Φοβάμαι πως τίποτα, τίποτα πια δεν μας σώζει…

0
529

kavvadiasΓράφει η Μαρία Τσινασλανίδου / [email protected]

Στα πλαίσια μίας από τις καθ’ όλα συνηθισμένες κουβέντες των ημερών μας, σχετικά με την ανασφάλεια και την αβεβαιότητα που αναμφίβολα κυριαρχούν, ένας φίλος μου, που πάντα με εντυπωσιάζει με τις λογοτεχνικές του ανησυχίες, ανέφερε με στόμφο τη φράση: « Φοβάμαι πως τίποτα πια δεν μας σώζει…». Στην αρχή θεώρησα πως πρόκειται για μία από εκείνες τις ποιητικές φράσεις που προσπαθούν επιτηδευμένα να δραματοποιήσουν μία κατάσταση. Στη συνέχεια όμως, συνειδητοποίησα πως με αφορμή αυτές τις λίγες λέξεις, αφενός ο σπουδαίος ποιητής Νίκος Καββαδίας, εμπνεύστηκε τη συγγραφή ενός ποιητικού αριστουργήματος και αφετέρου ο εξαιρετικά σεμνός τραγουδοποιός Δημήτρης Ζεβουδάκης συνέθεσε – διασκεύασε ένα από τα ωραιότερα ελληνικά τραγούδια.

Ο λόγος για το ποίημα : «Γράμμα στον ποιητή», ή διαφορετικά, όπως είναι και ο πλήρης τίτλος του «Γράμμα στον ποιητή Καίσαρα Εμμανουήλ». Ο αστικός μύθος αναφέρει πως ο ποιητής της περιόδου του Μεσοπολέμου, Καίσαρ Εμμανουήλ, αυτοκτόνησε στο γραφείο του περιτριγυρισμένος από σωρούς βιβλίων και χαρτιών, καπνίζοντας το τελευταίο Κάμελ τσιγάρο του και έχοντας αφήσει ένα χειρόγραφο σημείωμα με τη φράση : «Φοβάμαι πως τίποτα, τίποτα πια δεν μας σώζει». Λέγεται πως η είδηση της απώλειας του, ενέπνευσε τον Νίκο Καββαδία να αποστείλει ένα γράμμα – απάντηση ξεκινώντας με τη φράση : « Γνωρίζω εγώ κάτι Καίσαρ που μπορούσε να σας σώσει». Αν και η πραγματικότητα είναι κάπως διαφορετική, καθώς ο ποιητής Καίσαρ Εμμανουήλ δεν αυτοκτόνησε, αλλά πέθανε ταλαιπωρούμενος από διαβήτη σε ηλικία 68 ετών, προφανώς διανύοντας μία καταθλιπτική περίοδο ζωής ( αν κρίνει κανείς από τις τελευταίες του ίσως όχι τόσο ποιητικές κουβέντες του), η πατρότητα της φράσης ανήκει όντως σ’ αυτόν και η σπουδαιότητα της ποιητικής έμπνευσης του Καββαδία είναι πράγματι αναντίρρητη.

Η ποίηση ερμηνεύεται ελεύθερα και εκλαμβάνεται διαφορετικά από τον καθένα. Αν με ρωτάτε όμως για το γράμμα του Καββαδία, είναι βέβαιο πως αποπνέει το ελπιδοφόρο μήνυμα της απεξάρτησης από τον πεσιμισμό, του εναλλακτικού τρόπου σκέψης, της ελευθερίας, του έρωτα, της χαράς του ταξιδιού είτε αυτό νοείται με την κυριολεκτική του έννοια, είτε έχει να κάνει με το ταξίδι του μυαλού. «Μακριά, πολύ μακριά να ταξιδεύουμε», όπως επαναλαμβάνει ο Καββαδίας. Μου φαίνεται πως εν προκειμένω, το ταξίδι συμβολίζει τη φυγή, τη διέξοδο από την δυσβάσταχτη, για κάποιους περισσότερο και για άλλους λιγότερο, καθημερινότητα…και με αυτό δεν εννοώ την δειλή άρνηση της πραγματικότητας, αλλά την ουσιαστική αναζήτηση της αλήθειας που ο καθένας οφείλει να αναζητά ώστε να διευκολύνει και να απολαύσει τη ζωή του.

Μην το αρνηθείτε….όλοι έχουμε μέσα μας αυτούς τους δειλούς, πεσιμιστές «Καίσαρες» που μας λυγίζουν, μας απογοητεύουν, μας αποκαρδιώνουν. Ιδιαίτερα στις μέρες που βιώνουμε, νομίζω πως πολλαπλασιάζονται με την ταχύτητα του φωτός. Ωστόσο, γιατί να μην γίνουμε όλοι παραλήπτες του γράμματος που ποτέ δεν πρόφτασε να λάβει ο Καίσαρας Εμμανουήλ. Γιατί να μην πιστέψουμε σ’ αυτή την « αιώνια εναλλαγή», σ’ αυτό που « θα ‘κανε τα υγρά παράδοξα μάτια…χαρούμενα και γεμάτα προσδοκία να γελάσουνε», «στις ξένες πολιτείες, τις πιο απομακρυσμένες….αυτές που είναι έτοιμες να μας δεχτούν»…

Το 1989 ο Δημήτρης Ζερβουδάκης το μελοποίησε, δημιουργώντας ένα από τα πιο διαχρονικά διαμάντια της σύγχρονης μελοποιημένης ποίησης.

 

Ξέρω εγώ κάτι που μπορούσε Καίσαρ να σε σώσει
Κάτι που πάντα βρίσκεται σε αιώνια εναλλαγή
Κάτι που σκίζει τις θολές γραμμές των οριζόντων
Και ταξιδεύει αδιάκοπα την ατελείωτη γη

Κάτι που θα ‘κανε γοργά να φύγει το κοράκι
Που του γραφείου σου πάντοτε σκεπάζει τα χαρτιά
Να φύγει κράζοντας βραχνά χτυπώντας τα φτερά του
Προς κάποια ακατοίκητη κοιλάδα του νοτιά

Μακριά πολύ μακριά να ταξιδεύουμε
κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει
Εσύ τσιγάρο CAMEL να καπνίζεις ναι
κι εγώ σε μια γωνιά να πίνω Whiskey

Οι πολιτείες ξένες να μας δέχονταν
οι πολιτείες οι πιο απομακρυσμένες
Κι εγώ σ’ αυτές απλά να σε σύσταινα
σαν σε παλιές γλυκές μου αγαπημένες

Κάτι που θα ’κανε τα υγρά παράδοξα σου μάτια
Που αβρές μαθητριούλες τ ’αγαπούν και σιωπηροί ποιητές
Χαρούμενα και προσδοκία γεμάτα να γελάσουνε
Με κάποιο τρόπο που όπως λεν δε γέλασαν ποτέ

Γνωρίζω κάτι που μπορούσε βέβαια να σε σώσει
Εγώ που δε σε γνώρισα ποτέ για σκέψου εγώ
Ένα καράβι να σε πάρει Καίσαρ να μας πάρει
Ένα καράβι που πολύ μακριά θα τ οδηγώ

Μακριά πολύ μακριά να ταξιδεύουμε
κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει
Εσύ τσιγάρο CAMEL να καπνίζεις ναι
κι εγώ σε μια γωνιά να πίνω Whiskey

Και μια βραδιά στην Μπούρμα ή στην Μπατάβια
Στα μάτια μιας Ινδής που θα χορέψει
Γυμνή στα 17 στιλέτα ανάμεσα
θα δείτε την Γκρέτα να επιστρέψει.

Προηγούμενο άρθροΑΠΟΡΙΕΣ / Π. Σωφρονιάδου: «Όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν. Λογικά και όλα τα άσχημα…»
Επόμενο άρθροΤι θα δούμε στο φετινό Sani Festival!
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.