Σπερχειάδα: αν διαβάσεις αυτό, θα θέλεις να πας!

0
6863

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διατροφολόγος – Διαιτολόγος* / [email protected]

«Σπερχει…. τι;» με ρωτάνε, «Σπερχειάδα, είμαι από τη Σπερχειάδα, μια κωμόπολη δίπλα στη Λαμία», απαντάω. Αυτός είναι ο πιο συνηθισμένος διάλογος στην ερώτηση από πού κατάγομαι. Δύσκολο να συγκρατήσει κανείς το όνομα, όταν το ακούει για πρώτη φορά. Σκέφτηκα λίγο πριν αποφασίσω να γράψω για το αγαπημένο μέρος των καλοκαιρινών διακοπών. Αμέσως στο μυαλό μου ήρθε κάποιο νησί αλλά η Σπερχειάδα νίκησε, ίσως γιατί τη στιγμή που γράφω βρίσκομαι εδώ.

Ας συστηθούμε. Η Σπερχειάδα βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στη Δυτική Φθιώτιδα σε υψόμετρο 240μ. Είναι χτισμένη στους πρόποδες του βουνού Γουλινά (1467 μ.) και μπροστά της περνάει ο Σπερχειός ποταμός. Σύμφωνα με το δάσκαλο μου κ. Βασίλειο Κανέλλο η κωμόπολη μας χτίστηκε την εποχή της Τουρκοκρατίας, στη θέση Παλιοχώρι, 2 χιλ βόρεια του σημερινού οικισμού. Εξαιτίας του Τούρκου Αγά που ζούσε στην περιοχή, πήρε την αρχική της ονομασία, Αγά. Το 1904 πήρε τη σημερινή της ονομασία από την αρχαία πόλη των Ανιάνων «Σπερχειαί» που καταστράφηκε το 198 π.Χ. από τους Αιτωλούς. Πολλοί πιστεύουν ότι η Σπερχειάδα οφείλει το όνομα της στο Σπερχειό ποταμό. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, το χωριό Αγά, γίνεται έδρα του Δήμου Σπερχειάδος που τότε απαρτιζόταν από 10 χωριά. Εκτός από την Τουρκική Κατοχή ο τόπος έχει υποστεί και την επέλαση των Γερμανών. Μάλιστα κατά την διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, ο Άρης Βελουχιώτης ξεκίνησε από την «Καλύβα Στεφανή» τον αγώνα του κατά των κατακτητών (Μάιος 1942). Στις 18 Ιουνίου 1944 οι Γερμανοί, για τρίτη φορά, έκαψαν 489 σπίτια, ανατίναξαν 2 εκκλησίες και το Γυμνάσιο και σκότωσαν δεκάδες άμαχους. Μετά τον εμφύλιο, η ανάπτυξη είναι αλματώδης και η Σπερχειάδα γίνεται το εμπορικό κέντρο όλης της περιοχής. Κάθε Δευτέρα λειτουργεί λαϊκή αγορά και κάθε 20 Οκτωβρίου πενθήμερη εμποροπανήγυρη, το γνωστό και ως παζάρι. Ο πληθυσμός στην τελευταία απογραφή ανήλθε στους 2.691 κατοίκους. Ο πραγματικός όμως ξεπερνά τους 3.000. Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Η καλλιεργήσιμη γη φτάνει τα 7.500 στρέμματα. Καλλιεργούνται σιτηρά, καλαμπόκι, τριφύλλι, αμπέλια, φιστίκια, ακτινίδια και άλλα οπωροφόρα δέντρα. Εκτρέφονται γιδοπρόβατα, αγελάδες, βοοειδή, πουλερικά και κουνέλια. Επίσης, οι άνθρωποι ασχολούνται με το εμπόριο και τη βιοτεχνία. Υπάρχουν εργάτες, οικοδόμοι και δημόσιοι υπάλληλοι. Η υλοτομία, η οινοποιεία και η μελισσοκομία είναι και κάποιες ακόμα από τις δραστηριότητες των κατοίκων.

Ο Γουλινάς βρίσκεται «μπροστά» στο σπίτι μου. Κάθε πρωί που ανοίγουμε το παράθυρο τον βλέπουμε. Αποτελεί μέρος της οροσειράς της Οίτης, η οποία ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1966. Στο βουνό υπάρχει ηφαίστειο το οποίο εξερράγη πριν 1000 χρόνια. Διακρίνεται ακόμα ο κρατήρας του. Η κοιλάδα του Σπερχειού αποτελεί πηγή ζωής για τον τόπο. Το πλατανοδάσος που εκτείνεται κατά μήκος του και όχι μόνο, δεν αφήνει κανέναν ανεπηρέαστο. Εκπέμπει ένα δέος, έτσι όπως στέκεται αγέρωχο, καθώς το ποτάμι το διασχίζει. Στα πολιτιστικά είμαστε πρώτοι. Η χορωδία, ο χορευτικός σύλλογος, ο σύλλογος γυναικών, η θεατρική ομάδα, ο σύλλογος νέων έχουν πορεία χρόνων. Όσο περνάνε τα χρόνια ενισχύονται. Νέα άτομα αναλαμβάνουν καθήκοντα και ανεβάζουν το επίπεδο πάρα πολύ.

Ο τουρισμός στην περιοχή ανθίζει τα τελευταία χρόνια. Τόσο οι ντόπιοι, όσοι και οι Αθηναίοι που εγκαταλείπουν το κλεινόν άστυ, βελτιώνουν τις υποδομές και φέρνουν νέο αέρα ανάπτυξης στην περιοχή. Οι ιαματικές πηγές έχουν διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο που προσελκύουν ακόμα και νέο κόσμο να τις επισκεφθεί. Τα χωριά είναι πολλά, διάσπαρτα εδώ και εκεί, πλαισιώνουν τη Σπερχειάδα. Οι κάτοικοι έχουν εύκολη πρόσβαση με αυτοκίνητο. Δυσκολεύονται λίγο το χειμώνα λόγω καιρικών συνθηκών. Τα αθλητικά σωματεία φροντίζουν από παλιά να κάνουν πράξη το ρητό «νους υγιής εν σώματι υγιεί». Κατά καιρούς οργανώνονται ποδηλατικοί αγώνες, πεζοπορίες καθώς και αγώνες moto cross στην πίστα που υπάρχει στο βουνό. Τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα οι κάτοικοι έχουν φροντίσει να τα διαφυλάξουν. Το Λαογραφικό Μουσείο είναι γεμάτο απ’ αυτά. Μια ακόμα συνήθεια των ανθρώπων εδώ είναι το κυνήγι. Με την αρχή της κυνηγητικής περιόδου ξεκινάει και ο κυνηγητικός τουρισμός. Έχουμε και παρατσούκλι, «κοκορετσάδες», όσο να πεις ξέρουμε από καλό κρέας, μιας και τα ζώα τα οποία εκτρέφονται δίνονται στους τοπικούς κρεοπώλες, για περαιτέρω επεξεργασία και διάθεση στο κοινό. Το χειμώνα το τοπίο αλλάζει. Γίνεται μαγευτικό, άσπρο με τις καμινάδες των τζακιών να «καπνίζουν» συνεχώς.

Σ’ αυτό τον τόπο μεγάλωσα, έζησα μέχρι τα 18 μου. Μετά ήρθα Θεσσαλονίκη για σπουδές. Εδώ είναι η οικογένεια μου, οι φίλοι μου, οι δάσκαλοι μου. Ξέρω όλα τα σοκάκια. Τα καλοκαίρια στην πλατεία και το χειμώνα στο τζάκι μου μένουν αξέχαστα. Κάθε φορά που φεύγω στεναχωριέμαι. Χάνω ένα κομμάτι του εαυτού, αλλά ευτυχώς το βρίσκω όταν έρχομαι πάλι. Πάντα με περιμένει και πιάνουμε το θέμα ακριβώς από κει που το αφήσαμε, σαν να μην άλλαξε τίποτα. Τώρα μεγαλώσαμε και λίγο, άλλαξαν οι προτεραιότητες, αλλά πάντα καταφέρνουμε να περνάμε καλά, όμορφα, ήσυχα, ξέγνοιαστα. Να φταίει το κλίμα; Άλλος αέρας φυσάει εδώ. Ανάλαφρος! Χωρίς καυσαέριο αλλά με μυρωδιές που γεμίζουν την ψυχή μου. Μεταφέρουν σώμα και πνεύμα κάπου αλλού, δεν το έχω προσδιορίσει ακόμα.

Θυμάμαι που κάθε καλοκαίρι, στην περίοδο των διακοπών, κάθε Δευτέρα πρωί ερχόταν η γιαγιά μου και μας ξυπνούσε. Μας έπαιρνε μαζί της στην λαϊκή. Να μάθουμε να πουλάμε, να δούμε πως είναι να δουλεύεις, έλεγε. Η ίδια από το προηγούμενο βράδυ είχε μαζέψει με τα χέρια της όλα τα λαχανικά του κήπου, αυγά, μυρωδικά, καμιά κότα. Τα κουβαλούσε στην πλατεία, είχε το δικό της μέρος, τα αράδιαζε και τα πουλούσε. Εμάς μας κερνούσε τοστ και πορτοκαλάδα. Τα τελευταία χρόνια δίνουμε και μεσημεριανά ραντεβού με τη δροσιά στις πισίνες των λουτρών. Τα καφενεία έχουν την τιμητική τους ακόμα και για τους νέους της ηλικίας μου. Με μπύρα η τσίπουρο ντόπιο, χωρίς γλυκάνισο, περνάει ευχάριστα η βραδιά και τα γέλια από τις ιστορίες και τις αταξίες των παιδικών μας χρόνων δε σταματούν ποτέ.

Να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως το δάσκαλο μου κ. Κανέλλο Βασίλειο, την κ.α. Βούζα Τασία και τον κ. Μπήτο Μάκη για τις πληροφορίες τους και το φωτογραφικό υλικό που μου εμπιστεύτηκαν.

*Βοσπόρου 76 με Αρτάκης, Κάτω Τούμπα
τ. 2315550150
κ. 6934016144
www.peritrofis.gr
www.facebook.com/peritrofis2015

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.