ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΖΗΤΟΥΝ 2 / Η Τέτα Μακρή συζητά με τη Δ. Κοντελετζίδου

0
1004
2011, εκτυπώσεις inkjet σε διαφανή επιφάνεια, προβολή θάλασσας (video)
2011, εκτυπώσεις inkjet σε διαφανή επιφάνεια, προβολή θάλασσας (video)
2011, εκτυπώσεις inkjet σε διαφανή επιφάνεια, προβολή θάλασσας (video)

Οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι καλλιτέχνες συζητούν με την ιστορικό τέχνης Δωροθέα Κοντελετζίδου περί τέχνης και άλλων δαιμονίων…

Τέτα Μακρή: Είναι γνωστό ότι η διόρθωση είναι λιγότερο οδυνηρό εγχείρημα από την καλλιτεχνική πρόταση πάνω στην οποία επιχειρείται. Οι καλλιτέχνες, συχνά, ζουν μέσα στην αβεβαιότητα, την αμφιβολία και τα ερωτηματικά. Οι ιστορικοί-κριτικοί τέχνης, συνήθως, εκφράζονται με βεβαιότητα. Αλλά μετά την απάντηση, ακολουθεί τελεία. Μήπως η ερώτηση γενικά έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον;

Δωροθέα Κοντελετζίδου: Ασφαλώς. Η ερώτηση οφείλει να προκαλεί την επερώτηση, η βεβαιότητα είναι, για μένα, πνευματικός εγκλωβισμός, άμυνα, πνευματική ‘εσωστρέφεια’.

Θα προσθέσω όμως ότι πολλές φορές και η καλλιτεχνική πρόταση εκφράζει βεβαιότητες μέσα από την επανάληψη της ιδέας και της διαδικασίας στην οποία εγκλωβίζεται ο καλλιτέχνης με αποτέλεσμα να διαιωνίζει μια ‘στείρα’ γραφή.

Τ. Μ. Δεδομένου ότι η καταγεγραμμένη ιστορία βρίθει από απόψεις που διαψεύδονται από το χρόνο και οι απόλυτες γνωματεύσεις πέφτουν συχνά από τα βάθρα τους, σας προκαλεί αυτό ένα είδος ανασφάλειας;

Δ. Κ. Ανασφάλεια, όχι δεν μου δημιουργεί. Τείνω να πιστεύω στις πολλαπλές ορθολογικές ερμηνείες ακόμα και όταν αυτές διαψεύδονται με το πέρασμα του χρόνου. Εξάλλου αυτό δε σηματοδοτεί και ο χρόνος; Την εξέλιξη, ακύρωση, επανερμηνεία;

Τ. Μ. Στην περίπτωση που οι ιστορικοί-κριτικοί τέχνης αναλαμβάνετε και την επιμέλεια εκθέσεων, αποκτάτε ένα είδος εξουσίας, γράφοντας πολύ θετικά κείμενα για τους καλλιτέχνες που έχετε επιλέξει, ενώ δεν ασχολείσθε καθόλου με ορισμένους άλλους. Χωρίς να αμφισβητεί κανείς, ούτε κατά διάνοια, την ύπαρξη διαφορετικών κριτηρίων στο χώρο των εικαστικών τεχνών, αντιλαμβάνεστε, υποθέτω, ότι αυτό επηρεάζει περισσότερο ή λιγότερο, τη γνώμη φιλότεχνων, γκαλεριστών και ενδεχομένως και άλλων ιστορικών της τέχνης. Επηρεάζει δηλαδή τις ζωές των άλλων. Σας δημιουργεί αυτό ένα αίσθημα αυξημένης ευθύνης;

Δ. Κ. Ασφαλώς, γι’ αυτό το λόγο πρέπει να γίνεται κατανοητό ότι η κάθε επιμέλεια δεν είναι παρά ένα ‘δείγμα’ σκέψης και όχι η απόλυτη αλήθεια. Σ’ αυτό όμως είναι συνυπεύθυνοι και οι δέκτες οι οποίοι αναζητούν, συνήθως, μέσα από μια έκθεση ή μια επιμέλεια την απόλυτη απάντηση.

Με άλλα λόγια, θα έλεγα ότι κάθε επιμέλεια, τουλάχιστον για μένα, δεν αποτελεί παρά αφορμή για μερική ‘κατάθεση’, ερμηνεία μιας συγκεκριμένης επιλογής που προκαλεί αφορμή για διατύπωση ερωτημάτων, με πολλαπλές όμως απουσίες. Αναγνωρίζω ότι πολλές φορές, μέσα από τις επιλογές του επιμελητή, γράφεται η ιστορία και με ανησυχεί ιδιαίτερα, εδώ και χρόνια, γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι η ιστορία και έχει ‘αποσιωπήσει’ και έχει αγνοήσει καλλιτέχνες των οποίων το έργο, η καλλιτεχνική τους εργασία δεν «εντάχθηκε» στο σύστημα διακίνησης. Γι’ αυτό το λόγο και πιστεύω ότι ο ρόλος του ιστορικού και όχι απαραίτητα του κριτικού, είναι να ερευνά, να καταγράφει το παρελθόν.  Έχω αναφέρει, πολλές φορές, ότι η απουσία ερευνητικού αντικειμένου ώθησε τους ιστορικούς της τέχνης στην Ελλάδα να στραφούν στην επιμέλεια με αποτέλεσμα να ‘χάσουν’ την ιστορική τοποθέτηση, ερμηνεία του καλλιτεχνικού έργου το οποίο για να ερμηνευθεί χρειάζεται την χρονική απόσταση.

Τ. Μ. Εφόσον κατανοείτε και αναλύετε ένα εικαστικό έργο και πάντα βρίσκονται αρκετοί που θα συμφωνήσουν μαζί σας, τι είναι αυτό που σας σταματάει ώστε να επιχειρήσετε να φτιάξετε κι εσείς κάτι ανάλογο;

Δ. Κ. Να ‘κατασκευάσω’, δηλαδή, ένα εικαστικό έργο; Δε θεωρώ τον εαυτό μου καλλιτέχνη! Αδυνατώ ούτως ή άλλως! Αλλά είναι και μια άλλη ιδιότητα. Δεν είμαι οπαδός της πολυπραγμοσύνης, ίσως γιατί μου δίνεται η δυνατότητα να σέβομαι τον εαυτό μου περισσότερο.

 

Η Τέτα Μακρή είναι εικαστική καλλιτέχνης.

Η Δωροθέα Κοντελετζίδου είναι ιστορικός-θεωρητικός της τέχνης.

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.