ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΖΗΤΟΥΝ 2 / Η Μαρία Γλύκα συζητά με τη Δ. Κοντελετζίδου

0
1406
Dinner at the Fort, 2008, (installation, mixed media) Centrum///London” Centrum Creative Residency Program, Port Townsend, Washington, USA
Dinner at the Fort, 2008, (installation, mixed media) Centrum///London” Centrum Creative Residency Program, Port Townsend, Washington, USA
Dinner at the Fort, 2008, (installation, mixed media) Centrum///London” Centrum Creative Residency Program, Port Townsend, Washington, USA

Οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι καλλιτέχνες συζητούν με την ιστορικό τέχνης Δωροθέα Κοντελετζίδου περί τέχνης και άλλων δαιμονίων…

Μαρία Γλύκα: Ενώ θέματα συζήτησης όπως η ζωή μέσα από το σεξ, το θάνατο, την αγάπη είναι ευρέως διαδεδομένα στους κύκλους της Τέχνης, η μητρότητα μοιάζει να είναι θέμα προς αποφυγή, κάτι που εκλαμβάνεται ως το εμπόδιο για την ολοκλήρωση μιας γυναίκας δημιουργού. Ποια είναι η θέση σου για αυτή τη γυναίκα στην Ελλάδα σήμερα;

Δωροθέα Κοντελετζίδου: Μητρότητα, θα έλεγα ένας μύθος με την έννοια ότι δεν είναι έμφυτη αλλά καλλιεργείται. Βέβαια το φεμινιστικό κίνημα διαιώνισε την αντίληψη ότι η ‘μητρότητα’ είναι τροχοπέδη για την εξέλιξη της γυναίκας, ότι  η μητρική εμπειρία έχει οριστεί και καταγραφεί από την πατριαρχική κουλτούρα. Στο πλαίσιο αυτό η γυναίκα, της σύγχρονης κοινωνίας, εγκλωβίστηκε γιατί παράλληλα με την επαγγελματική της ανάδειξη έπρεπε/πρέπει να αναδείξει και την ικανότητά της να είναι μητέρα ή να μην είναι, ενώ συγχρόνως έχει να αντιμετωπίσει και τα φαλλοκρατικά σχόλια «ε, τώρα είναι μαμά, ή ε, τώρα παντρεύτηκε, ε, τώρα είναι ανύπαντρη’, τα έχω ακούσει και μάλιστα από ανθρώπους του χώρου (sic). Πιστεύω, εντελώς υποκειμενικά, ότι λόγω της ‘προστατευτικής’ φύσης της γυναίκας είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ισορροπήσει και τα δύο αλλά συγχρόνως είναι και πηγή έμπνευσης γιατί, πιστεύω ότι η μητρική εμπειρία απελευθερώνει τη γυναίκα από πολλές αντιστάσεις, δηλαδή την ασυνείδητη ανάγκη της θηλυκής φύση να φροντίζει, την καθιστά, τουλάχιστον εμένα, περισσότερο δημιουργική, διεκδικητική, υπεύθυνη. Ουσιαστικά αυτό που καλείται να κάνει, εάν αναφερθώ μόνο στις καλλιτέχνιδες είναι να υπερβεί τον εγωκεντρισμό της ώστε να ‘δώσει χώρο’ στον άλλο. Δε θεωρώ ότι είναι εμπόδιο αλλά αφορμή για αυτογνωσία και ξεκάθαρη οριοθέτηση προτεραιοτήτων. Ξέρεις, κυρίως στην Ελλάδα, είναι πολύ ‘εύκολο’  να είσαι ‘ενήλικας’ στο σπίτι των γονιών, να έχεις παιδιά και να τα μεγαλώνουν οι γιαγιάδες και οι παππούδες με αποτέλεσμα να μην αποτελεί ‘εμπόδιο’ αλλά μια παρένθεση κάποιων ωρών, ένα είδος υποαπασχόλησης, θα έλεγα! Αυτό νομίζω είναι ένας θεμελιώδης λίθος της έλλειψης ισορροπίας αλλά και απαξίωσης στην μητρική εμπειρία από τους γύρω γιατί το προσεγγίζουν μέσα από τις δικές τους εξαρτήσεις-‘ενδιαφέροντα’.

Μ. Γλ.: Είσαι μια μαμά που εργάζεται, πολιτεύεται, ερευνά την Τέχνη. Πολεμάς συχνά με θέματα ενοχής για την δουλειά σου σε σχέση με την μητρότητα;

Δ. Κ.: Έχω ενοχές; Ίσως ασυνείδητες γιατί συνειδητά δεν έχω ενοχές, όσο κι’ αν οι άλλοι το προσπαθούν μέσα από σχόλια που ουσιαστικά σε απαξιώνουν ως μητέρα ή ως επαγγελματία. Απλώς συνειδητοποιώ, κυρίως όταν είμαι πιεσμένη με τα διάφορα που αναλαμβάνω, ότι γίνομαι εριστική με το περιβάλλον μου και αυτό με οδήγησε στο να βάλω όρια, να πω ‘όχι, αυτό δεν έχω χρόνο για να το κάνω, αν και το θέλω’ και η σύγκρουση ή ισορροπία βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο όχι, τι αντίκτυπο έχει σε προσωπικό και σε οικογενειακό επίπεδο. Επέλεξα να πω πολλά ‘όχι’ αλλά τελικά κατάλαβα ότι ήταν μια καλή αφορμή για ένα προσωπικό ξεκαθάρισμα.

Μ. Γλ.: Οι άνθρωποι τελευταία συχνά νιώθουν ότι πρέπει να δικαιολογηθούν γιατί απαντούν ότι είναι καλά στο “τι κάνεις;” Ή απλά πρέπει να εξηγήσουν γιατί χαμογελάνε. Ποια είναι η δική σου απάντηση και ποιες οι αντιδράσεις του “κόσμου”;

Δ. Κ.: Αυτό είναι το λεγόμενο ενοχικό. Το απέβαλα! Βέβαια έχω και το πλεονέκτημα (sic!) να είμαι μια αρκετά εξωστρεφής προσωπικότητα οπότε αυτοβοηθήθηκα! Οι αντιδράσεις του κόσμου με αφορούν;  δεν με αφορούν; εξαρτάται από που προέρχονται και τι υποκρύπτουν. Προτείνω να χαμογελούν.

Μ. Γλ.: Θεωρείς ότι έχεις αναπλάσει έργα τέχνης μετά την δημιουργία τους, τους έχεις δώσει ζωή που ενδεχομένως να ήταν πολύ πιο σύντομη; Αυτό μπορεί να ενέχει ένα είδος εξουσίας;

Δ. Κ.: Όχι, ποτέ δεν το έχω σκεφτεί. Θεωρώ ότι έχω συμμετάσχει, συνδράμει στην ανάδειξη αλλά μέχρι εκεί, τελεία.

Μ. Γλ.: Τι ρόλο παίζει το παιχνίδι στη ζωή σου; Έχει όρους επιβίωσης στις σύγχρονες πίστες; Πότε κερδίζεις επιπλέον ζωή;

Δ. Κ.: Πολύ μεγάλο και μάλιστα η σχέση μου με την Τέχνη πάντα ξεκινάει από ένα παιχνίδι για να εξελιχθεί σε μια παρτίδα σκάκι όπου όμως το ρουά ματ, ως αίσθηση, μου είναι άγνωστο! Πιστεύω ότι μπορεί να συνδυαστεί αλλά θέλει επιδέξιους χειρισμούς ώστε να μην αναιρείτε ο επαγγελματισμός αλλά και η δραστηριότητα της διαδικασίας του παίζειν.

Η Μαρία Γλύκα είναι καλλιτέχνης

Η Δωροθέα Κοντελετζίδου είναι ιστορικός τέχνης και διδάκτορας της θεωρίας

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.