Οι παρενέργειες της λιτότητας στην ΕΕ

0
815

Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος / επ. Καθηγητής – Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας / [email protected]

Οι περιοριστικές πολιτικές που επιβάλλονται στην Ένωση συνιστούν μία ασύμμετρη απειλή για τη βιωσιμότητα της, τουλάχιστον με τη θεσμική μορφή που έχει σήμερα. Η λιτότητα απειλεί τα θεμέλια της Ένωσης και αυτοτροφοδοτεί έναν κύκλο πολιτικής αστάθειας που ταλανίζει την Ευρώπη και διαχέεται με γεωμετρική ακρίβεια.

Η πολιτική ασύμμετρης λιτότητας επηρεάζει την Ένωση ως σύνολο αλλά και τις ε-θνικές οργανωτικές δομές που συνιστούν τα κράτη. Εν πρώτης υλοποιούνται πολιτικές που υποβαθμίζουν δραματικά το βιοτικό επίπεδο των Ευρωπαίων πολιτών. Με απλά λόγια αποδομούν το θεμέλιο λίθο της επιτυχίας της ΕΕ η οποία επί μακρόν παρείχε υλικά αγαθά και ένα επαρκές δίκτυ κοινωνικής προστασίας στους πολλούς. Τα μέτρα αυτά επιβάλλονται από εθνικές κυβερνήσεις υπό το βάρος πιέσεων που δέχονται από τη Γερμανία και δη τους Γερμανούς τραπεζίτες θιασώτες της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αυτό προκαλεί δραματικές πιέσεις στα εθνικά πολιτικά συστήματα που καταρρέουν.

Με τη σειρά τους οι συνθήκες αυτές δημιουργούν πολλαπλές παρενέργειες.

Πρώτον, δημιουργούν ασφυξία σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο και μπορούν να λειτουργήσουν ως πρωτογενής πηγή αναμενόμενων και δικαιολογημένων κοινωνικών εκρήξεων.

Δεύτερον, ενισχύουν την παρουσία του ΔΝΤ στην Ευρώπη με αποτέλεσμα να υιοθε-τούνται πολιτικές αντιμετώπισης της δημοσιονομικής κρίσης που απέχουν παρασάγ-γες από διαχρονικά κοινωνικά και θεσμικά κεκτημένα. Με πολιτικούς και οικονομι-κούς όρους η εμπλοκή του ΔΝΤ και η επιβολή μέτρων που ενισχύουν δραματικά τον Τέταρτο Κόσμο εντός ανεπτυγμένων χωρών και υπονομεύουν τη δημοκρατία αποτε-λεί πρωτοφανές φαινόμενο για την ευρωζώνη.

Τρίτον, αν η διάσωση του τραπεζικού συστήματος, ιδιαίτερα στις χώρες του νότου, γίνει σε βάρος των λαών τότε η πολιτική αστάθεια, η έξαρση του εθνικισμού και η μαζική φτωχοποίηση σε συνδυασμό με την αντιπαράθεση αξιών και αντιλήψεων με-ταξύ Βορρά και Νότου αναπόφευκτα θα οδηγήσει κάποιες χώρες εκτός ευρωζώνης. Η πρόσφατη πρόταση του Πολ Κρούγκμαν για δημιουργία μιας μικρότερης και πιο ευέ-λικτης ευρωζώνης κατακερματίζει την Ένωση ουσιαστικά, θεσμικά και τυπικά και δημιουργεί de jure κερδισμένους και χαμένους. Υπό αυτό το πρίσμα η διαδικασία ο-λοκλήρωσης καθίσταται εμφανώς ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος, καθώς τα κέρδη των ισχυρών γίνονται ζημίες για τους λιγότερο ισχυρούς.

Τέταρτον, οι περιοριστικές πολιτικές ενισχύουν δραματικά το ειδικό πολιτικό βάρος των ακροδεξιών κομμάτων στην Ένωση. Οι πολίτες αισθάνονται ότι δεν υπάρχει ε-παρκής και κυρίως αποτελεσματική εκπροσώπηση τους στα ευρωπαϊκά όργανα, αφού οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν οι εθνικές κυβερνήσεις ξεπερνούν την αντικειμενι-κή δυνατότητα απόσβεσης των πολιτικών και κυρίως κοινωνικών παρενεργειών που προκαλεί η λιτότητα. Ως αποτέλεσμα στρέφονται σε ακραίες πολιτικές δυνάμεις από τις οποίες αναμένουν μία περισσότερο δυναμική εκπροσώπηση και προάσπιση εθνι-κών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Με όρους ολοκλήρωσης η επιχειρούμενη θεσμική και κοινωνική μετεξέλιξη της Ένωσης δημιουργεί εσωτερική θεσμική ασφυξία, κα-τακερματίζει και πολώνει τους εθνικούς Δήμους και ενισχύει τους εθνικιστές. Αυτό είναι αναμενόμενο και δεν θα πρέπει να προκαλεί απορία τουλάχιστον σε όσους κα-τανοούν τον τρόπο λειτουργίας ενός πολιτικού συστήματος και όσους γνωρίζουν τις πολιτικο-οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που σπρώχνουν ένα εκλογικό σώμα στα άκρα.

Προηγούμενο άρθροSex slaves – human trafficking
Επόμενο άρθροΚυτταρίτιδα : ο «εχθρός» των γυναικών
Ο Γιώργος Βοσκόπουλος αναπληρωτής καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών, στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Brock (Καναδάς) και του ΤΞΓΜΔ του Ιονίου Πανεπιστημίου (1996). Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Lancaster (1997) και αναγορεύτηκε διδάκτορας Ευρωπαϊκών Σπουδών από το Πανεπιστήμιο Exeter, Centre for European Studies (2001). Η διατριβή του με τίτλο "Greece, Common Foreign and Security Policy and the European Union: Interaction Within and Between a Zone of Peace and a Zone of Tumoil as an Explanatory Factor" ανέλυσε τα δομικά προβλήματα διαμόρφωσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα πλαίσια χάραξης της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι επιμελητής μαζί με τον James Mitchell (California State University, Northridge), του έργου American Politics and Government in Focus, Whittier Publishers, New York, 2005.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.