Μέταλλα και ιχνοστοιχεία

0
5293

Τα μέταλλα αντιπροσωπεύουν μια μεγάλη ομάδα θρεπτικών συστατικών, τα περισσότερα από τα οποία είναι απαραίτητα για τον οργανισμό. Χωρίζονται στα μακρομέταλλα και μικρομέταλλα (ιχνοστοιχεία). Τα μέταλλα όπως το ασβέστιο και ο φωσφόρος είναι απαραίτητα σε ποσότητες των 100mg την ημέρα ή και περισσότερο, ενώ τα ιχνοστοιχεία, όπως ο σίδηρος και το σελήνιο, είναι απαραίτητα σε μικρότερες ποσότητες, λιγότερο από 15mg την ημέρα. Όταν τα μέταλλα εισέλθουν στο σώμα παραμένουν μέχρι να απεκκριθούν, δεν μπορούν να αλλάξουν σε οτιδήποτε άλλο. Δεν καταστρέφονται με τη θερμοκρασία, τον αέρα, τα οξέα ή το ανακάτεμα. Στην πραγματικότητα η στάχτη που μένει όταν οι τροφές καίγονται είναι τα μέταλλα που υπήρχαν σε αυτές αρχικά. Μπορούν να χαθούν από τις τροφές μόνο αν διαλυθούν στο νερό.

Τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία (μεταλλικά στοιχεία με μια λέξη) συνεργάζονται μεταξύ τους στη δόμηση και αποδόμηση των ιστών του σώματος και στη ρύθμιση του μεταβολισμού. Τα οστά για παράδειγμα αποτελούνται από ένα πλαίσιο, στο εσωτερικό του οποίου εναποτίθεται το μεγαλύτερο μέρος των ποσοτήτων ασβεστίου, φωσφόρου και μαγνησίου. Τα μεταλλικά στοιχεία εναποτίθενται στα οστά έτσι ώστε σε περίπτωση έλλειψης, λόγω μη επαρκούς πρόσληψης από τη διατροφή, ένα μέρος των αναγκών του οργανισμού να μπορεί να καλυφθεί από τα μεταλλικά στοιχεία που εκλύονται από τα οστά. Μια ακόμα λειτουργία των μεταλλικών στοιχείων είναι η συμμετοχή τους σε βασικές χημικές αντιδράσεις όπως για παράδειγμα το ασβέστιο που ενεργοποιεί ένα ένζυμο το οποίο είναι υπεύθυνο για την διάσπαση των λιπαρών. Επίσης είναι υπεύθυνα για την σωστή λειτουργία των κυττάρων και του νευρικού συστήματος.

Η κατανάλωση μιας ποικιλίας από τροφές, εξασφαλίζει την πρόσληψη αρκετών από αυτά τα θρεπτικά συστατικά. Εξάλλου μπορεί το σώμα να αποθηκεύσει μεταλλικά στοιχεία και να τα χρησιμοποιήσει αργότερα όταν η πρόσληψη θα είναι χαμηλή. Οι τροφές ζωικής προέλευσης αποτελούν την καλύτερη πηγή μεταλλικών στοιχείων. Τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν επίσης να είναι χρήσιμες πηγές ορισμένων από αυτά. Το ίδιο και το μεταλλικό νερό. Χάνονται όμως ,όπως προαναφέρθηκε, κατά την επεξεργασία μιας τροφής. Παραδείγματα τροφών που ενισχύονται με μεταλλικά στοιχεία είναι το επιτραπέζιο αλάτι στο οποίο μερικές φορές προστίθεται ιώδιο και τα δημητριακά πρωινού. Για να μπορέσετε να διατηρήσετε τα μεταλλικά στοιχεία στα λαχανικά αποφεύγετε να τα βράζετε. Χρησιμοποιήστε ατμομάγειρα ή φούρνο μικροκυμάτων και περιορίστε όσο γίνεται τον χρόνο μαγειρικής. Αν αποφασίσετε να τα κάνετε βραστά, περιμένετε μέχρι να βράσει το νερό και μετά προσθέστε τα λαχανικά.

Ας δούμε όμως πιο συγκεκριμένα ποια είναι τα μεταλλικά στοιχεία, ποιες είναι οι λειτουργίες τους και σε ποια τρόφιμα απαντώνται.

Ασβέστιο(μέταλλο)

Είναι απαραίτητο συστατικό των οστών. Χρησιμεύει στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, συντελεί στην πήξη του αίματος και ρυθμίζει την ορμονική ισορροπία του οργανισμού. Τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο είναι το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ιχθυέλαια, τα αυγά και τα πράσινα λαχανικά.

Φώσφορος(μέταλλο)

Και αυτό το μέταλλο με την σειρά του αποτελεί βασικό στοιχείο των οστών ενώ παράλληλα παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπών. Πηγές φωσφόρου είναι το κόκκινο κρέας, το κοτόπουλο, τα ψάρια, τα αυγά, τα δημητριακά, τα όσπρια, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και οι ξηροί καρποί.

Σίδηρος(ιχνοστοιχείο)

Είναι υπεύθυνος για την μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. Τρόφιμα που περιέχουν σημαντική ποσότητα σιδήρου είναι το κόκκινο κρέας, το συκώτι, η σπλήνα, το αυγό, οι φακές, τα φασόλια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και το μαύρο ψωμί.

Ιώδιο(ιχνοστοιχείο)

Αποτελεί κύριο συστατικό της θυροξίνης, ορμόνης του θυρεοειδούς αδένα, με αποτέλεσμα να είναι σημαντικό για την εύρυθμη λειτουργία του αδένα. Απαντάται στα ψάρια, στα θαλασσινά, στα μύδια, στα καβούρια και στους αχινούς.

Φθόριο(ιχνοστοιχείο)

Προλαμβάνει την φθορά των δοντιών και είναι βασική δομική μονάδα του σμάλτου. Περιέχεται σ’ όλες τις τροφές σε μικρές ποσότητες.

Κάλιο(μέταλλο)

Ρυθμιστής της ισορροπίας των υγρών του σώματος και της μυϊκής λειτουργίας. Το κάλιο απαντάται σε τρόφιμα όπως η πατάτα, οι σταφίδες, τα κρεμμύδια, οι ξηροί καρποί, οι σαρδέλες και οι μπανάνες.

Νάτριο(μέταλλο)

Όπως και το κάλιο συντελεί και αυτό με την σειρά του στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών του σώματος καθώς και στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Είναι κύριο συστατικό του αλατιού.

Χλώριο(μέταλλο)

Μαζί με το νάτριο αποτελούν τα βασικά συστατικά του αλατιού. Χρησιμεύει στον σχηματισμό του υδροχλωρικού οξέος που είναι υπεύθυνο για την πέψη των τροφίμων και βοηθά στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Ψευδάργυρος(ιχνοστοιχείο)

Παίρνει μέρος σε μια σειρά ενζυμικών λειτουργιών. Το συκώτι, το κόκκινο κρέας, τα δημητριακά, τα λαχανικά και οι ξηροί καρποί είναι καλές πηγές ψευδαργύρου.

Μαγνήσιο(μέταλλο)

Το μαγνήσιο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην λειτουργικότητα εκατοντάδων ενζύμων που συμμετέχουν στην σύνθεση των πρωτεϊνών και στο μεταβολισμό διαφόρων θρεπτικών συστατικών. Συμβάλλει στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και συμμετέχει σε διεργασίες που αφορούν το DNA. Μαγνήσιο μπορείτε να βρείτε σε τρόφιμα όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.

Χαλκός(ιχνοστοιχείο)

Η παρουσία του κρίνεται απαραίτητη για την απορρόφηση του σιδήρου. Τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας, το συκώτι, τα δημητριακά, οι ξηροί καρποί και τα όσπρια αποτελούν σημαντικές διατροφικές πηγές χαλκού.

Μαγγάνιο(ιχνοστοιχείο)

Συμμετέχει στον σχηματισμό των οστών και είναι βασικό συστατικό των πολλών ενζύμων. Σημαντικές ποσότητες μαγγανίου μπορείτε να βρείτε στους ξηρούς καρπούς, στα μη αποφλοιωμένα δημητριακά και στα φυλλώδη λαχανικά.

Σελήνιο(ιχνοστοιχείο)

Αποτελεί συστατικό πολλών ενζύμων και εκφράζει την δράση σε συνεργασία με την βιταμίνη Ε. Τα θαλασσινά, το κόκκινο κρέας και τα δημητριακά είναι πλούσια σε σελήνιο.

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΟΥΛΟΥ / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος* / [email protected]  *Ινστιτούτο αισθητικής Marieanne, Γρ. Λαμπράκη 211

Προηγούμενο άρθροΔείτε ξανά την τελετή έναρξης της Αθήνας και βρείτε τις διαφορές με αυτή του Λονδίνου!
Επόμενο άρθροΚαλοκαίρι στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.