Στην Ποιητική του Μαραθωνίου Δρόμου

0
838

Γράφει η Τέσυ Μπάιλα / [email protected]

Αν κάθε πολιτισμός χαράζει το δικό του δρόμο, για να περάσει ένα πολυσήμαντο νόημα τρόπου σκέψης, μια διακριτή οδό γνώσης που σηματοδοτεί τα ήθη και διευρύνει το νου, ο Μαραθώνιος δρόμος, μια σελίδα ιστορίας παρμένη ατόφια από έναν πολιτισμό που ανέτειλε κι έλαμψε στα βάθη των αιώνων, σίγουρα συνιστά τον ελληνικό τρόπο νοηματοδότησης στην εξελικτική πορεία της παγκόσμιας κοινωνίας.
Πρόκειται για ένα αναλλοίωτο φορέα κλασικών αξιών, που διαβαίνει την ιστορία της Ελληνικής ηθικής διατρέχοντας τις γενεές, ένα κύτταρο ζωής που κληροδοτήθηκε ατόφιο ως τις μέρες μας, όμοιο με το κύμα που έρχεται από την ίδια θάλασσα, αυτή των προγόνων μας. Το αγώνισμα που συγκινεί ιδιαίτερα, δονείται και δονεί όλο πάθος κι ευαισθησία, αγγίζει και αντιπροσωπεύει τη διαυγή τελειότητα, την οποία ο άνθρωπος αγωνίζεται διαρκώς να φτάσει.
Ακάματος σύντροφος, ο ίσκιος της ιστορικής συνείδησης, ακολουθεί πιστά σε κάθε βήμα όλον εκείνο τον ωκεανό της ανθρώπινης ανομοιότητας, που ανταμώνει αρμονικά σε αγωνιστική συνύπαρξη, από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, στη μνήμη ενός πολυθρύλητου και πολυτίμητου Έλληνα, του Φειδιππίδη, αν και ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο οπλίτης που στην πραγματικότητα είχε φέρει το μήνυμα της νίκης υπήρξε ο Ευκλής.
Σε μια ατελεύτητη και αδιάρρακτη σχέση με το μυστικό παρελθόν του, ο Μαραθώνιος αποτελεί τον ζωντανό ιστό, που συνδέει τα πρόσωπα, όταν προσπαθούν να προσεγγίσουν την ιδιαίτερη εκείνη φιλοσοφία που διαχρονικά τον συντροφεύει. Μνήμες γνήσια ελληνικές ξυπνούν στο άκουσμα και μόνο της λέξης Μαραθώνιος, μιας λέξης που κατάφερε να περάσει και να παραμείνει ίδια και απαράλλαχτη σε όλες τις γλώσσες, κομίζοντας μαζί της τον ελληνικό συμβολισμό της. Και απαιτείται μέγιστη διακύμανση συναισθήματος, για να μπορέσει κανείς να προσδιορίσει την ελληνική αντίληψη που πάλλεται, βαθιά ριζωμένη μέσα της ή απλώς μια ποιητική διάθεση την οποία ελάχιστοι διαθέτουν, αφού σημαντικό είναι να σταθεί κανείς στη σχέση Μαραθωνίου και Ποίησης.
Θα αναρωτηθεί κανείς πόση άραγε σχέση μπορούν να έχουν μεταξύ τους δύο έννοιες τόσο διαφορετικές, άσχετες και ασυναφείς φαινομενικά, ικανές ωστόσο να συστήσουν ένα γλυκύτατο καταφύγιο σε όλους όσοι προσκολληθούν με προσήλωση σ’ αυτές. Να γίνουν ένα όχημα μηνύματος που φιλοδοξεί να φέρει ρήξη στον ανελέητο ορθολογισμό της ζωής και να βρεθεί σ’ ένα νέο σύμπαν εκεί όπου όλα καθορίζονται από την εσωτερική αρμονία.
Μια μυστική, μεθεκτική σχέση φαίνεται να υπάρχει κρυμμένη σε ό,τι απαιτεί τη μέγιστη προσπάθεια ενός ανθρώπου «να βγάλει απ’ το νεφέλωμα ένα άστρο». Τον άθλο να φτάσει κανείς αυτό που τον υπερβαίνει, το αναγκαίο, θριαμβικό άκρο που προκλητικά ορθώνεται μπροστά του, κορωνίδα της προσωπικής αναζήτησης που θα του επιτρέψει να γίνει μέσο εκλέπτυνσης των συναισθημάτων του. Ο μαραθωνοδρόμος και εν γένει ο δρομέας μεγάλων αποστάσεων χρειάζεται να κυριαρχήσει στον εαυτό του, κάποτε να τον συντρίψει, για να μπορέσει να τον ξεπεράσει και να καρπωθεί τις ηδονές μιας άλλης πραγματικότητας. Μια οδυνηρή αλλά ταυτόχρονα ευφρόσυνη διαδικασία που διαμορφώνει τον ορίζοντα της προσπάθειας.
Η ποίηση από την άλλη, απαιτεί κι αυτή με τη σειρά της μια δωρική τακτική ασκητισμού, αντιδονεί πάθος και αισθητική επιδεκτικότητα, αγωνίζεται να διεγείρει την ερωτική διάσταση των πραγμάτων.
Αν ο πολιτισμός ενός τόπου φαίνεται στα συστήματα αγωγής που επιλέγει, και η Ποίηση όπως ο Αθλητισμός ακμάζουν πάντα εκεί που δημιουργούνται μεγάλοι πολιτισμοί, πόσο τυχαίο είναι το γεγονός ότι γεννήθηκαν από την ίδια μήτρα του ελληνικού πολιτισμού και διαχρονικά κατόρθωσαν να γίνουν η κιβωτός που τον διασώζει;
Από τη Σαπφώ έως τον Ελύτη και την Κική Δημουλά και από τον Φειδιππίδη μέχρι τους σύγχρονους υπερμαραθωνοδρόμους ένας ολόκληρος πολιτισμός αγωνίζεται να παραμένει η διαρκής επανάσταση ενάντια σε ό,τι φθοροποιεί τη ζωή.
Με κοινό παρονομαστή την πειθαρχία σε όσα η ευαισθησία υπαγορεύει, τόσο ο Μαραθώνιος όσο και η κατανόηση της Ποίησης, απαιτούν την ίδια υπέρβαση ορίων για να μπορέσει κανείς να φτάσει και να διαβεί την Παρμενίδεια οδό προς την ουσία του κόσμου. Κοινός κώδικας επικοινωνίας η μακρά θητεία στην προσπάθεια. Η δημιουργία μιας νέας βιωματικής κατάστασης, μιας άλλης αισθητικής, ενός καίριου συστήματος αξιών ζωής που αναγνωρίζονται μόνο από όσους δομούν τις συνθήκες μέσα τους γι’ αυτό.
Όλοι, όσοι είναι κάτοχοι του προμηθεϊκού μυστικού της ζωής και κόβουν το νήμα που συνδέει την πραγματικότητα από τη φυγή για να αποκαλύψουν έναν νέο ηδονοφόρο ορίζοντα. Ένα πολύ ιδιωτικό καταφύγιο, μια καταγάλανη θάλασσα που περιμένει πολύπαθο τον Οδυσσέα της να την ταξιδέψει.
Ένας Παρθενώνας αισθήσεων χτίζεται και προσκομίζει το παρθενικό του κάλλος λάφυρο, αντίδωρο και αντιστύλι στη μοναξιά που θάλλει στο απαραβίαστο καταφύγιο.
Κι ο ερωτισμός που μοιραία διογκώνεται, κατακλύζει το νου και μεθάει την καρδιά που ολοένα αναζητεί ένα άνοιγμα στον κόσμο. Τη νέα Μινωική αυγή των πραγμάτων. Οι θιασώτες μαθαίνουν ν’ αγαπούν απ’ την αρχή τον κόσμο. Να βλέπουν ολόγυρά τους τα πράγματα με νέα μάτια, με την παρθενική ματιά των συγκινησιακών αποθεμάτων που ως προϋποθετική αρχή δημιουργούν. Ένα νέο άνοιγμα ζωής. Αυτό που σου επιτρέπει να ραγίσεις την αράγιστη επιφάνεια της καθημερινότητας και ν’ ακούσεις χορδές ευαισθησίας ν’ αντηχούν μια νέα, αρμονικότερη μελωδία στο πεντάγραμμο της ζωής.
Να γίνεις ταξιδευτής στον ωκεανό των αισθήσεων. Εραστής μιας σειρηνικής καλλίσωμης σιωπής που συνοδεύει αναπότρεπτα το ταξίδι σου. Να γευτείς στο αγνό της σώμα τη γόνιμη γαλήνη που σαγηνεύει το νου κι αφήνει ν’ ακούς την προσωπική σου φωνή ή τον ηχηρό διασκελισμό των βημάτων σου.
Μια μελωδία από σκορπισμένες νότες που συντελεί στο γνωστικό αυτοπροσδιορισμό. Είναι η αιολική μουσική των κυμάτων όταν συνομιλούν ερωτικά, αργοσαλεύοντας στη θαλασσινή τους συμφωνία ή τα βήματα ενός δρομέα που δίνουν μορφή στο μουσικό δρόμο μιας νέας νοηματοδότησης της ζωής;
Και στις δύο περιπτώσεις, η διαρκής, επίπονη κι επίμονη αναζήτηση του θαύματος είναι διάχυτη και μοιραία οδηγεί στην ανάγνωση του βαθύτερου εαυτού και των ορίων εκείνων που σηματοδοτούν την υπέρβαση για να συντελεστεί το θαύμα.
Αν υπάρχει ένας ιδιαίτερος τρόπος για τον καθένα μας να συνδιαλέγεται μ’ ένα όνειρο κι ένα ρεύμα αόρατο ρέει και διαπερνά πάντα τους συνδιαλεγόμενους, διαμορφώνοντας τον ηθικό ορίζοντα αυτού του διαλόγου, τότε ο τρόπος που επιλέγουμε για να συμπορευτούμε με ό,τι το όνειρό μας προστάζει, προσδιορίζει τη δική μας συνέπεια και το βαθμό αφοσίωσης στον οποίο μπορούμε να φτάσουμε.
Επειδή «καμιά δωρεά δεν προσφέρεται αν δεν έχεις έτοιμη γι’ αυτήν την ψυχή σου», είχε γράψει κάποτε ο Ελύτης. Απομένει σε μας να ετοιμάσουμε την ψυχή μας. Το ταξίδι, ανεξερεύνητο, μοναχικό ίσως αλλά πάντα συγκλονιστικό, μας περιμένει. Έτσι κι αλλιώς, κάπου εκεί στο βάθος του αττικού ουρανού, ο Φειδιππίδης δρομαίος και γοργοπόδαρος, προπορευόμενος πάντα, θα ίπταται ως άλλος Έλληνας θεός, για να δίνει το ρυθμό στον εύμουσο βηματισμό μας για πάντα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.