ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΖΗΤΟΥΝ 2 / Ο Βασίλης Βλασταράς συζητά με τη Δ. Κοντελετζίδου

0
1039
“Πρόχειρος, αυτοσχέδιος χώρος προσευχής και ιατρείο”,  “Νέες Μορφές 50 χρόνια μετά”, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, 2009 perissoteres plirofories:  https://sites.google.com/site/vassilisvlastaras/home/exchibitions-1/nees-morfes-50-years-later
“Πρόχειρος, αυτοσχέδιος χώρος προσευχής και ιατρείο”,
“Νέες Μορφές 50 χρόνια μετά”, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, 2009
perissoteres plirofories:
https://sites.google.com/site/vassilisvlastaras/home/exchibitions-1/nees-morfes-50-years-later

Οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι καλλιτέχνες συζητούν με την ιστορικό τέχνης Δωροθέα Κοντελετζίδου περί τέχνης και άλλων δαιμονίων…

Βασίλης Βλασταράς: Πιστεύεις ότι η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα του 21ου αιώνα;

Δωροθέα Κοντελετζίδου: Όχι, μόνο κατ’επίφαση. Φαίνεται από απλά πράγματα στην καθημερινότητα, στις συνδιαλλαγές μας αλλά και στον επαγγελματικό χώρο.

Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα είναι, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι πουθενά δεν υπάρχει μια ιεράρχηση ώστε να υπάρχει σταδιακή εξέλιξη. Ξεκινάμε από το ‘χ’ για να πάμε στο ‘α’ κι’ όταν φτάνουμε στο ‘α’ διαπιστώνουμε ότι όλα τα υπόλοιπα ήταν σαθρά. Ξέρεις, ακόμα με εκπλήσσει το γεγονός ότι όταν στέλνεις μια επιστολή κάπου, εάν δεν ενδιαφέρεται ο άλλος, δεν θα σου απαντήσει, έστω και αρνητικά. Και για να μην παρερμηνευθώ δεν είναι θέμα ευγένειας αλλά θέμα σεβασμού ως προ τον ‘συνομιλητή’. Στην καλύτερη των περιπτώσεων εάν ο αποστολέας ενδιαφερθεί και τηλεφωνήσει να του απαντήσουνε προφορικά. Για μένα όπως και στον 20ο αιώνα έτσι και τώρα συνεχίζουμε να λειτουργούμε χωρίς καμία δομική ανάπτυξη, τυχαία και τυχάρπαστα.

Β. Β: Από που κατά την γνώμη σου ξεκινούν οι ρίζες της σύγχρονης πολιτικής βίας στην Ελλάδα;

Δ. Κ.: Η πολιτική βία είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει πολλούς θεωρητικούς. Στην Ελλάδα, πιστεύω, ότι ξεκίνησε από την απαξίωση προς τους θεσμούς, στα δημόσια πρόσωπα, στην πολιτική αλλά και από την ‘νομιμοποίησή’ της από τους συνδικαλιστές. Το τραγικό όμως είναι ότι όλα αυτά τα συμπτώματα καλλιεργήθηκαν από τις πολιτικές ηγεσίες μέσα από την άρνηση πολιτικού διαλόγου. Από το 1990 και ένθεν που θυμάμαι, θυμάμαι να βλέπω στην Ελληνική Βουλή ‘εχθρούς’ και όχι πολιτικό διάλογο ή αντίλογο. Οι περισσότεροι ‘επιχειρηματολογούσαν’ με φωνές, κουνώντας το δάχτυλο ο ένας στον άλλο, απειλές, χωρίς ποτέ να συγκλίνουν σε κάτι. Όποιοι πολιτικοί είχαν έναν ηπιότερο τρόπο επιχειρηματολογίας απλώς δεν εισακουόταν. Ένα είδος, δηλαδή, αθέμιτου πολιτικού ανταγωνισμού που νομίζω ότι χαρακτήρισε όλη την μεταπολιτευτική περίοδο. Όταν λοιπόν η βία ξεκινάει από τα σπάργανα της δημοκρατίας γιατί να μη γίνει παράδειγμα προς μίμηση, γιατί να μη χρησιμοποιηθεί ως όπλο επιβολής σε οτιδήποτε μας βρίσκει αντίθετους; Γιατί να μην εξαπλωθεί στο ευρύτερο κοινωνικό σώμα; Γι’ αυτό και πιστεύω ότι η παιδεία, ο πολιτισμός  λειτουργούν ως ανάχωμα στην ενστικτώδη βία, η οποία εξελίσσεται σε πολιτική, κοινωνική κ.τ.λ. ώστε να συγκρατεί το άτομο και να το καθιστά πολιτικό (πόλις) ον και όχι εξορισμού συγκρουσιακό.

Β. Β.: Τι πρέπει να γίνει κατά τη γνώμη σου έτσι ώστε η οργή να αντικατασταθεί από τον στοχασμό για την συγκρότηση του μέλλοντος στην ελληνική κοινωνία;

Δ. Κ.: Βασίλη, θα μιλήσω πρώτα προσωπικά. Θυμάμαι ιδιαίτερα το χειμώνα του 2010, αισθανόμουν ότι ανήκω στο ‘κενό’. Αισθανόμουν ότι η ‘φούσκα’ που ζούσα επί είκοσι χρόνια έσκασε και μαζί της εξαφανιζόμουν κι’ εγώ. Ναι, όπως όλοι, αφού αποσβολώθηκα, μετά θύμωσα, ένοιωσα αδύναμη, κατάλαβα ότι δεν έχω, ποτέ τελικά δεν είχα, αυτοδιάθεση. Υπέρτατο αγαθό για μένα. Όλα αυτά όμως στη συνέχεια με κινητοποίησαν στο να αρχίσω να ιεραρχώ το πρόβλημα, τα προβλήματα και να προσπαθώ να ανταπεξέλθω, πρώτα ψυχολογικά και στη συνέχεια κοινωνικά. Τι θέλω να πω μέσα απ’ αυτή την προσωπική κατάθεση; Ότι η οργή είναι ένα φυσιολογικό, προσωπικό, πρωτόγονο συναίσθημα που ταυτίζεται με το αίσθημα της επιβίωσης, ο τρόπος προβολής της είναι το θέμα. Η προβολή της -διαδηλώσεις, ‘αγανακτισμένοι’ κ.τ.λ.- μπορεί να την καταστήσουν διαχειρίσιμη αλλά εάν παραμείνει σε προσωπικό επίπεδο δεν μπορεί να αξιοποιηθεί γόνιμα ώστε να μετουσιωθεί, παραγωγικά, σε σκέψη, σε έργο. Άρα, επειδή πιστεύω ότι είμαστε μια βαθύτατα ανώριμη κοινωνία, μια κοινωνία του φαίνεσθαι, οφείλουμε να αρχίσουμε από το α, δηλαδή, την προσωπική συναισθηματική διαχείριση, όπως προσπαθούμε να τη μάθουμε στα παιδιά, ώστε αφού ωριμάσουμε να μπορούμε να ερμηνεύσουμε την αιτία, να στοχασθούμε, να αναζητήσουμε λύσεις.

Β. Β.: Νομίζεις ότι αφορά πολλούς μια συζήτηση για την τέχνη από δύο ανθρώπους που την υπηρετούν;

Δ. Κ.: Μας αναιρείς! Όχι, δεν το νομίζω, αντίθετα πιστεύω ότι ενώ εύκολα επικαλούνται την τέχνη και τους ανθρώπους της εξίσου εύκολα την απαξιώνουν-ουμε.

 

Ο Βασίλης Βλασταράς είναι εικαστικός.

Η Δωροθέα Κοντελετζίδου είναι ιστορικός, διδάκτορας της θεωρίας της τέχνης.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.