Μεταπολίτευση: σαράντα χρόνια φαγούρα

0
785

ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÊÁÑÁÌÁÍËÇÓ-ÁÑ×ÅÉÏ-3Γράφει ο Θέμης Παρλαβάντζας / [email protected]

Το 1974, ένα παιδί δεκατριών χρόνων, μαζί με πολλούς άλλους είχε πάρει θέση στη Λεωφόρο Συγγρού, για να υποδεχτεί τον άγνωστο σε αυτόν Κωνσταντίνο Καραμανλή. Αριστερά και δεξιά του δρόμου κόσμος πολύς κραδαίνοντας σημαίες ξεσπούσε σε ζητωκραυγές υπέρ της δημοκρατίας και ενός καλύτερου αύριο. Ένα μεγάλο σκούρο αυτοκίνητο πέρασε από μπροστά του κάποια στιγμή, καθώς όμως είχε νυχτώσει δεν μπορούσε να διακρίνει τον Καραμανλή στο εσωτερικό του αυτοκινήτου. Θυμάται ακόμη, όμως, τους αλαλαγμούς και τα πανηγύρια μέχρι πρωίας, για τη Μεταπολίτευση που ερχόταν. ‘’Τόσο ωραία θα είναι αυτή η Μεταπολίτευση;’’ Σκεφτόταν. ‘’Και γιατί δεν την είχαν μέχρι τότε;’’

Το 1974 η Ελλάδα γύριζε σελίδα. Επτά χρόνια χούντας είχαν βυθίζει τη χώρα στο ζόφο, στον απομονωτισμό, στη βαρβαρότητα, στο κιτς ενός γελοίου ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, αφήνοντας κληρονομιά μια καταρρέουσα πατρίδα και το αίσχος της προδοσίας της Κύπρου, που οδήγησε στη διχοτόμηση του πολύπαθου νησιού.

Σαράντα χρόνια μετά, το παιδί των πενηντατριών πλέον ετών, έχει όλη άνεση να υμνεί, να κρίνει, να επικρίνει, να λοιδορεί μια περίοδο, τη μακροβιότερη δημοκρατική περίοδο στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Γέννημα και συνδιαμορφωτής αυτής της μεταπολιτευτικής νέας Ελλάδας, το ίδιο παιδί, πολλές φορές αισθάνθηκε περήφανος για την μετά το 1974 νέα Ελλάδα και άλλες τόσες φορές όμως έσκυψε το κεφάλι από ντροπή.

Πώς να μην αισθάνεται υπερηφάνεια όταν επιτέλους εμπεδώθηκαν και στην Ελλάδα κάποιοι θεσμοί αστικής δημοκρατίας κατακτημένοι στη Δύση δεκάδες ή και εκατοντάδες χρόνια πριν; Η αυτονόητη διαδοχή των κομμάτων στην εξουσία σήμερα, δεν ήταν καθόλου αυτονόητη λίγα χρόνια πριν. Ο βασιλιάς διόριζε πρωθυπουργούς και κυβερνήσεις· ο στρατός κηδεμόνευε και καραδοκούσε· τα δένδρα και οι νεκροί ψήφιζαν· η αστυνομία φακέλωνε γιατί διάβαζες ΤΟ ΒΗΜΑ· στο δημόσιο έμπαινες με χαρτί κοινωνικών φρονημάτων και σημείωμα από τον βουλευτή· ο κεντρώος-μετριοπαθής ήταν υπό διωγμό· αν ήσουν κουμουνιστής μπορεί και να πέθαινες από βασανιστήρια σε ξερονήσι. Η αποκατάσταση της δημοκρατίας ή καλύτερα εμπέδωση της δημοκρατίας, έγινε με τη σύνεση και τη φρόνηση ενός Κωνσταντίνου Καραμανλή – σοφότερου μετά την αυτοεξορία στη Γαλλία – και την αποφασιστική συμβολή πολλών προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης εκείνης της περιόδου. Ξεχωριστή ήταν και η συνεισφορά του Ανδρέα Παπανδρέου, ιδιαίτερα στο σκέλος της κοινωνικής διάστασης της δημοκρατίας που τόσο υστερούσε η Ελλάδα. Η είσοδος δε της Ελλάδας στην ΕΟΚ, ήταν ένα κεφαλαιώδες εθνικό επίτευγμα και δικαιωματικά πιστώνεται στον Κωνσταντίνο Καραμανλή που είχε το σθένος να επιβάλλει το όραμά του τόσο εκτός όσο και εντός Ελλάδος…

Σε επίπεδο τυπικών δημοκρατικών θεσμών – αν και τυπικών ωστόσο αρκετά σημαντικών – η Μεταπολίτευση σφράγισε την ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Οι εποχές, όμως, δεν λειτουργούν με στεγανά. Εισχωρούν η μια μέσα στην άλλη. Παραδίδουν τη σκυτάλη η μια στην άλλη με ό,τι θετικό ή αρνητικό κουβαλούν μαζί τους. Οι αντιλήψεις δεν αλλάζουν με διατάγματα. Τελικά, οι άνθρωποι δεν βολεύονται σε αλλαγές που θα τους ξεβολέψουν. Ό,τι λοιπόν χαρακτήριζε στην προ τη Μεταπολίτευση εποχή τις ηγετικές ελίτ, τις νοοτροπίες των ανθρώπων και τις συμπεριφορές τους, που είχαν διαμορφωθεί στα 140 χρόνια ύπαρξης νεοελληνικού κράτους, δεν ήταν δυνατόν να αλλάξει μονομιάς. Η Μεταπολίτευση δεν ξεπήδησε από παρθενογένεση. Είχε το σπέρμα και όλα τα συμπαρομαρτούντα προηγούμενων εποχών, γι’ αυτό και δεν προχώρησε σε βάθος.

Αν η απελευθέρωση από τον Τούρκο έγινε και επίσημα το 1832 η απελευθέρωση από τον κακό εαυτό του Έλληνα δεν έγινε ποτέ. Η ποιοτική μετεξέλιξη της δημοκρατίας αποδείχθηκε φενάκη και στη Μεταπολίτευση. Η κομματική γάγγραινα μόλυνε κράτος και κοινωνία. Το κοινωνικό πρόσωπο της δημοκρατίας στηρίχτηκε σε ένα βάρβαρο εξισωτισμό, διαρρηγνύοντας εντελώς τους δεσμούς με την αξιοκρατία. Ο κρατισμός διέφθειρε κάθε ελεύθερη συνείδηση. Η επιδίωξη του μόνου ουσιαστικού οράματος της Μεταπολίτευσης, του χυδαίου δηλαδή καταναλωτικού ευδαιμονισμού, συνέτεινε σε ακόμη πιο εγωκεντρική στάση ζωής οδηγώντας στην κοινωνική αναλγησία. Οι πελατειακές σχέσεις, το ρουσφέτι, τα πλαστά πιστοποιητικά, οι ψεύτικες συντάξεις των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, οι μαϊμού ανάπηροι, τα παραθυράκια του νόμου για τους ημέτερους, τα παράλογα επιδόματα για να είναι ευχαριστημένος ο λαός και να ξαναψηφίσει τους ίδιους κρατούντες, διαμόρφωσαν ένα εκρηκτικό μείγμα ιδανικό για πτώχευση. Πράγμα το οποίο και συνέβη. Η ποιοτική εξέλιξη της δημοκρατίας ακόμη κι όταν εκφράστηκε ως αίτημα από κάποιους αφελείς, εξουδετερώθηκε εύκολα από εκμαυλιστές κρατούντες και λαό εξανδραποδισμένο.

Μετά λοιπόν από σαράντα χρόνια Μεταπολίτευσης, αν μετράει πια κάτι το παιδί των πενηντατριών ετών, αυτό δεν είναι σίγουρα τα άστρα. Ίσως και να είναι ό,τι το κράτησε καθηλωμένο σε ένα εσωστρεφές ηδονοθηρικό παρόν, τραυματίζοντας το αύριο των παιδιών του. Σκέφτεται δε πως η πραγματική μεταπολίτευση που έχει ανάγκη ο τόπος, ίσως θα πρέπει να αρχίσει πρώτα από τον ίδιο.  

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.