικογενειακά. Όχι μόνο τα παιδιά, με τα οποία παίζαμε, αλλά και οι ιδιοκτήτες του μαγαζιού. Εκεί, έμαθα να τραγουδάω και να παίζω.

Υπήρξε στις αρχές κάποια εκδήλωση θαυμασμού που σε εντυπωσίασε;

Στο  ξεκίνημα, όταν κατηφόριζα από Θεσσαλονίκη  με συναντούσε κόσμος σε μαγαζιά που μου ζητούσε να τραγουδήσω. Ήταν ωραίο! Ένιωσα την «αγκαλιά» του κόσμου.

Ποια είναι τα στοιχεία που συνθέτουν τον χαρακτηρισμό ρεμπέτης;

Ρεμπέτης δεν σημαίνει ότι κυκλοφορείς με σακάκι μισοβγαλμένο ή με κομπολόι. Δεν μου αρέσουν  και οι χαρακτηρισμοί. Για μένα, σημαντικό είναι να ακολουθείς αυτό που έχεις στο μυαλό σου. Την αλήθεια σου. Να ψάχνεις να βρεις ποιος είσαι. Γιατί μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που έχουν έτοιμες αυτές τις απαντήσεις και κάποιοι άλλοι που τις ψάχνουν.

Εσύ, πιστεύεις, ότι έχεις βρει τις απαντήσεις σου;

Για εμένα η μουσική έτσι λειτουργεί. Είναι ένας τρόπος να περνάω την ζωή μου και να ανακαλύπτω τον εαυτό μου όλο και περισσότερο.

Πόσο εύκολο, Ιφιγένεια, είναι να συστηθεί μία νεαρή κοπέλα στο κοινό της ρεμπέτικης μουσικής; Χωρίς να απαξιώνω την παραδοσιακή που αγαπάς εξίσου.

Δεν αισθάνθηκα να δυσκολεύτηκα κάπου, γιατί δεν θεωρώ κάτι εύκολο ή λιγότερο εύκολο και κάτι άλλο δύσκολο. Νομίζω ότι ο καλύτερος γνώμονας είναι να ακολουθήσεις αυτό που απλά σου αρέσει. Είναι ένα σπουδαίο είδος μουσικής για αρκετούς λόγους. Ξεκινάμε από δύο βασικά πράγματα.  Είναι ένα είδος το οποίο συνδυάζει την Ανατολή και την Δύση. Αυτό που ονομάζουμε αστική λαϊκή μουσική προέκυψε από την σύμπραξη κάποιων μουσικών διαφορετικών εθνοτήτων. Στα καφέ- Αμάν βρέθηκαν μουσικοί από διάφορες εθνικότητες, Αρμένιοι, Εβραίοι, Τούρκοι, Άραβες, Έλληνες και μέσα από την μουσική σύμπραξη και την ζύμωση διαφορετικών πολιτισμικών στοιχείων, προέκυψε αυτό το νέο είδος. Είναι μια Fusion μουσική. Επίσης, αυτό που θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον είναι ότι στο αστικό λαϊκό τραγούδι δεν υπερέχει τίποτα από το άλλο, δηλαδή η μουσική με τον λόγο βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία μεταξύ τους. Δεν θα ακούσεις που λένε «να κερδίζει τις εντυπώσεις η μουσική έναντι του λόγου» ή το αντίθετο. Από την άλλη ο λόγος, όσον αφορά τον στίχο, είναι τόσο άμεσος και αυτό είναι κάτι που μου τράβηξε το ενδιαφέρον. Τα τραγούδια αυτά μιλούν  με τόση ειλικρίνεια για την ζωή, τον θάνατο, την αδικία, τον έρωτα.

Κάποιος θα συμπλήρωνε… και πολύ για τα ναρκωτικά.

Και για τα ναρκωτικά. Ήταν μουσική του περιθωρίου, όταν μιλάμε για τα καφέ- Αμάν, μιλάμε για περιθωριακές μουσικές σκηνές.

Άρα μιλάμε για τραγούδια που δεν σκόπευαν να εξωραΐσουν την πολιτική και κοινωνική εικόνα της εποχής;

Ακριβώς! Παρουσιάζουν την αλήθεια της εποχής εκείνης. Με έναν τρόπο περιγράφεται η ηθική αυτής της περιόδου.

Πιστεύεις ότι το ρεμπέτικο τραγούδι είναι παρεξηγημένο;

Εγώ νομίζω ότι το ρεμπέτικο αρέσει σε πολλούς.

Mε το κομμάτι της βωμολοχίας στα τραγούδια, πως τα πας;

Δεν με ενοχλεί, ίσα- ίσα μου αρέσει. (γέλια)

Πρόσφατα σε μια εμφάνιση σας, εντάξατε ένα τραγούδι που απαιτεί υψηλές φωνητικές ικανότητες…

Εννοείς το οπερετικό;

Ναι. Ποιος το επέλεξε;

Αυτό είναι ένα τραγούδι του 30’,  αν θυμάμαι καλά, και το έχει γράψει ο Ζούμπερ. Υπήρχε μία τάση κάποια στιγμή, να γράφουν σε κλασικές φόρμες αλλά με ρεμπέτικο στίχο. Το κομμάτι αυτό λέγεται «Το χασίς». Εν τω μεταξύ θα παίζαμε στην Καρδίτσα, με παίρνει τηλέφωνο ο Μυστακίδης, ήμουν καθοδόν, και μου λέει «άκουσε αυτό, γιατί θα το πούμε σήμερα». Δεν είχα καταλάβει περί τίνος πρόκειται, όταν το άκουσα τον παίρνω τηλέφωνο και του λέω «Δεν είσαι καλά!» Εντάξει κάναμε δυο-τρεις πρόβες και το βγάλαμε. Είναι ένα κομμάτι που προϋποθέτει να έχεις τεχνική κλασικής τραγουδίστριας, την οποία δεν έχω.

Ποιος στίχος σε συγκλονίζει;

Ας πούμε όταν λέει ο Βαμβακάρης,(τραγουδιστά) «Βαθιά στη θάλασσα θα πέσω/να με σκεπάσει το νερό/ τη δύστυχη ζωή που κάνω/να την αντέξω δε μπορώ», ανατριχιάζω. Με απλές λέξεις, τα λέει όλα.

Γυναικείες φωνές  από το ρεμπέτικο τραγούδι που  σε συνεπαίρνουν;

Μου αρέσει πολύ η φωνή της Ρίτας Αμπατζή.  Έχει μία θλίψη στην φωνή της.

Με τον γυναικείο ανταγωνισμό πως τα πας;

Στην αρχή, βλέπεις πως το κάνει η μία τραγουδίστρια, πως το λέει η άλλη, ζηλεύεις πράγματα. Στην πορεία, μαθαίνεις πως πρέπει να επικεντρώνεσαι στην μελέτη σου, αυτό που λένε «να κοιτάς την δουλειά σου» και  εστιάζεις στο πώς να γίνεις καλύτερη.

Υπάρχουν αληθινές ιστορίες τραγουδιών που σε έχουν συγκινήσει;

Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζω πολλές, έχω μάθει κάποιες από τον Δ. Μυστακίδη. Ωστόσο, υπάρχουν τραγούδια των οποίων οι υποθέσεις μου αρέσουν. Για παράδειγμα «Η  Λιλή η σκανταλιάρα» μ’ αρέσει που είναι σκανταλιάρα και δεν ντρέπεται να το πει. Αυτές οι γυναίκες που αναφέρονται στο ρεμπέτικο έχουν ένα τσαγανό και τις χαίρομαι όταν τις τραγουδάω. 

 Ιφιγένεια σε τι φάση σε πετυχαίνουμε;

Συνεχίζουμε την συνεργασία μας με τον Δ. Μυστακίδη και παράλληλα ετοιμάζω κάτι.  Κάτι που συνδυάζει παραδοσιακό με σύγχρονο ήχο. Θα δούμε …

Ποιες είναι οι δικές σου αλκυονίδες μέρες;

Αλκυονίδες μέρες είναι όλες εκείνες που έχω να παίξω.

Η Ιφιγένεια Ιωάννου θα βρίσκεται μαζί με τον Δ. Μυστακίδη και τους Γ. Τσαλαμπούνη & Δ. Παππά 

στο Ίλιον Plus το Σάββατο (3/2)

Πατησίων & Κοδριγκτώνος 17

Για περισσότερες πληροφορίες κλικ: 

https://www.facebook.com/ifigeneia.ioannou/

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.