Οι δάσκαλοι, οι γκαλερί και οι “νέοι καλλιτέχνες”

0
646

Black-wallpapers-35Γράφει η Δωροθέα Κοντελετζίδου / Ιστορικός της τέχνης-διδάκτορας της θεωρίας

Το θέμα για το ρόλο των Σχολών Καλών Τεχνών και την προετοιμασία των φοιτητών ως προς την αγορά της τέχνης το είχε θίξει, με ερώτησή του, ο Βασίλης Σαλπιστής, (www.thinkfree.gr, Οι άνθρωποι της τέχνης συζητούν, 12/02/2013).

Εκ των υστέρων αντιλαμβάνομαι ότι δεν είναι τυχαία η προέλευση της ερώτησης αφού πρόκειται για έναν καλλιτέχνη ο οποίος, εδώ και αρκετά χρόνια, δε ζει στην Ελλάδα ώστε να είναι ‘δεσμευμένος’ από τις ισορροπίες του χώρου.

Η ερώτηση επαναεπικαιροποιήθηκε όταν, μέσα από μια δική μου διαπίστωση/παρατήρηση στο πλαίσιο των άπειρων εκθέσεων ‘νέων καλλιτεχνών,’ σε ιδιωτικούς ή μη χώρους, που διαβάζουμε σε αναρτήσεις, αποστολές δελτίων τύπου κ.ά. συμμετέχουν ‘καλλιτέχνες’ που είναι πρωτοετείς φοιτητές αλλά και από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση της προβολής φοιτητών των Καλών Τεχνών μέσα από συλλογικές, ομαδικές ή ατομικές δράσεις, εκθέσεις.

Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολυδιάστατα μιας και πλέον, υποτίθεται, ότι δεν διανύουμε μια περίοδο άκρατης υλικής ή πνευματικής κατανάλωσης.

Ένα από τα πιο βασικά είναι ο ρόλος μιας Σχολής Καλών Τεχνών σε σχέση με την προώθηση των φοιτητών σε εικαστικές συμμετοχές. Να επισημάνω ότι ‘ιστορικά’ παρόμοιες πρωτοβουλίες είχαν αρχίσει από τη δεκαετία του 1990 με τη διαφορά ότι αφορούσε στην ετήσια έκθεση των αποφοίτων, μια παρουσίαση η οποία επέτρεπε στους ιστορικούς ή κριτικούς της τέχνης -και όχι μόνο- να βλέπουμε τμήμα των πτυχιακών εργασιών των φοιτητών αλλά και οι απόφοιτοι να έρχονται αντιμέτωποι με ένα εκθεσιακό χώρο όπου η έκθεση -κυριολεκτικά- του έργου τους αποκτούσε άλλη δυναμική απ’ αυτή του εργαστηρίου μιας σχολής. Σε αυτό το σκεπτικό συνέδραμε, με ιδιαίτερη συνέπεια όσο αφορά στη Θεσσαλονίκη, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παραχωρώντας το χώρο του.

Το κίνητρο μιας παρόμοιας πρωτοβουλίας δε θα το αναλύσω, αφού εδώ και δεκαετίες επιδιδόμαστε σε αντιγραφή διάφορων μοντέλων χωρίς ουσιαστικά να παραγάγουμε δικά μας. Αυτό όμως που είναι αξιοσημείωτο να παρατηρηθεί είναι ότι αφορά στους απόφοιτους: πρόσφατα διάβαζα την επισύναψη της πρόσκλησης σε συμμετοχή στο φετινό Inspire όπου στους όρους συμμετοχής συμπεριλαμβανόταν ο συμμετέχων να είναι απόφοιτος. Ή ακόμα -για να αναφερθούμε στον ιδιωτικό τομέα- ας θυμίσουμε τα ετήσια δωμάτια της Γκαλερί Καππάτος, στα οποία απαραίτητος όρος συμμετοχής είναι ο συμμετέχων να είναι απόφοιτος και να μην έχει στο ενεργητικό του ατομική έκθεση. Το αυτονόητο, λοιπόν, έχει υποπέσει σε επιδεικτικές γραφικότητες.

Εάν λοιπόν ιεραρχήσουμε τα ερωτήματα θα προκύψει ότι ένας φοιτητής, φοιτά άρα δεν μπορεί να έχει άριστη ή έστω μερική γνώση του αντικειμένου του ώστε να το προωθήσει, εκτός και αν πρόκειται για διάνοια, ‘ταλέντο’ -κατ’ εμέ δεν υπάρχουν ταλέντα, δημιουργούνται στην πορεία. Ένας φοιτητής πειραματίζεται, εκπαιδεύεται, διαμορφώνει, σταδιακά, άποψη και αποκτά γνώση του αντικειμένου που επέλεξε να φοιτήσει. Πως είναι δυνατόν, λοιπόν, να είναι φυσικός, χημικός, καλλιτέχνης κ.ο.κ.; Οι πιθανότητες ο απόφοιτος να έχει, ήδη, δείξει τα δείγματα γραφής του είναι σαφώς μεγαλύτερες αν κι’ αυτό ακόμα είναι συζητήσιμο. Απλώς, λόγω, πλέον, της αποφοίτησης, έρχεται αντιμέτωπος με την ‘αγορά’ εργασίας όποια και να είναι αυτή. Για ποιο λόγο λοιπόν, η προώθηση των φοιτητών; Για να τους μυήσουν στην αγορά; Αυτός είναι ο ρόλος ενός δασκάλου;

Μήπως τελικά οι δάσκαλοι ωθούν τους φοιτητές τους σε μια ‘καταναλωτική ανάγνωση’ αυτού που θεωρείται έργο; Παραγωγή; Μήπως οι γκαλερί, λόγω  των καιρών, γεμίζουν το ετήσιο πρόγραμμά τους με συμμετέχοντες που δεν έχουν απαιτήσεις; Ή μήπως επειδή δεν αναζητούν οι ίδιες τον νέο καλλιτέχνη αρκούνται στις υποδείξεις των δασκάλων; Φαύλος κύκλος στον οποίο αυτό που ανακυκλώνεται είναι η λέξη ‘νέος καλλιτέχνης’ και το έργο αυτού με αποτέλεσμα να ευτελίζεται και το ένα και το άλλο. 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.