Κάπνισμα και διατροφή

0
1159

o-QUIT-SMOKING-HEART-facebook

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / [email protected]  

Η διακοπή του καπνίσματος είναι μια δύσκολη απόφαση για τους χρόνιους καπνιστές. Χρειάζεται να είναι αποφασισμένοι, να έχουν πειθαρχία και αυτοέλεγχο. Πρέπει να αντιμετωπίσουν την εξάρτηση τους απ’ αυτό. Το τσιγάρο αποτελείται από κομμάτια επεξεργασμένου καπνού, τυλιγμένα σε χαρτί. Εκτός από την πίσσα, στους πνεύμονες μεταφέρονται επιπλέον 4.000 χημικές ενώσεις(υδροκυάνιο, αμμωνία, αρσενικό), κάποιες από τις οποίες είναι δηλητηριώδεις και φυσικά καρκινογόνες.

Επίσης, περιέχει και την γνωστή σε όλους νικοτίνη. Πρόκειται για μια άοσμη και άχρωμη χημική ουσία, που περιέχει άζωτο. Απορροφάται αμέσως από τους πνεύμονες του καπνιστή, μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος και σε 6 – 7 δευτερόλεπτα φτάνει στον εγκέφαλο. Διεγείρει το συμπαθητικό νευρικό σύστημα του οργανισμού, το οποίο εκτός των άλλων επηρεάζει και το μεταβολισμό μας. Είναι υπεύθυνη για την ελάττωση της έκκρισης του σάλιου. Παράλληλα, δυσχεραίνει την πέψη των υδατανθράκων, ερεθίζει τον βλεννογόνο του στομάχου και προκαλεί γαστρίτιδα. Πολλοί ερευνητές, κατά καιρούς, έχουν εισηγηθεί στις κυβερνήσεις, να συμπεριλάβουν την νικοτίνη στις απαγορευμένες – εξαρτησιογόνες ουσίες μαζί με τις ναρκωτικές ουσίες εξαιτίας της εθιστικής της δράσης. Τα κέρδη όμως για τις καπνοβιομηχανίες και το κράτος είναι τεράστια, οπότε δεν γίνεται καμία ενέργεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία αποτελούν τη μεγαλύτερη επιδημία, με την οποία ήρθε αντιμέτωπη η ανθρωπότητα. Το κόστος είναι διπλό και αφορά τόσο την “τσέπη” του καπνιστή όσο και την υγεία του. Σ’ όλο τον κόσμο, κάθε χρόνο σημειώνονται πέντε εκατομμύρια θάνατοι εξαιτίας του καπνίσματος. Φαίνεται ότι αυτός ο αριθμός θα διπλασιαστεί το 2025. Στις αναπτυγμένες χώρες το κάπνισμα ευθύνεται για τις περισσότερες ασθένειες και για τους περισσότερους πρόωρους θανάτους. Συνοπτικά, αποτελεί την κυριότερη αιτία για εμφάνιση :

  • καρκίνου του πνεύμονα ή του στόματος ή του οισοφάγου ή του στομάχου ή του παγκρέατος ή της ουροδόχου κύστης
  • καρδιαγγειακών νοσημάτων και νοσημάτων των περιφερικών αγγείων
  • αναπνευστικών νοσημάτων(χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια, άσθμα, αναπνευστικές λοιμώξεις)
  • οστεοπόρωσης
  • υπέρτασης
  • υπογονιμότητας
  • εγκυμοσύνης υψηλού κινδύνου
  • κακοσμίας του στόματος
  • χρωματισμού δέρματος και νυχιών

Με το κάπνισμα αναστέλλεται η απορρόφηση πολλών και σημαντικών βιταμινών(C, Β1, Β2, Β6, Β12, Ε, σελήνιο, φολλικό οξύ). Πιο συγκεκριμένα, ένα τσιγάρο καταστρέφει 25 – 100mg βιταμίνης C.Τελικά οι μισοί καπνιστές θα πεθάνουν πρόωρα από αιτία που σχετίζεται με το κάπνισμα.

Η μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης για τους συστηματικούς καπνιστές ηλικίας μικρότερης των 35 ετών που δεν θα διακόψουν το κάπνισμα είναι περίπου οκτώ χρόνια. Εάν διακόψετε το κάπνισμα πριν την ηλικία των 35 ετών τότε το προσδόκιμο επιβίωσης εξισώνεται μ’ αυτό όσων δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Αν πάλι η διακοπή γίνει στη μέση ηλικία και πάλι τα οφέλη είναι σημαντικά. Βελτιώνεται η υγεία και ο κίνδυνος θανάτου μειώνεται σημαντικά. Μερικά λεπτά μετά την διακοπή του τσιγάρου :

  • ομαλοποιείται η αρτηριακή πίεση και ο σφυγμός
  • μείωνεται το μονοξείδιο του άνθρακα και αυξάνεται το οξυγόνου στο αίμα
  • αποβάλλεται πλήρως η νικοτίνη απο τον οργανισμό

Λίγες μέρες μετά :

  • βελτιώνεται η γεύση, η όσφρηση, η αναπνοή καθώς και η κυκλοφορία του αίματος
  • αυξάνεται η λειτουργικότητα των πνευμόνων
  • το περπάτημα γίνεται πιο εύκολο
  • ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα μειώνεται στο μισό

Πέντε χρόνια μετά την διακοπή του καπνίσματος μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος θανάτου για καρκίνο του στόματος και του τραχήλου. Δέκα χρόνια μετά, μειώνεται ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο των πνευμόνων και από άλλες μορφές καρκίνου. Δεκαπέντε χρόνια μετά ο κίνδυνος καρδιακών επεισοδίων είναι ίδιος με αυτόν των ανθρώπων που δεν κάπνισαν ποτέ.

Ένας απο τους φόβους, όσων σκέφτονται να διακόψουν το κάπνισμα, είναι η ενδεχόμενη αύξηση του βάρους τους. Αυτό συνήθως συμβαίνει, γιατί οι καπνιστές αποζητούν την ευχαρίστηση που τους πρόσφερε το τσιγάρο στην τροφή. Αντικαθιστούν τη μηχανική κίνηση που κάνει το χέρι από το στόμα στο τασάκι, με το τσιμπολόγηα τροφών. Ωστόσο, το φαινόμενο της πρόσληψης 200 – 300 θερμίδων παραπάνω ημερησίως εξασθενεί μετά τους πρώτους 6 μήνες. Αν σε όλα αυτά συνυπολογιστεί η επιβάρυνση που δημιουργεί στο αναπνευστικό σύστημα και σε όλα τα αγγεία του σώματος, η ινσουλινοαντίσταση και η συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα τότε σίγουρα θα αναθεωρήσετε.

Συμβουλές για τον έλεγχο του βάρους

  1. Φροντίστε να συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο φρούτα και λαχανικά που είναι πλούσια σε βιταμίνες C, Β1, Β2, Β6, Β12, Ε, σελήνιο και φολλικό οξύ.
  2. Σε περίπτωση βουλιμίας καταναλώστε άφθονα λαχανικά π.χ. καρότο, αγγούρι, ντομάτα μιας και δημιουργούν γρήγορα το αίσθημα του κορεμού.
  3. Προτιμήστε τσίχλες χωρίς ζάχαρη για τις δύσκολες ώρες.
  4. Καταναλώστε πολύ νερό.
  5. Αυξήστε την σωματική δραστηριότητα ώστε να βοηθήσετε τον μεταβολισμός σας, ο οποίος μετά την διακοπή του καπνίσματος μειώνεται, μιας και η νικοτίνη παύει να τον επηρεάζει.
  6. Ζητήστε την βοήθεια ειδικών(διαιτολόγος, γιατρός, φαρμακοποιός) για καλύτερα και μόνιμα αποτελέσματα.

Πείτε ναι σε τρόφιμα όπως :

  • Οι πιπεριές, τα ακτινίδια, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, οι φράουλες γιατί είναι πλούσια σε βιταμίνη C, η οποία καταστρέφεται από την νικοτίνη.
  • Το ελαιόλαδο, οι ελιές, οι ξηροί καρποί, το πράσινο τσάι μιας και αποτελούν πηγή αντιοξειδωτικών, τα οποία εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες που παράγονται κατά το κάπνισμα.
  • Το ψάρι και τα θαλασσινά γιατί το αυξημένο περιεχόμενο τους σε καλά λιπαρά οξέα(ω – 3, ω – 6) συμβάλλει στη μείωση του κοιλιακού λίπους, που συνήθως αυξάνεται μετά τη διακοπή του καπνίσματος.
  • Τα γαλακτοκομικά προιόντα με χαμηλά λιπαρά ώστε να αποτρέψετε το ενδεχόμενο οστεοπόρωσης, ειδικότερα οι γυναίκες. Το κάπνισμα προκαλεί μείωση των επιπέδων οιστρογόνων, τα οποία προστατεύουν από την οστεοπόρωση. Είτε είστε ακόμα καπνίστρια, είτε όχι, θα ήταν χρήσιμο να καταναλώνετε 2 – 3 μερίδες γαλακτοκομικών καθημερινά, ώστε να εξασφαλίζετε την απαραίτητη ποσότητα ασβεστίου.
  • Στα δημητριακά και ζυμαρικά ολικής άλεσης, στο αναποφλοίωτο ρύζι, στο μαύρο ψωμί, στα παξιμάδια ολικής άλεσης για να προσλαμβάνετε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες καταστρέφονται όταν καπνίζετε. Επιπλέον, το πλούσιο περιεχόμενό τους σε φυτικές ίνες προκαλεί γρήγορο κορεσμό, με αποτέλεσμα να μειώνεται το αίσθημα πείνας που νιώθουν συνεχώς τα άτομα που έχουν διακόψει το κάπνισμα.

Η εξάρτηση από το κάπνισμα έχει όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά μιας χρόνιας νόσου. Μόνο μια μειοψηφία ασθενών (καπνιστών) καταφέρνει να απέχει πλήρως από το κάπνισμα αμέσως με την πρώτη προσπάθεια διακοπής, ενώ η πλειοψηφία συνεχίζει να καπνίζει για πολλά χρόνια και περνά πολλές περιόδους υποτροπής και ύφεσης. Η υποτροπή που είναι σύνηθες φαινόμενο, αντικατοπτρίζει την χρόνια φύση της εξάρτησης και δεν αποτελεί αποτυχία του ασθενή. Το κάπνισμα είναι εθισμός, αποτελεί μια χρόνια ασθένεια η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στα πλαίσια μιας οργανωμένης μονάδας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.