ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΖΗΤΟΥΝ 2 / Η Αννίτα Αργυροηλιοπούλου συζητά με τη Δ. Κοντελετζίδου

0
1189
Έργο της Αννίτας Αργυροηλιοπούλου.
Έργο της Αννίτας Αργυροηλιοπούλου.
Έργο της Αννίτας Αργυροηλιοπούλου.

Οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι καλλιτέχνες συζητούν με την ιστορικό τέχνης Δωροθέα Κοντελετζίδου περί τέχνης και άλλων δαιμονίων…

Αννίτα Αργυροηλιοπούλου: Ακούγεται από παντού ότι η οικονομική κρίση είναι περισσότερο κρίση πολιτισμού και αξιών.  Η τέχνη με τη μορφή που έχει σήμερα μπορεί να συμβάλει θετικά  και να βοηθήσει τον κόσμο;  Μπορείς να προτείνεις κάποιες ιδέες;

Δωροθέα Κοντελετζίδου: Ναι, πολιτισμική και κρίση αξιών. Η τέχνη ανέκαθεν ‘απορροφούσε’ την πραγματικότητα, προσωπική ή συλλογική με αποτέλεσμα να είναι ένα είδος ‘καθρέφτη’ του συστήματος μέσα στο οποίο ζούμε, αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Η τέχνη καταδεικνύει, αναπαριστά, παριστά, προκαλεί αλλά δεν έχει ως στόχο να ‘βοηθήσει’, ίσως να αφυπνίσει αλλά και πάλι το έργο ενός καλλιτέχνη, το γνωρίζετε καλύτερα από εμένα, δε ξεκινάει απ’ αυτό το κριτήριο αλλά από μια ιδέα που μετουσιώνεται σε έργο διαμέσου της όποιας τεχνικής.

Όταν όμως αναφερόμαστε στην πολιτισμική κρίση αναφερόμαστε στις κοινωνικοπολτισμικές αυτές διεργασίες που χαρακτήρισαν τον κοινωνικό σχηματισμό της νεωτερικής Ελλάδας. Στην έλλειψη ενός Διαφωτιστικού ρεύματος, στην έλλειψη ενός ορθολογιστικού κράτους, ενός κράτους δικαίου, στην αδυναμία διαχωρισμού κράτους-εκκλησίας ώστε να δημιουργηθεί μια συμπαγής αστική τάξη η οποία θα είχε συνείδηση του ρόλου της.

Α. Α.: Θα μπορούσες να διακρίνεις κοινά χαρακτηριστικά στο έργο σύγχρονων γυναικών εικαστικών;

Δ. Κ.: Ποτέ δε μου άρεσε ο διαχωρισμός γυναίκες-άντρες εικαστικοί αλλά δε μπορώ και να αρνηθώ ότι το έργο των εικαστικών γυναικών, κυρίως στην Ελλάδα, χαρακτηρίζεται, κατά το πλείστον, από την προσωπική τους μυθολογία. Το γιατί είναι  θέμα προς έρευνα για μένα και είναι πραγματικά αξιόλογο να παρατηρηθεί ότι η γυναίκα-εικαστικός ‘ερωτοτροπεί’ περισσότερο με τον εαυτό της.

Α. Α.:  Όταν κάποιο έργο γίνεται σύμβολο μιας κατάστασης ή μιας εποχής  αποκτά μεγάλη κοινωνική αξία και διαχρονική καλλιτεχνική αναγνώριση. Σε δύσκολες εποχές η καλλιτεχνική δημιουργία αποκτά άλλη δυναμική. Η δική μας εποχή, η εποχή ευνοεί τη δημιουργία διαχρονικών έργων;  Έχεις διακρίνει κάτι τέτοιο;

Δ. Κ.: Μα, για να διακριθεί η διαχρονικότητα ενός έργου πρέπει να υπάρχει χρονική/ιστορική απόσταση. Ναι, υπ’ αυτή την έννοια το έργο του Βλάση Κανιάρη είναι διαχρονικό.

Α. Α.: Ποια είναι τα προσωπικά σου κριτήρια βάσει των οποίων αποφασίζεις ότι ένα έργα είναι «δυνατό»;  Η δύναμη σ΄ ένα έργο τέχνης, είναι έννοια ρευστή που επαναπροσδιορίζεται σε κάθε ιστορική περίοδο ή είναι αυταξία;

Δ. Κ.: Αυτό που με ενδιαφέρει είναι με ποιον τρόπο ‘διατυπώνεται’ η διαδικασία της ιδέας και σε δεύτερο επίπεδο το μέσο αυτής της ‘διατύπωσης’. Ζωγραφική, βίντεο, εγκατάσταση, φωτογραφία, σχέδιο, κ.ά. Η ‘ανάγνωση’ ενός έργου είναι ρευστή και επαναπροσδιορίσιμη στο εκάστοτε κοινωνικό πλαίσιο, στον κάθε ‘αναγνώστη’ ώστε να είναι αυτό που καθορίζει και τη διαχρονικότητά του. Εάν ανατρέξουμε στην ιστορία της τέχνης θα διαπιστώσουμε ότι πολλά έργα καλλιτεχνών επανοπροσδιορίσθηκαν, μελετήθηκαν εκ νέου γιατί οι συνθήκες ‘ανάγνωσης’ ήταν διαφορετικές. Αυτός εξάλλου είναι και ο ρόλος του ιστορικού. Λαμπρό παράδειγμα τα έργα της Ρώσικης Πρωτοπορίας που ενώ αποτέλεσαν μια πρωτοπορία μέσα στην πρωτοπορία, μέχρι και τη δεκαετία του 1980 δεν είχαν μελετηθεί.

Α. Α.: Πώς η ψηφιακή εποχή, η ψηφιακή ευκολία, η ψηφιακή τεχνολογία επηρεάζουν τη σύγχρονη τέχνη;  Αρνητικά και θετικά.

Δ. Κ.: Παν μέτρο άριστον! Για μένα είναι ένα μέσο όπως και όλα τα άλλα και ως τέτοιο το παρατηρώ. Νομίζω όμως ότι έχουμε, πλέον, αποδεσμευτεί από τη μόδα της με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται ως ‘πινέλο’.

 

Η Αννίτα Αργυροηλιοπούλου είναι καλλιτέχνης.

Η Δωροθέα Κοντελετζίδου είναι ιστορικός της τέχνης και διδάκτωρ της θεωρίας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.