Με αισιοδοξία για την… προδοσία!

0
1265

manaki2

Η Τζένη Μανάκη γράφει για το μυθιστόρημά της »Μικρές και μεγάλες προδοσίες»

Φαντάζομαι ότι στο μυαλό κάθε ανθρώπου που γράφει και εκτίθεται δημόσια, υφέρπει η φιλοδοξία να θέσει ερωτήματα που θα αυξήσουν το ενδιαφέρον των αναγνωστών του με έναν καινοφανή μύθο, μία πρωτότυπη εκφορά των ανθρώπινων υπαρξιακών ανησυχιών. Αισθάνεται την ανάγκη να καταγράψει τις σκέψεις, τις ανησυχίες του, ίσως από το φόβο ότι θα τις κατατροπώσει η προφορικότητα. Με ιντριγκάρουν λογοτεχνικά κείμενα που είναι αινιγματικα, διεισδύουν βαθιά στον ψυχισμό των ηρώων τους, προτείνουν έναν νέο προβληματισμό. Το δικό μου θέμα είναι κοινό, με την έννοια ότι τόσο η λογοτεχνία, όσο και η πραγματική ζωή βρίθουν »προδοσιών». Ίσως θα μπορούσε να θεωρηθεί εξαντλημένο, αν η ανθρώπινη επινοητικότητα και η κυκλική περιπλάνηση της αέναης ανθρώπινης αναζήτησης είχε »κατεβάσει ρολά». Στο μυθιστόρημά μου »Μικρές και μεγάλες προδοσίες», καταγράφω μέσα από την πλοκή ενός πολυπρόσωπου και »ταξιδιάρικου» μύθου τις εσωτερικές συγκρούσεις του ανθρώπου, από το άγχος που προκαλεί το αβέβαιο της ζωής και το βέβαιο του θανάτου, μεταξύ άλλων και τα πικρά συναισθήματα που γεννούν οι προδοσίες. Οι πάσης φύσεως προδοσίες. Από την μέγιστη της απάρνησης και εγκατάλειψης ενός παιδιού από τον γονιό του, από την ίσως μικρότερης σημασίας αντίστροφη, εκ μέρους των παιδιών, από την προδοσία μια ιδέας που είναι και προδοσία έναντι του εαυτού , από την ερωτική προδοσία από την εξαπάτηση του/της συντρόφου, και τόσων άλλων μέχρι την ελάχιστη συγκριτικά, της απόκρυψης γεγονότων της ζωής από έναν φίλο προκειμένου να δοθεί η εντύπωση ενός πιο προηγμένου προφίλ, όπως εν προκειμένω συνέβη με μία από τις ηρωίδες μου.

Η εσωτερική πάλη για το ξεπέρασμα των προδοσιών είναι ίσως μία πρόκληση και για την εξάλειψη του φόβου μιας επανάληψης, για την κατάκτηση της γαλήνης ή κάποιου βαθμού ωριμότητας, μέχρι ίσως να καταλήξουμε στο σημείο κάποιας συγχώρεσης, αν καταλήξουμε ποτέ, συναθροίζοντας και όσες εμείς έχουμε διαπράξει με την θέλησή μας ή όχι.

manakiΜε δεδομένο ότι η προδοσία είναι συστατικό της ανθρώπινης φύσης και κανείς δεν ξεφεύγει από την διάπραξή της, εννοείται με κάποια ηθικού μεγέθους διαβάθμιση, (όπως αυτό προσδιορίζεται από την εκάστοτε κρατούσα ηθική), »ίσως δεν θα έπρεπε να μας πληγώνουν τόσο». Η τελευταία έκφραση ανήκει στον Χαβιέρ Μαρίας. Είχα καταλήξει στην ίδια άποψη, χρόνια πριν την δω τυπωμένη στο χαρτί, όμως δικαιωματικά του ανήκει και την δανείζομαι. Οι δύο βασικές μου ηρωίδες, φίλες από τα νεανικά τους χρόνια μέχρι και μια ηλικία ωριμότητας αναζητούν μέσα από ψυχικές καταβυθίσεις, μέσα από την ανθρώπινη αγωνία τους, να ανιχνεύσουν το κρυμμένο πρόσωπο της Αγάπης, του Έρωτα, της Φιλίας, της συμφιλίωσης, της γαλήνης, της αναπαυμένης συνείδησης, υπερνικώντας κάποιες φορές την λογική. Καταλήγουν σε »θέσεις» , αυτοαναιρούνται »γιατί το προσωπικό διαφέρει από την θεωρία», επανέρχονται σε ότι οι λογικές διεργασίες και οι βασανιστικές βουτιές στο »εγώ» τους έφεραν στην επιφάνεια και κάποτε ελπίζουν παλεύοντας ότι θα κατακτήσουν το επιθυμητό που θα φέρει την λύση στους προβληματισμούς τους. Πρόσωπα που εμπλέκονται στην ροή του μύθου και διαδραματίζουν έναν σοβαρό ρόλο,από την αρχή της σχέσης τους μέχρι την ηλικιακή τους ωριμότητα συνεχίζουν να επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τις ζωές και των δύο,προκαλώντας μεγαλύτερης ή μικρότερης έντασης ψυχικούς κλυδωνισμούς με τις συμπεριφορές και πράξεις τους μέσα στις οποίες δεν λείπουν » μικρές ή μεγάλες προδοσίες». Έτσι συμβαίνουν θεαματικές ανατροπές, μεταξύ των οποίων η αλλαγή στάσης της κεντρικής μου ηρωίδας απέναντι σε γεγονότα που μετέβαλαν εκ βάθρων την ζωή της. Τα ζητήματα τα οποία κυρίως ήθελα να εγκιβωτίσω χρησιμοποιώντας σαν όχημα τον μύθο, εννοείται χωρίς διάθεση διδακτισμού, αλλά μέσα από συνεχή βασανιστική, όχι σίγουρα επιτυχή, προσπάθεια αυτογνωσίας, και με πρόθεση να έχει ο αναγνώστης την ευχέρεια πολλαπλών ερμηνειών και απαντήσεων, είναι: Οι διαπροσωπικές σχέσεις ανθρώπων διαφόρων επιπέδων της κοινωνικής διαστρωμάτωσης . Προεξάρχοντα ρόλο παίζει η Φιλία. Η φιλία που είναι η μόνη συγγένεια με επιλογή. Η φιλία που δεν προδίδει, η φιλία που προσφέρει χωρίς να περιμένει ανταπόδοση. Η φιλία που γκρεμίζει αδιέξοδα, που δείχνει ορίζοντες, η φιλία που σώζει! Οι διαπροσωπικές σχέσεις επίσης μέσα από διαφορετικούς ή μεταβαλλόμενους, στην πορεία της αφήγησης, χαρακτήρες ηρώων που σε κάποιο μέτρο υπήρξαν θύτες ή θύματα προδοσίας και είτε βρίσκονται σε κάποια φάση αναζήτησης διεξόδου είτε έχουν παγιωμένες θέσεις σχετικά με την αντιμετώπισή της. Αν τον έρωτα, αυτό το μεγαλειώδες ανθρώπινο συναίσθημα, αξίζει να το βιώνει κανείς ακόμη κι όταν αφήνει πίσω του θύματα. Προφανώς ακόμη και η τρέχουσα πλατειάζουσα ηθική απαντά ίσως »όχι» σε μη συμβατικές καταστάσεις. Οι ήρωές μου προβληματίζονται, βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνέπειές της θετικής ανταπόκρισης σ΄αυτό, άλλοτε κατακρίνουν τούς εαυτούς τους, άλλοτε προασπίζονται το δικαίωμα στην ελευθερία της διεκδίκησης του τρόπου ζωής που επιθυμούν κι άλλοτε επιλέγουν την αυτοκαταστροφή. Αν η κοινωνική καταξίωση, η κατάκτηση πλούτου, η καθιέρωση αναγνωρισιμότητας μπορεί να είναι αυτοσκοπός, όταν για όλα αυτά θα πρέπει κάποιος να αγνοήσει αξίες , να συρρικνώσει ουσιαστικές επιθυμίες, να στερηθεί την ελεύθερη βούληση, να μετέλθει ακόμη και ποινικών πράξεων για την επίτευξή τους. Τέλος αν οι προδοσίες, βασικό θέμα του μυθιστορήματός μου, που ηθελημένα ή αθέλητα διαπράττουμε μπορούν να »ισοσκελισθούν» με αντίστοιχες ανεξαρτήτως ηθικού μεγέθους, που δεχόμαστε, ώστε πραγματικά να »μη μας πληγώνουν τόσο». Αισθανόμαστε βαριά την προδοσία όταν την υφιστάμεθα από ανθρώπους που αγαπούμε και χρειάζεται ψυχικό μεγαλείο, ενδελεχής διερεύνηση των παραμέτρων της διάπραξής της, κυρίως ψυχραιμία. Και νομίζω ότι όλα αυτά τα βασανιστικά αισθήματα που δημιουργούνται στον άνθρωπο που αισθάνεται προδομένος τα θολώνει τα κάνει λιγότερο επώδυνα πέρα από τις ψυχικές διεργασίες, ο χρόνος. Ο χρόνος, που με το φθοροποιό έργο που επιτελούν οι ύπουλες ώρες του, ξεφτίζει σταθερά, καθώς ξετυλίγει το νήμα της ζωής μας. Ο χρόνος που μένει θαρρείς σταθερός, ακίνητος , αμετάβλητος κάθε φορά που μας βασανίζουν η αναμονή , η στενοχώρια, τα αδιέξοδα,αλλά τρέχει με ταχύτητα φωτός ελαχιστοποιώντας τις ευτυχισμένες στιγμές μας. Όπως και να ‘χει όμως είναι αυτός που θολώνει ό,τι κακό μας έχει συμβεί, το τυλίγει με την αχλύ της απόστασης, ελευθερώνει από το επαχθές βάρος που αισθανόμαστε την στιγμή που διαπράχθηκε η όποια προδοσία. Ο χρόνος παρηγορεί και ελευθερώνει ! Το μυθιστόρημά μου παρά τον δραματικό του τίτλο δεν είναι ένα απαισιόδοξο ανάγνωσμα. Τελειώνοντας θά έλεγα ότι πιθανόν μου ταιριάζει ο στίχος του Ελύτη: »Ξόδεψα πολύν άνεμο για να μεγαλώσω.» Και ίσως αναιρώ πλήρως τον στίχο που ακολουθεί: »Μόνον έτσι όμως έμαθα να ξεχωρίζω τους πιο ανεπαίσθητους συριγμούς, ν’ ακριβολογώ μες στα μυστήρια.» Αυτό αφήνω να κρίνουν αν σε κάποιο, έστω και ελάχιστο βαθμό, το πέτυχα, όσοι μου κάνουν την τιμή να διαβάσουν το βιβλίο μου.

Προηγούμενο άρθρο12 χρυσά αστέρια σε φόντο μπλε: Ενότητα, Αλληλεγγύη, Αρμονία…
Επόμενο άρθροJe suis Alexis Tsipras!
Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη στα ''βάθη'' του προηγούμενου αιώνα. Εργάστηκα ως συντάκτρια ύλης και μεταφράστρια σε εφημερίδα και στο Δημόσιο. Ασχολήθηκα για πολλά χρόνια με πολιτιστικά θέματα και με την ευθύνη έκδοσης συνδικαλιστικής μηνιαίας εφημερίδας. Γνωρίζω Αγγλικά και Γαλλικά. Έχω παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής στο Λος Άντζελες. Δημοσιεύω από ετών διηγήματα και κείμενα με αφορμές που με ευαισθητοποιούν. Το βιβλίο μου ''Μικρές και μεγάλες προδοσίες'' είναι το πρώτο μου μυθιστόρημα. Αγαπάω τη ζωγραφική, με έργα μου πήρα μέρος σε ομαδικές εκθέσεις. Κάποια χρόνια ασχολήθηκα με την μόδα και κάποια με την διακόσμηση. Μ' αρέσουν οι αλλαγές. Με καταθλίβει το μονοσήμαντο, είμαι ένας αυτοσχέδιος άνθρωπος που δεν τα πήγε κι άσχημα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.