ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΖΗΤΟΥΝ 2 / Ο Νίκος Τσιαπάρας συζητά με τη Δ. Κοντελετζίδου

0
1468
Νίκος Τσιαπάρας, "Holy Family", ακρυλικά σε καμβά, 150 x 200 εκ, 2009
Νίκος Τσιαπάρας, "Holy Family", ακρυλικά σε καμβά, 150 x 200 εκ, 2009
Νίκος Τσιαπάρας, “Holy Family”, ακρυλικά σε καμβά, 150 x 200 εκ, 2009

Οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι καλλιτέχνες συζητούν με την ιστορικό τέχνης Δωροθέα Κοντελετζίδου περί τέχνης και άλλων δαιμονίων…

Νίκος Τσιαπάρας: Ο 21ος αιώνας με τη συμπλήρωση της πρώτης δεκαετίας του απέδειξε ότι πολλά από τα κοινωνικά ζητήματα που στο τέλος του προηγούμενου αιώνα φάνταζαν να έχουν επιλυθεί, να επιστρέφουν πάλι στο προσκήνιο. Μπορεί η τέχνη ν’ ακολουθήσει αυτές τις εξελίξεις;

Δωροθέα Κοντελετζίδου: Όχι, δεν το νομίζω. Εάν κάνουμε μια αναδρομή στις αρχές του 20ου αιώνα θα παρατηρήσουμε ότι ενώ ήταν μια περίοδος κοινωνικών κατακτήσεων η τέχνη ασχολήθηκε με τη ΄λύση’ μορφοπλαστικών προβλημάτων. Εξάλλου η τέχνη μπορεί να ‘απορροφά’ αφηγηματικά την πραγματικότητα, όταν είναι παραστατική αλλά δε λειτούργησε ποτέ ως αφετηρία λύσεων κοινωνικών προβλημάτων, ίσως να τα κατέδειξε αλλά δεν είναι αυτός ορόλος της.

Ν. Τσ.: Κι αν ναι, πόσο δύσκολο είναι να διατηρήσει τον αισθητικό της χαρακτήρα από το να μετατραπεί σε μέσο μόνο κριτικής της κοινωνικής πραγματικότητας ή ακόμη και πολιτικό μέσο;

Δ. Κ.: ‘Ισως τότε να μιλήσουμε για στρατευμένη τέχνη η οποία όμως ενδιαφέρεται περισσότερο για το μήνυμα, την προπαγάνδα αλλά όχι για το αισθητικό αντικείμενο, άρα εξυπηρετεί συγκεκριμένους στόχους, σίγουρα όμως, όχι, την ίδια την ‘τέχνη’. Το πιο επικίνδυνο είναι να καταστεί η τέχνη ‘πολιτικό μέσο’, όπως έχει δείξει και η ιστορία, αυτό συνοδεύεται από μια επιστροφή στις παραδόσεις των προγόνων εξοστρακίζοντας το νέο, το καινοτόμο, το άτομο. Να υπενθυμίσω ότι η γερμανική τέχνη, κατά την περίοδο του ναζισμού, διαμέσου της καθαρότητας του γούστου, την ανάπτυξη του συναισθήματος που προκύπτει από το σχήμα, την τεχνική σταθερότητα και τη χρήση βασικών πρώτων υλών χρησιμοποιήθηκε ως προπαγανδιστικό όχημα τόσο στη ζωγραφική όσο και στην αρχιτεκτονική. Η συζήτηση περί τέχνης και πολιτικής που γίνεται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα είναι άκρως παραπλανητική, κατ’ εμέ, θα συμπλήρωνα ότι καλύπτει τα αδιέξοδα…

Ν. Τσ: Mιας και συζητάμε περί τέχνης και πολιτικής, ένα μέσο που τα τελευταία χρόνια συνεχώς κερδίζει έδαφος και επιβολή είναι το διαδίκτυο (μέσα μαζικής δικτύωσης, ιστολόγια, κ.τ.λ.) Ποιός πιστεύεις ότι είναι ο ρόλος της τέχνης μέσα σ’ αυτές τις αλλαγές, είτε ως μέσο (εικόνα), είτε ως επιρροή; Ή κι αντίστροφα, πόσο αυτά τα μέσα έχουν επίδραση στην πορεία της τέχνης;

Δ. Κ.: Να υποθέσω ότι όταν γράφεις πορεία, εννοείς την εξέλιξη; Γιατί εάν πρόκειται για τη διάχυση ο ρόλος του είναι άκρως σημαντικός αφού, έστω και μερικώς, επιτυγχάνει την εύκολη και γρήγορη ενημέρωση, παραπλανητική και εύπεπτη πολλές φορές αλλά είναι δευτερεύον αν σκεφθεί κάποιος ότι η προσβασιμότητα και η ενημέρωση είναι πολύ μεγαλύτερη. Σίγουρα όμως δεν αντικαθιστά την φυσική οπτική επαφή η οποία επιτρέπει:  την αντίληψη του έργου μέσα στο χώρο, τη διάστασή του, το χρησιμοποιηθέν υλικό καθώς και την άμεση εγγραφή του σώματος του θεατή ως προς την ανάγνωση του έργου.

Ως προς την εξέλιξη, όμως, δε θεωρώ ότι το διαδίκτυο έχει προσφέρει κάτι το ουσιαστικό στην εξέλιξη της τέχνης, η ψηφιακή τεχνολογία ναι, αλλά εδώ και πολλές δεκαετίες.

 

Ο Νίκος Τσιαπάρας είναι ζωγράφος.

Η Δωροθέα Κοντελετζίδου ιστορικός της τέχνης/διδάκτορας της θεωρίας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.