Χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

0
812

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / [email protected]

Ως παχυσαρκία ορίζεται η κατάσταση αυτή κατά την οποία υπάρχει μη φυσιολογική ή υπερβολική εναπόθεση λίπους στο σώμα, ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία. Έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας και ολοένα και περισσότερα άτομα νοσούν απ’ αυτή. Οι λύσεις για την αντιμετώπισή της είναι πολλές. Σε επίπεδο πρόληψης, η εκπαίδευση του πληθυσμού πάνω σε θέματα σωστής διατροφής, θα ήταν ένα χρήσιμο εργαλείο ώστε η παχυσαρκία να μην προλάβει ούτε καν να αναπτυχθεί. Αν όμως δεν την προλάβουμε και το πρόβλημα εξαπλωθεί(όπως γίνεται στις μέρες μας) τότε η τελευταία λύση για την αντιμετώπισή της έρχεται από την ιατρική.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υποστηρίζει ότι η βαριατρική χειρουργική αποτελεί την πιο αποτελεσματική μέθοδο για την θεραπεία των σοβαρών και των πολύ σοβαρών μορφών παχυσαρκίας. Στους ασθενείς, 6 μήνες μετά την επέμβαση, παρατηρείται σημαντική βελτίωση στα συνοδά συμπτώματα της παχυσαρκίας όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η υπνική άπνοια, κ.α. . Οι περισσότερες από αυτές τις επεμβάσεις γίνονται λαπαροσκοπικά ώστε ο ασθενής να πονά και να νοσηλεύεται λιγότερο και να αναρρώνει πιο γρήγορα. Η χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας θεωρείται αποτελεσματική σε ασθενείς με Δείκτη Μάζας Σώματος μεγαλύτερο του 35kg/m² ή μεγαλύτερο του 40kg/m².

Επίσης, είναι σημαντικό ο ασθενής να έχει συμπληρώσει το 18 έτος της ηλικίας του, να έχει σταθερά υψηλό βάρος την τελευταία πενταετία και να έχει αποτύχει κάθε συστηματική προσπάθεια απώλειας βάρους. Θα ήταν επίσης χρήσιμο να υπάρχει απόλυτη συναίνεση τόσο του ασθενούς όσο και του στενού οικογενειακού του περιβάλλοντος και να ακολουθείται πιστά το μετεγχειρητικό πρωτόκολλο διατροφής και άσκησης για την αποφυγή επιπλοκών. Τέτοιου τύπου χειρουργικές επεμβάσεις χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες :

  • Στις περιοριστικές, που μειώνουν το τμήμα του στομάχου που αποθηκεύει την τροφή με αποτέλεσμα ο ασθενής να καταναλώνει λιγότερη τροφή και να αισθάνεται κορεσμό για μεγαλύτερο διάστημα.

  • Στις δυσαπορροφητικές, που περιορίζουν την ποσότητα των ουσιών που μπορεί να απορροφήσει ο οργανισμός, αναγκάζοντας το σώμα να χάνει περισσότερο λίπος στην προσπάθειά του να παράξει ενέργεια.

Οι τεχνικές που ακολουθούνται στις βαριατρικές επεμβάσεις είναι έξι στον αριθμό. Η πιο διαδεδομένη είναι ο ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος, κατά την οποία τοποθετείται ένα σιλικονούχο υλικό γύρω από το στομάχι. Μ’ αυτό τον τρόπο το στομάχι χωρίζεται σε δύο μέρη. Η μέθοδος είναι αναστρέψιμη και η τεχνική που χρησιμοποιείται έχει περιοριστικό χαρακτήρα. Ο μικρός σάκος στο άνω μέρος του στομάχου χωράει μικρή ποσότητα τροφής, μειώνοντας έτσι την ποσότητα του φαγητού που πρέπει να καταναλώνεται κάθε φορά και κατ’ επέκταση και την πρόσληψη των θερμίδων.

Για να έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα θα πρέπει να αποφεύγονται τα πολλά λιπαρά και τα γλυκά. Απαγορεύονται επίσης τα μεγάλα γεύματα  Το κόστος της επέμβασης ανέρχεται στις 3.000 ευρώ και δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία. Η γαστρική παράκαμψη είναι μία ακόμα χειρουργική τεχνική για την θεραπεία της νοσογόνου παχυσαρκίας. Είναι περιοριστικού τύπου και είναι η πιο συχνή βαριατρική επέμβαση στις ΗΠΑ. Μικραίνει το στομάχι ενώ παράλληλα παρακάμπτεται και ένα μέρος του εντέρου με σκοπό τη μείωση του συνολικού του μήκους. Μ’ αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται μεγαλύτερη απώλεια κιλών.

Η επιμήκης γαστρεκτομή ή γαστρικό “μανίκι” όπως αλλιώς λέγεται αποτελεί μια ακόμα περιοριστικού τύπου επέμβαση. Πρόκειται για μια νέα μέθοδο κατά την οποία διατηρείται μόνο το 25% του στομάχου. Έτσι ο ασθενής αποκτά ένα νέο αλλά μικρότερο στομάχι. Η γαστρεκτομή με χολοπαγκρεατική παράκαμψη και η γαστρεκτομή με δωδεκαδακτυλική εκτροπή αποτελούν συνδυαστικές τεχνικές. Έχουν περιοριστικό και δυσαπορροφητικό χαρακτήρα και θεωρούνται από τις πιο σοβαρές επεμβάσεις. Και στις δύο περιπτώσεις αφαιρείται τμήμα του στομάχου ενώ το λεπτό έντερο διατέμνεται στο τελευταίο τμήμα του και αναστομώνεται στο μέρος του στομάχου που τελικά απομένει. Μένει μόνο ένα μικρό τμήμα του εντέρου ώστε να απορροφάται η τροφή. Δεν είναι αναστρέψιμες και έχουν αρκετές επιπλοκές(ηπατική ανεπάρκεια, κίρρωση, αναιμία, νεφρολιθίαση, απώλεια βιταμινών). Υπάρχει μία ακόμα χειρουργική τεχνική(κάθετη διαμερισματοποίηση) για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αλλά τείνει να εγκαταλειφθεί λόγω των σοβαρών επιπλοκών που παρουσιάζονται μετά την διεξαγωγή της.

Ασφαλώς, η πρώτη επιλογή για την θεραπεία της σοβαρής μορφής παχυσαρκίας είναι ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής, το οποίο να εστιάζει στην αλλαγή της διατροφικής συμπεριφοράς και στην εκπαίδευση του ασθενή για την υιοθέτηση των καινούργιων διατροφικών συνηθειών. Τα παραπάνω θα απέδιδαν καλύτερα αν συνδυάζονταν με αρκετή άσκηση, ψυχολογική υποστήριξη και φαρμακευτική αγωγή. Επειδή όμως η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντική νόσος που έχει γενετική προδιάθεση και εξαρτάται από περιβαλλοντικούς παράγοντες τις περισσότερες φορές η θεραπεία έχει μόνο προσωρινά αποτελέσματα. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο και επειδή όσοι πάσχουν από νοσογόνο παχυσαρκία υποφέρουν σωματικά ενώ παρουσιάζουν και αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα προτείνεται από τους γιατρούς η χειρουργική της αντιμετώπιση.

Η διατροφή ξεκινάει πάντα μόνο με υγρά. Το νερό, το τσάι, το ζελέ χωρίς ζάχαρη προτιμώνται σε πολύ μικρές ποσότητες. Εάν το γάλα είναι ανεκτό μπορεί να προστεθεί μετά από 1 – 2 μέρες ώστε να υπάρχει μιας μορφής πρωτεΐνη ακόμα και σε υγρή μορφή. Μία έως δυο εβδομάδες μετά την επέμβαση τα πολτοποιημένα, μαλακά τρόφιμα εισάγονται στην διατροφή ενώ παράλληλα αρχίζει να αυξάνεται προοδευτικά και η ποσότητα του γεύματος μέχρι τον όγκο που χωράει το νέο στομάχι που έχει δημιουργηθεί. Σιγά – σιγά και μετά από δύο με τέσσερις εβδομάδες ο ασθενής εντάσσει στην διατροφή του και πιο στερεές τροφές. Τόσο το μέγεθος του γεύματος όσο και η σύσταση αυτού εξαρτώνται από την ανοχή του ασθενούς, από το είδος της επέμβασης και την εμπειρία του επιστημονικού προσωπικού που τον παρακολουθεί. Είναι σημαντικό επίσης να προσεχθεί και η ετοιμότητα των ασθενών να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο διατροφής. Ουσιαστικά, είναι σαν να μαθαίνουν να τρώνε από την αρχή, όπως τότε που ήταν βρέφη.

Πρόκειται για ριζική αλλαγή στην ζωή των παχύσαρκων ατόμων που αποφασίζουν να χειρουργηθούν για να θεραπευθούν. Χρειάζεται να αλλάξουν διατροφική συμπεριφορά για να πετύχει το εγχείρημα τους και να προληφθούν οι επιπλοκές μετά την επέμβαση. Πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί με το μέγεθος του γεύματος  Είναι απαραίτητο να μασούν πάρα πολύ καλά την τροφή και να καταπίνουν πάρα πολύ αργά επίσης. Όσα τρόφιμα περιέχουν πρωτεΐνη πρέπει να καταναλώνονται πριν από αυτά που περιέχουν μόνο λίπος ή υδατάνθρακα . Η συστηματική εκπαίδευση του ασθενούς είναι αναγκαία. Απαιτείται συστηματική παρακολούθηση, αξιολόγηση της διατροφικής του κατάστασης και χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής για να καλυφθούν οι απώλειες των θρεπτικών συστατικών. Η επιλογή είναι δική σας!

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.