Μακρυγιαννάκης: «Η μουσική δε μπορεί να λειτουργεί μονοσήμαντα ή μονοδιάστατα, ούτε αυτοαναφορικά»

0
4484

untitled

Γράφει η Στεφανία Τσολάκη / [email protected]

Λίγο πριν τον Δεκαπενταύγουστο συναντηθήκαμε στη σχεδόν άδεια Θεσσαλονίκη,  η πρώτη μου ερώτηση ήταν αν είναι κουρασμένος λόγω των υποχρεώσεων του και εκείνος απάντησε «Τα καλοκαίρια είναι η πιο όμορφη περίοδος για εμάς τους μουσικούς, γιατί φεύγεις και κάνεις μόνο αυτό για το οποίο πας, παίζεις μουσική». Με καταγωγή από την Κρήτη, ζει μόνιμα  στη Θεσσαλονίκη και περνά τα καλοκαίρια του στον Αγ. Λαυρέντιο του Πηλίου.  Συνεργασίες πολλές, μεταξύ των οποίων ήταν ο Μανώλης Φάμελος, Θωϊδου Μαρία, Γιάννης Αγγελάκας (Επισκέπτες), Μπλέ, Θύμιος Ατζακάς κ.α … Καλλιτεχνικός διευθυντής στο Δημοτικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, ένας ιδιαίτερος κιθαρίστας και η «ψυχή» του Μουσικού χωριού, ο Κώστας Μακρυγιαννάκης, αποφάσισε από πολύ μικρή ηλικία ότι ο προορισμός του ήταν η μουσική, όπερ και εγέννετο…

Σε ποια ηλικία έκανες την  “παιδική επαγγελματική σου δήλωση” … Σε ηλικία 10 ετών. Έβλεπα  στην τηλεόραση τον Paco de lucia και έλεγα «μου αρέσει αυτό που κάνει, θέλω  κι εγώ να παίζω» Κάποια στιγμή παίζοντας είπε η ξαδέλφη μου «εμένα μου αρέσουν τα λουλούδια» και απάντησα «εμένα δεν μου αρέσουν τα λουλούδια, εμένα μου αρέσει να παίζω μουσική και να πολεμάω». Η πρώτη συνειδητοποίηση εάν θες –εδώ στο υπογάστριο- ήταν τότε.

Εάν σε ρωτούσαν «τι μουσική παίζεις» τι θα απαντούσες;  Ο,τι  μου αρέσει θέλω να μπορώ να το παίξω, ο,τι και αν είναι αυτό. Θέλω να παίζω κιθάρα. Ίσως αυτό να είναι η ευχή και η κατάρα που κουβαλάω, οι «κλασσικοί» συνάδελφοι μου με θεωρούν ένα μουσικό που κάνει και άλλα πράγματα, ενώ οι συνάδελφοι από την άλλη πλευρά με θεωρούν κλασσικό κιθαρίστα.

Μετά την Ελλάδα αποφάσιζεις να συνεχίσεις τις σπουδές σου στο Λονδίνο… Ναι, μετά τις σπουδές στη μουσική, τα πτυχία, στα 25 έφυγα στο Λονδίνο, όπου πέρασα 3 μαγικά χρόνια. Όλη μέρα μουσική. Γνώρισα πολύ κόσμο, έπαιξα με  πολύ καλούς μουσικούς, στη συνέχεια συνεργάστηκα με κάποιους ανθρώπους που σπουδάζαμε μαζί. Ηταν μια πολύ «πλούσια» περίοδος της ζωής μου.

Διέκρινες διαφορές  όσον αφορά την αντίληψη του κόσμου για τη μουσική, όσο ζούσες έξω;  Ναι! Ήταν λίγο σοκαριστική -αν θέλεις- η ευρύτητα με την οποία βλέπαν τα πράγματα. Πλέον συμβαίνει και εδώ αυτό, δεν συνέβαινε όμως το 95’-96’. Στο Λονδίνο υπήρχε πολύ μουσική συνεχώς, στη σχολή, έξω από τη σχολή, υπήρχαν παντού lance time conserts, κάποιος μπορεί να έκανε lance break και πήγαινε κάπου επειδή είχε συναυλία. Ήταν πολύ εύκολη και πολύ «προσβάσιμη» η μουσική.  

Η κιθάρα, ως μουσικό όργανο… Το καλύτερο! (γέλια)  Για μένα η κιθάρα δεν ήταν ένα λόγιο όργανο, δηλαδή ακόμα και η κλασσική κιθάρα με την κλασσική της τεχνική ενέχει ένα πολύ ισχυρό ποπ χαρακτήρα, λαϊκό, φολκ, οτιδήποτε και αυτό γιατί ήταν πάντα ένα όργανο το οποίο μπορούσες να το χρησιμοποιήσεις σε οποιεσδήποτε συνθήκες. Η κιθάρα είναι όργανο παντός καιρού.

Αυτοσχεδιασμός στη μουσική   … Ο αυτοσχεδιασμός δεν είναι ταυτισμένος με τη jazz μόνο, είναι με την μουσική δημιουργία εν γένει. Ένας  παραδοσιακός μουσικός που παίζει λαούτο ή λύρα ή κλαρίνο, ή ένας λαϊκός  που παίζει μπουζούκι,  τζουρά, αυτό κάνει, αυτοσχεδιάζει. Επίσης, αυτό που λέμε «γραμμένη» μουσική  περιλαμβάνει ένα σωρό παρανοήσεις. Παλαιότερα όταν οι μουσικοί άρχισαν να γράφουν τις νότες  δεν έγραφαν τα πάντα που παίζονταν στο χαρτί, ό,τι σημείωναν είχε άμεση σχέση με τον εκτελεστή, τον οργανίστα.

Νιώθετε  ευάλωτοι  πάνω στη σκηνή; Νομίζω ναι. Έχει ενδιαφέρον  να αναφερθώ ενδεικτικά στις  ασκήσεις εμπιστοσύνης που κάναμε στη σχολή στο Λονδίνο. Η ανασφάλεια που ένιωθαν ορισμένα άτομα δεν τους επέτρεπε να ολοκληρώσουν κάποιες απο αυτές . Σκέψου να έχεις στραμμένα όλα τα βλέμματα πάνω σου.

Φεστιβάλ Μουσικής… Κάποια αντέχουν στον χρόνο, κάποια άλλα χάνονται, τι συμβαίνει με αυτή την ιστορία;  Η Ελλάδα έχει πολλά φεστιβάλ , νομίζω εδώ και αρκετά χρόνια. Αυτό για  εμένα καταδεικνύει   αφενός    την ανάγκη του κόσμου να συμβούν, αφετέρου είναι ένας  τόπος έλξης και σύναξης  ανθρώπων που μοιράζονται κάτι κοινό. Μην ξεχνάμε ότι στην Ελλάδα όλη η ιστορία της μουσικής συνεύρεσης έχει ένα φοβερό παγανιστικό στοιχείο, το οποίο εξακολουθεί να υπάρχει και να κάνει τους ανθρώπους να συναντιούνται μέσω της μουσικής. Τώρα το κατά πόσο ένα φεστιβάλ έχει τη δική του μουσική ταυτότητα, τον δικό του χαρακτήρα, το δικό του δρόμο  ή κατά πόσον είναι βιώσιμο, είναι κάτι άλλο. Υπάρχουν Φεστιβάλ τα οποία φυτοζωούνε ή εξαφανίζονται διότι δεν υπάρχουν πόροι.

«Μουσικό χωριό» τι είχατε στο μυαλό σας όταν το ξεκινούσατε και γιατί επιλέξατε αυτό το μέρος;  Ξεκίνησε το 2006 στον Αγ. Λαυρέντιο Πηλίου, σε ένα πανέμορφο μέρος πολύ κοντά στον Βόλο. Όποιος το βλέπει πρώτη φορά παθαίνει! Έχει ένα παμπάλαιο καλντερίμι, το οποίο κατοχυρώθηκε στην Εφορία Αρχαιοτήτων την δεκαετία του 70’ -από  κάποιον  αρχαιολόγο που πήγαινε εκεί- με αποτέλεσμα αυτό να αλλάξει όλη την ανθρωπογεωγραφία του τόπου, δηλαδή δεν έγιναν δρόμοι, δεν αναπτύχθηκε με τον τρόπο που αναπτύχθηκαν άλλα  χωριά, βλέπεις έναν τόπο λίγο «απ’ αλλού». Αυτό που θέλαμε να κάνουμε  είναι στην ουσία να πάρουμε κάποια πράγματα που είχαμε δει κατά την διάρκεια των σπουδών μας στο εξωτερικό, που θεωρούσαμε σημαντικά και να τα φέρουμε όλα μαζί σε ένα πλαίσιο συνεύρεσης.

Κάθε χρόνο ,λοιπόν, έχουν τη δυνατότητα νέοι μουσικοί και όχι μόνο, να παρακολουθούν εκτός απο το φεστιβάλ και εκπαιδευτικά σεμινάρια. ‘Εχει απήχηση το «Μουσικό χωριό» και σε κοινό εκτός Ελλάδας; Μας έχουν επισκεφθεί από όλη την Ευρώπη, από Καναδά, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, έχουν έρθει από Ιαπωνία, από Κίνα, μιλάμε πλέον για ένα διεθνές φεστιβάλ. Αφού ,λοιπόν, δώσουμε την ταυτότητα των σεμιναρίων, ανακοινώνεται ένα πρόγραμμα, μπορεί κάποιος να επιλέξει ποιο εργαστήρι θέλει να παρακολουθήσει, περίπου για μια εβδομάδα, (με κάποιο κόστος) και φυσικά όλες τις συναυλίες οι οποίες είναι με ελεύθερη είσοδο, όπως και τις παράλληλες δράσεις. Υπάρχουν όμως και οι αυθόρμητες δράσεις, με live  που γίνονται σε διαφορετικά σημεία.

Πόσο στήριξε η πολιτεία την προσπάθεια σας; Η  πολιτεία, το επίσημο κράτος, δε μας βοήθησε ποτέ, μας βοήθησε όμως η τοπική αυτοδιοίκηση κυρίως  τα πρώτα χρόνια. Πλέον μας βοηθά η κοινότητα και ο κόσμος του χωριού, μας δίνει τα κτίρια και ο σύλλογος επαγγελματιών του Αγ. Λαυρεντίου περιποιείται τους κοινόχρηστους  χώρους. Με τα χρόνια έχουμε καταφέρει να το κάνουμε σε έναν  μεγάλο βαθμό αυτοδιαχειριζόμενο το φεστιβάλ γιατί  δεν γίνεται  αλλιώς. ‘Ενα αντίστοιχο μουσικό χωριό,  εάν συνέβαινε στο φεστιβάλ  Αθηνών  θα κόστιζε τα δεκαπλάσια χρήματα, σε εμάς δε συμβαίνει αυτό  γιατί δε μπορεί να λειτουργήσει. Από εκεί και πέρα κυνηγάμε χορηγίες για να μπορούμε να ενισχύουμε την ίδια την διοργάνωση. Φέτος, όπως και τα τελευταία τρία χρόνια,έχουμε στήριξη από τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, έχουμε βοήθεια από τους ανθρώπους του τόπου (μας παραχωρούν σπίτια για φιλοξενία, έχουμε βοηθούς στη σίτιση) υπάρχει μια οργανωμένη κατάσταση. Δεν ήταν αυτονόητο όλο αυτό στην αρχή, και τους ευχαριστώ πάρα πολύ όλους!

‘Εχετε απευθυνθεί ποτέ στο Υπουργείο Πολιτισμού; Αυτό είναι μια πολύ ωραία ιστορία. Πριν από κάποια χρόνια αποφασίζουμε για πρώτη φορά να κάνουμε αίτηση στο Υ.Π, μας απαντούν θετικά και μάλιστα αναρωτιόντουσαν γιατί δεν είχαμε προβεί σε αυτό νωρίτερα. Μας αξιολογούν σε μια λίστα μεγάλη ως την ικανότερη διοργάνωση και αποφασίζουν να μας  χρηματοδοτήσουν με ένα ευσεβές ποσό. Μετά από δυο μήνες γίνονται εκλογές και η επόμενη κυβέρνηση τα τραβά πίσω όλα. Επειδή όμως είχαμε ήδη υποβάλει αίτηση μια φορά και έχει εγκριθεί δεν μπορούσαμε να το ξανακάνουμε. Ήταν κι η τελευταία χρονιά που ασχοληθήκαμε με αυτό το πράγμα.

Η μουσική λειτουργεί ως όπιο ή μας αφυπνίζει; Νομίζω τα κάνει όλα. Η μουσική  δε μπορεί να λειτουργεί μονοσήμαντα ή  μονοδιάστατα, ούτε αυτοαναφορικά.  Είναι όπως  ο λόγος. Πολλές φορές μιλάμε έτσι, άλλες μιλάμε αλλιώς, φτύνουμε κουβέντες στα μούτρα του άλλου, αγριεύουμε κι άλλωτε είμαστε τρυφεροί…

Εν αρχή ην ο λόγος ή ο ήχος…  Το ίδιο πράγμα είναι. Μια που το αναφέρουμε,  η θεματική μας φέτος είναι η ποιητική του λόγου και  του ήχου σε 20 κινήσεις. Κάθε εργαστήριο  έχει ως άξονα τη χρήση του λόγου και του ήχου.

Ως δάσκαλος της μουσικής τι θα λέγατε σε κάποιον που θέλει να μάθει μουσική αλλά του φαίνεται τρομακτικά δύσκολο; Όταν κάτι σου φαίνεται τόσο δύσκολο χρειάζεσαι καταρχήν  έναν άνθρωπο που θα σου πει «μην ανησυχείς, θα γίνει». Νομίζω αυτή είναι η επιτυχία του δασκάλου. Να βρίσκει έναν τρόπο να σου κάνει οικείο κάτι ανοίκειο.

Πληροφορίες για το Μουσικό χωριό εδώ:http://www.music-village.gr/gr/

Πάρτε μια γεύση απο τη δισκογραφική δουλειά  των Κώστα Μακρυγιαννάκη & Θεόφιλου Σωτηριάδη με τίτλο  On Lacrimae :https://www.youtube.com/watch?v=ZWoleyDMAvs

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.