Ν. ΤΟΥΛΙΑΤΟΣ: «ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΤΑΝ ΑΠΑΙΤΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΟΛΑ, ΕΝΩ ΟΤΑΝ ΕΙΣΑΙ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΣΕ ΕΧΟΥΝ ΟΛΟΙ ΓΡΑΜΜΕΝΟ»

1
2188

Συνέντευξη στη Στεφανία Τσολάκη

Τον έχουν χαρακτηρίσει «λύκο», «πατριάρχη των κρουστών», «πρύτανη» «Τζερόνιμο» και αυτά είναι κάποια από τα προσωνύμια του. Ο Νίκος Τουλιάτος μετράει πενήντα χρόνια, όπως χαρακτηριστικά μας είπε, από την στιγμή που έκατσε πίσω από μία ντραμς και έκτοτε δεν σταμάτησε να μας καθηλώνει με τις αυτοσχεδιαστικές του κρούσεις. Αν ζητούσε κάποιος να αναφέρουμε τις συνεργασίες του όλα αυτά τα χρόνια, δεν θα υπήρχε χώρος ούτε για μισή ερώτηση. Ωστόσο, δεν θα μπορούσα να μην εστιάσω σε ορισμένες πολυετείς συνεργασίες όπως σε αυτήν με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Θάνο Μικρούτσικο, αλλά και στην εμπειρία του από την συμμετοχή του, στις τελετές έναρξης και λήξης στους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004. Με μια μικρή ανάπαυλα από την πολύβουη Αθήνα (έμεινε στην Κόρινθο) αποφάσισε όμως ότι μάλλον η «ησυχία» της επαρχίας δεν του ταιριάζει και επέστρεψε για να παίξει θέατρο, να σχεδιάσει ρούχα και γενικώς… να αυτοσχεδιάσει.

Έχεις παίξει με τους πάντες και τα πάντα, εκτός από «σκυλάδικα». Αλήθεια, είχες δελεαστικές προτάσεις;

Στην αρχή είχαν γίνει προτάσεις. Αφού έβλεπαν ότι αρνιόμουν βγήκα από τις ατζέντες. Αν ήθελα να βγάλω χρήματα απλά, θα έκανα άλλα επαγγέλματα, όπως και έχω κάνει. Ως ναυτικός έμεινα έναν χρόνο. Καράβια, λάντζα… ό,τι θες έχω κάνει. Την μουσική όμως δεν θα την πούλαγα φθηνά. Την ψυχή μου στον διάολο δεν την πουλάω φθηνά. Θα έπρεπε να πληρωθώ πολύ ακριβά για να παίξω στα «σκυλάδικα».

Θεωρείς ότι αυτό που σε διαφοροποίησε σε σχέση με άλλους μουσικούς  ήταν η τεχνική σου ή η φαντασία;

Ο τρόπος σκέψης, η φαντασία, όχι η τεχνική. Η τεχνική είναι ίδια για όλους τους μουσικούς του κόσμου. Ένα μουσικό όργανο, το μαθαίνεις με τους ίδιους μουσικούς κώδικες. Το τι παίζεις από εκεί και πέρα είναι θέμα σκέψης.

Τελικά ο Νίκος Τουλιάτος τα έχει καταφέρει καλά ως εδώ;

Κοίτα, ότι ήθελα μέχρι τώρα το έχω κάνει. Δεν νιώθω ότι έχω στερηθεί κάτι. ‘Ηθελα οικογένεια; Έκανα. Ήθελα παιδί; Έκανα. Ήθελα να παίξω μουσική; Έπαιξα! Έγραψα έξι βιβλία, έχω ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, έχω παίξει και παίζω θέατρο. Ο,τι μα ο,τι ήθελα το έκανα και ο,τι θέλω να κάνω, το κάνω. Νομίζω πως ναι! Δεν τα πήγα και άσχημα!

2004 και Ολυμπιακοί αγώνες. Πως βίωσες αυτή την εμπειρία απο την συμμετοχή σου, ως μουσικός και τελικά τι έμεινε από αυτήν;

 Η Ολυμπιάδα είναι μεγάλη ιστορία. Οι πρόβες διήρκησαν δύο χρόνια για την τελετή έναρξης και λήξης. Για την λήξη δεν έγινε ποτέ πρόβα στον χώρο. Απλά μεταφέρθηκαν με νταλίκες τα όργανα την ίδια μέρα και παίξαμε. Δεν ήμασταν καθόλου σίγουροι για το αποτέλεσμα. Ως εμπειρία παρόλα αυτά ήταν συγκλονιστική. Εκεί ήμουν εθελοντής. Αυτό που έχει παρεξηγηθεί ήταν ότι εθελοντική ήταν η παρουσία σου εκείνη την μέρα στο στάδιο, όχι οι πρόβες έναν χρόνο. Πολλοί το λένε «εθελοντής και πήρε λεφτά»,  μα αν ήταν να δώσω χρήματα και από την τσέπη μου, για δύο χρόνια πρόβες, γινόμουν και χορηγός. (γέλια) Ήταν μια συγκινητική εμπειρία. Μου επιβεβαίωσε βέβαια και κάποια πράγματα. Όπως ότι στην Ελλάδα όταν απαιτείς στα παρέχουν όλα, ενώ όταν είσαι εθελοντής σε έχουν όλοι γραμμένο. Όταν ήμουν εθελοντής ούτε καρέκλα δεν είχα να κάτσω να δω τα αθλήματα. Όταν, όμως, στην λήξη απαίτησα πράγματα μέχρι και μερσεντές έστελναν να με πάρει από το σπίτι. Για κάποιους μετά από αυτό η ζωή τους καλυτέρευσε, εγώ είχα πια φτάσει στο τοπ, τι παραπάνω; Και μετά από αυτό δεν είχα δουλειά. Δεν είχα προτάσεις. Υπήρχε η νοοτροπία του «σιγά μην έρθει ο Τουλιάτος». Με είχανε κάνει τοτέμ πριν την ώρα μου.

Και μετά αποφασίζεις να μετακομίσεις στην Κόρινθο;

Το 2005 τα πράγματα είχαν πέσει αρκετά αλλά η κρίση ξεκίνησε το 2007. Το 11’ πια έχασα τα πάντα. Ήταν μέσα στο μυαλό μου να αποποιηθώ ιδιοκτησίες αλλά ήρθε η κρίση και το έκανε πιο σύντομα. Πέρασα κι εγώ την καταθλιψάρα μου όπως όλοι οι άνθρωποι. Θεωρούσα ότι δεν με θέλει κανείς. Ένιωσα άχρηστος. Τότε αποφάσισα να πάω στην Κόρινθο. Να αράξω, να δω θάλασσα, να ηρεμήσω. Όντως πήγα και έμεινα στον τόπο μου. Επειδή, όμως, εκτέθηκα ως υποψήφιος βουλευτής με τον Σύριζα προσπάθησαν κάποιοι να με «χτυπήσουν» μέσω του κόμματος και έτσι άρχισαν να με διαβάλλουν. Ε, τότε είπα δεν ξανασχολούμαι. Έχω πια επιστρέψει στην Αθήνα, ελεύθερος και χωρίς να απασχολεί το μυαλό μου τίποτα. Δεν έχω αμάξια και σπίτια. Ό,τι δουλέψω και ό,τι πάρω. Καλύτερα δεν ήμουν ποτέ. Όσο λιγότερα έχεις τόσο πιο ελεύθερος είσαι. Όταν δεν έχω αμάξι έχω όλα τα αμάξια του κόσμου. Όταν δεν έχω σπίτι μένω όπου θέλω. Είμαι πολίτης του κόσμου και αυλή μου είναι όλη η γη!

Τι θα συμβούλευες έναν νέο άνθρωπο όσον αφορά την επιλογή του να ασχοληθεί με την τέχνη, δεδομένου ότι οι καιροί είναι δύσκολοι;

Υπάρχει μια πολύ απλή λογική. Αν αγαπάω μία γυναίκα, για να πάω μαζί της πρέπει να έχει λεφτά; Αν αγαπάω κάτι, το κάνω γιατί απλά το αγαπάω. Αν ο στόχος είναι τα λεφτά υπάρχουν τρόποι να τα βγάλεις. Ο στόχος, όμως, δεν είναι αυτός. Ο στόχος είναι η ψυχή σου. Ποτέ στην ζωή μου δεν έχω ρωτήσει, τι λεφτά θα πάρω; Πάντα λέω τι θα παίξω, που;

Είχες όμως – απ’όσο ξέρω- μία αδιαπραγμάτευτη απαίτηση στις συνεργασίες σου. Να μπαίνει το όνομα σου παντού.

Από ένα σημείο και μετά ναι! Διότι κάνω πράγματα δικά μου και δεν θέλω ο άλλος να με υποτιμάει. Ξέρεις, και ο πίσω τροχός της άμαξας, τροχός είναι. Αν σπάσει θα πέσει η άμαξα. Άρα, παιδιά, παίζω, εγώ και αυτό θα το σέβεστε. Και δεν μπορώ να ακούω τα πιτσιρίκια που παίζουν και λένε  «παίζει.. γράψε ο Νίκος». Τι πάει να πει Νίκος; Δεν έχει επώνυμο; Αυτό για ‘μενα είναι επένδυση ζωής.

Ως ο πατριάρχης των κρουστών και του αυτοσχεδιασμού δεν θα μπορούσα να μην σε ρωτήσω για αυτό το κομμάτι…

Απο την ημέρα που γεννιόμαστε αυτοσχεδιάζουμε στα πάντα. Όταν συναντάμε έναν φίλο μας στον δρόμο δεν λέμε «α μισό λεπτό να βγάλω το manual να δω πώς μιλάνε». Ετσι δεν είναι; Μεγαλώνεις τα παιδιά σου αυτοσχεδιάζοντας, κάνεις σχέσεις αυτοσχεδιάζοντας, άρα; Το να παίζεις αυτοσχεδιάζοντας είναι το ίδιο.

Η ελευθερία όμως του αυτοσχεδιασμού δεν ενέχει τον κίνδυνο να κάνεις πράγματα τα οποία δεν μπορεί να αντιληφθεί ο ακροατής;

Βέβαια! Γιατί στην ζωή δεν μπορεί να πεις κάτι και μετά να σκεφτείς, ρε γαμώτο γιατί το είπα έτσι; Το έχεις πει όμως. Πάει, τελείωσε. Μετά ψάχνεις να βρεις έναν τρόπο να το διορθώσεις. Στον αυτοσχεδιασμό, λοιπόν, υπάρχουν οι στιγμές της ανάτασης αλλά κι οι στιγμές που μπορεί να τα κάνουμε μαντάρα.

Στο θέατρο αυτοσχεδιάζεις;

Στο θέατρο υπάρχει συγκεκριμένη γραμμή, απλά και εκεί καλείσαι να αυτοσχεδιάσεις αν πρόκειται να σώσεις μια κατάσταση.

 Κρουστά… πόσο δύσκολο ή εύκολο είναι για κάποιον να ασχοληθεί;

Τα κρουστά είναι το δεύτερο μέσο επικοινωνίας του ανθρώπου μετά την φωνή. Το πιο πλούσιο όργανο που υπάρχει στον κόσμο. Κάθε φυλή, πολιτισμός, χώρα έχει κάτι κρουστό. Κρουστά παίζουμε από νεογέννητα. Είναι το ευκολότερο όργανο του κόσμου και το πιο δύσκολο συνάμα. Γιατί το να βγάλεις μουσική από ξύλα και δέρματα, πλαστικά ή σίδερα προϋποθέτει να είσαι καλός μουσικός. Ένα μελωδικό όργανο, αν παίξεις πέντε νότες τυχαίες, βγάζει συναίσθημα. Αν κάνεις πέντε χτυπήματα σε ένα τραπέζι θα σου την πει ο δίπλα. Τεχνικά και μουσικά , λοιπόν, χρειάζεται περισσότερη δουλειά.

Κάποιοι ενστερνίζονται την άποψη ότι ο καλλιτέχνης δεν πρέπει να διατίθεται δωρεάν. Συμφωνείς με αυτό;

Εξαρτάται. Στην Ελλάδα είμαστε των άκρων. Λένε ο γιατρός, ασκεί λειτούργημα. Δηλαδή γιατί το βλέπουμε έτσι; Μένει τζάμπα, τρώει τζάμπα; Δεν πληρώνει; Δεν κατάλαβα! Στον καπιταλισμό ζει. Πλήρωσε ένα κάρο λεφτά για να σπουδάσει και πληρώνει ένα κάρο λεφτά για να ζήσει. Γιατί πρέπει αυτό που προσφέρει, να το προσφέρει τζάμπα. Ο συνθέτης ή ο μουσικός γιατί δεν πρέπει να πληρώνεται; Τι είναι αυτό που προσφέρει, αέρας; Γιατί, θεωρούμε λογικό δηλαδή να πληρώσουμε 2,5 ευρώ έναν καφέ και δεν θεωρούμε λογικό να πληρώσουμε έναν δικηγόρο για την συμβουλή που θα μας δώσει. Από την άλλη, τι πάει να πει αν δεν πληρωθώ δεν παίζω; Ο στόχος δηλαδή είναι μόνο τα λεφτά; Αν δεν κάνεις συγκεκριμένες επιλογές στην ζωή σου, δεν υπάρχει περίπτωση να προχωρήσεις.

Πόσο σημαντικό ήταν για εσένα, στο ξεκίνημα σου, να συνεργάζεσαι με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Θάνο Μικρούτσικο;

Με τον Θάνο μεγαλώσαμε μαζί και μουσικά εννοώ. Με τον Μίκη και τους ανθρώπους τους οποίους παρακολουθούσα και που στην πορεία συνεργάστηκα, ήταν ξεχωριστό συναίσθημα. Ο Θάνος όμως ήταν επί της ουσίας ο δάσκαλος μου. Δηλαδή με τον Θάνο έπαιξα πράγματα διαφορετικά. Αν έχω μάθει δέκα πράγματα, αν κολυμπάω σε βαθιά νερά και αν έχω μια αίσθηση του αυτοσχεδιασμού αυτά μεγαλώσανε απ’ τον Θάνο. Από την ημέρα που έκατσα πρώτη φορά πίσω από μια ντραμς έχουν περάσει πενήντα χρόνια εκ των οποίων τα σαρανταεπτά είμαι επαγγελματίας. Είναι πολλά, φορτωμένα και γεμάτα σαρανταεπτά χρόνια! Έπαιξα σχεδόν τα πάντα και με τους πάντες.

Πως έγινε η πρώτη συνάντηση με τον Μίκη Θεοδωράκη;

Δεν γνωριζόμασταν προσωπικά. Νομίζω, τότε έπαιζα στον Ρήγα στην Πλάκα, αν θυμάμαι καλά, με την ορχήστρα του Θεοδωράκη. Ήρθε κάποια στιγμή, είπε ένα τραγούδι στην πρόβα και αισθάνθηκα σαν να ακούω άλλο τραγούδι. Ο Μίκης μπορούσε να σε παρασύρει. Η σχέση που διαμορφώθηκε μεταξύ μας ήταν ιδιαίτερη. Μοιάζουμε πολύ και ως χαρακτήρες και σαν φάτσες. Θυμάμαι, είχα κάνει μια συναυλία για εκείνον… τραγουδούσε ο ίδιος και παίζαμε τζαζ, ένα πολύ εξτριμ πράμα. Τον έβγαλα εγώ στην σκηνή και άκουγα τον κόσμο που έλεγε «ο γιός του, ο γιός του». (γέλια) Μου έλεγε «Εμείς οι δυο θα γυρίσουμε τον κόσμο όλο. Οι δυο μας». Όλες οι συνεργασίες, (Κ. Καζάκος, Χρ.Λεοντής κ.α) με ανθρώπους που τους παρακολουθείς μικρότερος και σε έχουν διαμορφώσει είναι πολύ συγκινητικές. Το να βρεθείς στην σκηνή με αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι και λίγο. Βέβαια, για να είμαι ειλικρινής επειδή μεγάλωσα έτσι από δεκαπέντε χρονών, δεν είχα αυτό το συναίσθημα που έχει οι περισσότερος κόσμος για τους καλλιτέχνες. Ένιωθα πάντα ότι ήμουν από αυτή τη μεριά της όχθης. Τους γνώρισα όλους ως συνεργάτες.

Πόσο διαφορετικό είναι πια το κοινό σε σύγκριση με τότε;

Το κοινό έχει χαμηλώσει πολύ και όσο πάει χειροτερεύει. Δεν είναι τυχαίο ότι την δεκαετία του 60’ τραγουδούσαμε Ελύτη, Καβάφη, Σεφέρη , Ρίτσο, Λειβαδίτη και σήμερα ακούνε αυτά που ξέρουμε. Είναι τραγικό. Η κατηφόρα είναι τρομακτική. Και ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται, ο κόσμος πάει προς τα πίσω. Χώροι όπου παίζουν μουσικοί σε ένα περιβάλλον απόλυτης ασέβειας και αγένειας. Ένας από τους λόγους που πια δεν παίζω είναι και αυτός. Αν πάω να ακούσω μαλώνω, διότι όλοι μιλάνε. Είναι αισχρό το περιβάλλον εντελώς. Έχω διώξει κόσμο από μαγαζί. Προτιμώ να παίξω σε πέντε άτομα αλλά να παίξω και ας πάρω πέντε ευρώ, παρά να παίξω μπροστά σε πενήντα που με γράφουν και να πάρω πενήντα.

Στο «αντί βιογραφικού» που έχεις γράψει, αναφέρεις «Είμαι έτοιμος να φύγω στο μεγάλο ταξίδι όποτε κι αν έρθει. Όχι δεν φοβάμαι τον θάνατο»

Ισχύει. Ο θάνατος δεν πονάει. Η στιγμή του θανάτου είναι λύτρωση. Η ενέργεια μας -αυτό το λένε ψυχή- απελευθερώνεται. Τώρα το που πάει κανείς δεν ξέρει.

Πιστεύεις, δηλαδή, στην μετά-θάνατον ζωή;

 Βέβαια. Μα αυτό είναι. Το σώμα είναι η γη, έχει έναν μαγνητισμό, όλα γύρω μια ενέργεια. Αν πεθάνει αυτό, η ενέργεια κάπου πάει.  Αυτό που λένε η ψυχή κάπου πάει. Έχω βιώσει την εμπειρία του θανάτου, σε  τροχαίο. Είδα τον εαυτό μου να φεύγει στο τούνελ. Αυτό που τόσοι έχουν περιγράψει, το έχω δει. Οι περισσότεροι έχουν πει ότι ένιωσαν το σώμα τους, την ενέργεια τους να φεύγει σε ένα τούνελ που έχει έντονο λευκό φως. Το ίδιο είδα και εγώ. Ήταν όμορφο συναίσθημα, δεν ήταν πονεμένο ή άσχημο. Ήταν όμορφα. Ξαφνικά είδα όλη μου την ζωή να περνάει μπροστά από τα μάτια μου. Οι άνθρωποι που φοβούνται τον θάνατο είναι εκείνοι που νιώθουν ότι δεν ζήσανε.

1 ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.