Τι πρέπει να γνωρίζετε για το τεστ δυσανεξίας

1
6365

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / [email protected]

 

Το έχετε ακούσει σίγουρα. Κάποιοι από σας το έχουν κάνει κιόλας. Είχατε ενημερωθεί όμως νωρίτερα για την χρησιμότητά του; Είχατε αναρωτηθεί αν τα αποτελέσματά του είναι 100% ακριβή;

Αυτό που ώθησε το κοινό να στραφεί σε μια τέτοια λύση είναι ο τρόπος προβολής του. Υπόσχεται απώλεια βάρους εφ’ όσον πάψετε να καταναλώνετε κάποια τρόφιμα στα οποία μάλιστα φαίνεται να έχετε δυσανεξία, γι’ αυτό άλλωστε και παχαίνετε. Υπόσχεται, επίσης, να ξεμπλοκάρει τον μεταβολισμό εφόσον απομακρυνθούν από το καθημερινό σας διαιτολόγιο τα “ένοχα” αυτά τρόφιμα. Φαίνεται να καταπολεμά την κυτταρίτιδα, το πάχος και την γήρανση. Γενικότερα υπόσχεται θαύματα εν μία νυκτί θα τολμούσα να πω.

Αναφερόμενοι στην λέξη τεστ αντιλαμβάνεστε πως πρόκειται για μια δοκιμασία στην οποία πρόκειται να υποβληθείτε. Η δυσανεξία όμως σαν όρος είναι άγνωστη στους περισσότερους γι’ αυτό και εύκολα μπορεί να παρερμηνευτεί. Μιλώντας για δυσανεξία είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι γίνεται λόγος για μια παθολογική κατάσταση. Πιο συγκεκριμένα, ως τροφική δυσανεξία χαρακτηρίζεται κάθε ανώμαλη αντίδραση του οργανισμού σε ένα χημικό ερέθισμα, που προκαλείται με την κατανάλωση ορισμένων τροφίμων. Αναφέρεται ειδικότερα στην αδυναμία κατανάλωσης, απορρόφησης ή μεταβολισμού ορισμένων θρεπτικών συστατικών. Οι τροφικές δυσανεξίες συνήθως οφείλονται στην έλλειψη από τον οργανισμό ορισμένων ενζύμων. Οι τροφές που ο οργανισμός αδυνατεί να απορροφήσει συμπεριφέρονται σαν ισχυρά αντιγόνα(ξένη ουσία για τον οργανισμό) και χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων. Επομένως, τα συναντούμε συχνά, κρυμμένα, στα επεξεργασμένα τρόφιμα. Ακόμα και μικρές ποσότητες από αυτές τις τροφές είναι ικανές να προκαλέσουν συμπτώματα χρόνιας φλεγμονής (χαρακτηριστικό της τροφικής δυσανεξίας). Οι δύο πιο κοινές μορφές δυσανεξίας είναι αυτή της γλουτένης ή κοιλιοκάκη και αυτή της λακτόζης.

Η δυσανεξία στη γλουτένη ή κοιλιοκάκη αποτελεί χρόνια πάθηση του εντέρου, της οποίας τα κύρια συμπτώματα είναι η διάρροια, η κακή απορρόφηση των λιπών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, η απώλεια βάρους, η αναιμία και η αδυναμία. Αν πάσχετε από αυτού του τύπου δυσανεξίας, πρέπει να αποφεύγονται τα περισσότερα είδη δημητριακών (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη κ.α) και κατά συνέπεια, οτιδήποτε παρασκευάζεται από αυτά (ψωμί, αλεύρι, μπισκότα, ζύμες, κέικ, πίτσα, βύνη, μπύρα, κ.λπ).

Η δυσανεξία στη λακτόζη (γαλακτοσάκχαρο) ή υπολακτασία οφείλεται στην έλλειψη ή στην ανεπάρκεια από τον οργανισμό της λακτάσης, με την οποία η λακτόζη διασπάται σε γλυκόζη και γαλακτόζη. Σημειώνεται ότι : 1) η παραγωγή αυτού του ενζύμου μειώνεται με την πρόοδο της ηλικίας, 2) στην Ελλάδα το ποσοστό των ατόμων με υπολακτασία είναι υψηλό και 3) όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν έχουν την ίδια περιεκτικότητα σε λακτόζη. Τα σκληρά τυριά, για παράδειγμα, περιέχουν λιγότερο και δεν προκαλούν συνήθως διαταραχές. Η υπολακτασία προκαλεί την παραγωγή αερίων, φουσκώματος, συσπάσεων του πεπτικού σωλήνα και διάρροιας.

Η σύνθεση του γάλακτος μοιάζει αθώα, γι’ αυτό και η επιστήμη δυσκολεύεται να εξηγήσει για ποιο λόγο ακριβώς η δυσανεξία στο γάλα είναι από τις πιο διαδεδομένες. Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο ανθρώπινος οργανισμός, όταν ενηλικιώνεται, χάνει πολλές φορές την ικανότητά του να χωνεύει και να χρησιμοποιεί τα διάφορα θρεπτικά συστατικά.

Οι τροφές στις οποίες παρουσιάζεται δυσανεξία πρέπει να αποκλειστούν αυστηρά από το διαιτολόγιο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το διάστημα αυτό καθορίζεται από το αντίστοιχο για κάθε τροφή, επίπεδο δυσανεξίας. Απομακρύνοντας τις ακατάλληλες για τον οργανισμό τροφές, για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται, το ανοσοποιητικό σύστημα ηρεμεί, οι φλεγμονές υποχωρούν, με αποτέλεσμα να παρατηρείται ύφεση των συμπτωμάτων των χρόνιων παθήσεων ή ακόμα και πλήρης ίαση της πάθησης. Εξαλείφοντας τα αίτια των χρόνιων φλεγμονών, απαλλάσσεστε συγχρόνως και από τις δυσανεξίες. Και θυμηθείτε ότι από την στιγμή που ο οργανισμός δεν μπορεί να απορροφήσει την τροφή την αποβάλει επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος αύξησης βάρους όταν κάποιος πάσχει από δυσανεξία.

Επομένως, είναι απαραίτητο να απομακρύνεται από την καθημερινή διατροφή σας τα τρόφιμα που θεωρούνται ακατάλληλα. Προσέξτε ιδιαιτέρως τα συσκευασμένα τρόφιμα μιας και οι ακατάλληλες τροφές μπορεί να είναι καλά κρυμμένες. Για παράδειγμα, η σκόνη γάλακτος, η μαγιά και η γλουτένη χρησιμοποιούνται πολύ συχνά στα γεύματα στιγμιαίας παρασκευής. Η σοκολάτα μπορεί να έχει ίχνη από σόγια ή καρύδια. Πολλά βιομηχανοποιημένα προϊόντα ενδέχεται να περιέχουν το ακατάλληλο συστατικό, χωρίς αυτό να γίνεται φανερό με την πρώτη ματιά. Διαβάζοντας, λοιπόν, προσεχτικά τις παρεχόμενες πληροφορίες, θα αναπτύξετε την ικανότητα για την ανακάλυψη των ‘’ ένοχων’’ τροφών. Άρα είναι χρήσιμο να διαβάζετε προσεκτικά τις διατροφικές ετικέτες. Προσπαθήστε, επίσης να βρείτε εναλλακτικές λύσεις. Αν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη, αποφύγετε το αγελαδινό γάλα και προτιμήστε το κατσικίσιο γάλα και τυρί, το πρόβειο γάλα και τυρί, το γάλα σόγιας, το γάλα καρύδας, το γάλα αμυγδάλου, το γάλα ρυζιού κ.λπ. Θυμηθείτε ότι αν έχετε δυσανεξία στην γλουτένη απαγορεύεται να καταναλώνετε τόσο τα δημητριακά πρωινού όσο και την μπύρα.

Λανθασμένα ονομάζεται τεστ δυσανεξίας. Η σωστή διατύπωση είναι τεστ υπερευαισθησίας του οργανισμού σε κάποιες τροφές. Η Τροφική Υπερευαισθησία ή σωστότερα «Μη Αλλεργική Τροφική Υπερευαισθησία» («Non-Allergic Food Insesitivity», σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας πρόκειται για μια καθυστερημένη αλλεργική αντίδραση σε διάφορα διατροφικά συστατικά που μπορεί να βρίσκονται σε όλες σχεδόν τις τροφές που καταναλώνουμε, με συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είτε μετά από μερικές ώρες είτε μετά από μερικές ημέρες από την κατανάλωσή τους. Τα συμπτώματα(δύσπνοια, συριγμός αναπνοής, πρήξιμο, ερύθημα, αναφυλαξία, κνίδωση – έκζεμα, επιπεφυκίτιδα, ρινόρροια, ρινίτιδα, άσθμα, γαστρεντερίτιδα, νευρικότητα, τρόμο, ταχυπαλμία, εφίδρωση) της υπερευαισθησίας ποικίλουν σε ένταση και το εύρος τους είναι πολύ μεγαλύτερο των αλλεργιών και δυσανεξιών. Προκαλούνται από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα. Η ανίχνευση της υπερευαισθησίας γίνεται μόνο με αιματολογικό έλεγχο σε εργαστήριο. Όλες οι υπόλοιπες μέθοδοι δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες π.χ. με ακίδες ή ηλεκτρόδια. Η τροφική υπερευαισθησία συνδράμει μαζί με άλλους παράγοντες στην εμφάνιση αρθρίτιδας και χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου. Το τεστ είναι ένα σημαντικό εργαλείο στα χέρια του ειδικού και οι ασθενείς πρέπει και στην περίπτωση της υπερευαισθησίας να κατανοήσουν ότι ο λόγος που το κάνουν δεν είναι το αδυνάτισμα. Θα πρέπει να αποκλείσετε μόνιμα τις τροφές στις οποίες παρουσιάζεται τροφική υπερευαισθησία.

Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να γίνει ξεκάθαρος και ο ορισμός της τροφικής αλλεργίας, η οποία προκύπτει από την δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος κατά ορισμένων συστατικών των τροφίμων. Τα συμπτώματα εκδηλώνονται αμέσως μετά την λήψη της τροφής ή μέσα σε 2 ώρες από την κατανάλωση του αλλεργιογόνου παράγοντα με συνέπειες ήπιες ή απειλητικές για την ζωή. Αν το αλλεργικό επεισόδιο είναι σοβαρό μπορεί να οδηγήσει και στον θάνατο. Ωστόσο, εύκολα μπορούμε να την διακρίνουμε αφού εμφανίζονται συμπτώματα όπως εμετός, διάρροια, δύσπνοια, ταχυκαρδία ή υπόταση. Ύποπτες τροφές θεωρούνται τα καλαμαράκια, οι γαρίδες, η σοκολάτα, το σουσάμι αλλά και κάθε άλλη τροφή. Σ’ αυτή την περίπτωση συνίσταται αποκλεισμός της ύποπτης τροφής.

Ανακεφαλαιώνοντας, πρέπει να καταλάβετε ότι έχετε να κάνετε με τρεις διαφορετικές καταστάσεις. Την τροφική δυσανεξία, την τροφική υπερευαισθησία και την τροφική αλλεργία. Δεν είναι έννοιες συνώνυμες απλά σε μερικές περιπτώσεις εμφανίζονται παρόμοια συμπτώματα. Πρόκειται φυσικά για κλινικές περιπτώσεις. Ωστόσο, αρκετοί επαγγελματίες στον χώρο της υγείας(γιατροί, μικροβιολόγοι, διαιτολόγοι) χρησιμοποίησαν όπως τους συμφέρει την λέξη δυσανεξία με απώτερο σκοπό το κέρδος. Αν το τεστ δυσανεξίας ήταν ένα εργαλείο χρήσιμο για ένα διαιτολόγο, όπως ο λιπομετρητής για παράδειγμα, τότε γιατί όλοι οι διαιτολόγοι δεν έχουν ένα; Δεν υπάρχει περίπτωση να βάλει κάποιος βάρος αν ελέγχει την ποιότητα, την ποσότητα αλλά και την συχνότητα της τροφής που καταναλώνει καθημερινά. Όποιος θέλει να χάσει βάρος θα πρέπει να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες και να υιοθετήσει ένα καλό πλάνο φυσικής δραστηριότητας και όχι να αποκλείσει σημαντικές ομάδες τροφίμων από την διατροφή του. Τα τεστ δυσανεξίας ή αλλεργίας θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται μόνο για κλινικές περιπτώσεις. Δηλαδή, όταν το άτομο παρουσιάζει κάποιο δερματικό, πεπτικό (φούσκωμα, έμετος, διάρροια, ναυτία, αέρια κ.λπ.) ή άλλου τύπου σύμπτωμα (π.χ. φλεγμονή), όπως γίνεται στη δυσανεξία στη λακτόζη ή σε τροφικές αλλεργίες στους ξηρούς καρπούς και όχι για καιροσκοπικές θεραπείες της παχυσαρκίας. Ενημερωθείτε, ρωτήστε και μην καταπίνετε αμάσητο ότι σας σερβίρουν.

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Καλησπέρα ,ήθελα να ρωτησω η τηλεμετρικη μεθοδος για την τροφικη δυσανεξια με τη μορφη σκαναρίσματος στο σωμα,είναι εντελώς ακίνδυνη ;Δεν εχει ακτινοβολια καθολου ;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.