O Μάνος Ελευθερίου, μέσα από τα μάτια των… «πρωταγωνιστών» του

0
322
Φώτο Γιάννης Βελισσαρίδης

Βρεθήκαμε στην συνέντευξη τύπου που δόθηκε από τους συντελεστές της παράστασης- αφιέρωμα στον Μάνο Ελευθερίου.Σε ένα πολύ ζεστό κλίμα, με έντονη την αίσθηση του χιούμορ αλλά και  ειλικρινούς συγκίνησης, μίλησε ο καθένας από τους συμμετέχοντες για τον ρόλο που διαδραματίζει αλλά και για τον ίδιο «πρωταγωνιστή», τον Μ. Ελευθερίου.

Την συνέντευξη τύπου άνοιξε ο Μίλτος Λογιάδης λέγοντας μεταξύ άλλων «Θέλουμε με αυτόν τον τρόπο να τιμήσουμε αυτόν τον σπουδαίο ποιητή, στιχουργό, πεζογράφο. Θεωρούμε πολύ σημαντικό το γεγονός ότι σε αυτή την συνεργασία θα έχουμε μία πρώτη πανελλήνια εκτέλεση ενός έργου του Μ. Ελευθερίου.»

Τον λόγο πήρε ο Γ. Ανδρέου ο οποίος έχει συνεργαστεί με τον Μάνο Ελευθερίου και ο οποίος υπογράφει την μουσική σύνθεση της παράστασης «Νοητός λύκος» (από το ομώνυμο ποιητικό κείμενο του Ελευθερίου).»Είναι μεγάλη η συγκίνηση μας και  πραγματικά είναι εξόχως δυσάρεστο αυτό που συνέβη. Θέλαμε με πολύ χαρά να κάνουμε ένα αφιέρωμα στο έργο του Mάνου και επειδή συζητούσα με τον ίδιο πολύ,στο ποιητικό έργο  ξεχώρισα αν όχι το κορυφαίο, ένα από τα κορυφαία του, τον Νοητό λύκο. Είναι ένα από τα αριστουργηματικά– κατά την δική μου γνώμη- και από τα μεγάλα κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας, ένα κείμενο προφητικό αλλά με τον τραγικό τρόπο που δεν περιμέναμε να συμβεί. Σε αυτό το έργο ο δημιουργός, είναι ο Μάνος Ελευθερίου.Ο Μάνος είχε μία ιδιαίτερη σχέση με την μητέρα του, η οποία είναι φανερά παντού, σε πάρα πολλά ποιήματα του αλλά και στα σπουδαία στιχουργήματα του για το ελληνικό τραγούδι. Του ζήτησα την άδεια να συνθέσω αυτό το μουσικό δράμα -και δεν λέω όπερα γιατί δεν είναι- πάνω σε αυτό το έμμετρο κείμενο. Το είδε, το ενέκρινε, συζητήσαμε πολλές φορές για το ποια από τα πρόσωπα έχουν κεντρική προτεραιότητα για αυτόν και γιατί θα πρέπει να είναι έτσι. Ευτυχώς-και το λέω αυτό με πόνο καρδιάς αλλά και με μία ανακούφιση- πρόλαβε να ακούσει τις συνθέσεις στην πρώιμη εκδοχή τους, τις ενέκρινε και ήξερα εν πάση περιπτώσει ότι πλησίασα κάτι από το όραμα του. Μου λέει «Για μένα δεν υπάρχει μελοποίηση μου, τέτοιου είδους, εάν δεν έχει πολλά κρουστά»(γέλια) (συμφωνικά κρουστά στα οποία είχε μεγάλη αδυναμία). Ο Μάνος έβαλε και έναν άλλον «όρο»… ότι τον ρόλο του αφηγητή που είναι ουσιαστικά ο ίδιος θα έπρεπε να τον ερμηνεύσει ο Γ. Νταλάρας. Στην αναζήτηση σκηνοθέτη ανταποκρίθηκε ο Δ. Λιγνάδης, ενώ ο άγγελος που κατεβάζει στον κάτω κόσμο τον αφηγητή, συμφωνήσαμε ομόφωνα, να είναι  ο Χ. Θηβαίος. Στον ρόλο της μάνας μία εξαίρετη καλλιτέχνης, η Μάρθα Φριντζήλα»

Ο Δημήτρης Λιγνάδης (Σκηνοθέτης και αφηγητής στην 3η κατά σειρά παράσταση του αφιερώματος),δήλωσε: «Θα ήθελα ο θεατής που θα φύγει από το Μέγαρο να πει τα εξής κατά σειράν: «Τι ωραίους στίχους έχει γράψει ο Μ. Ελευθερίου!»,  «Τι ωραία μουσική έντυσε αυτούς τους στίχους!», «Τι ωραίο έργο είναι ο Νοητός λύκος» και τελευταίο «Τι ωραία παράσταση είναι αυτή!»

Ο Γ. Νταλάρας ακολούθησε λέγοντας: «Αισθάνομαι την ανάγκη να πω δύο λόγια για τον Μάνο, μην το πάρετε σαν μνημόσυνο, σας παρακαλώ. Είναι ανυπόφορο για μένα να νιώθω ξαφνικά αυτό το κενό. Θα αργήσω πολύ να το ξεπεράσω. Έχω περάσει και άλλες απώλειες και ξέρω ότι ο χρόνος βοηθάει αλλά… Από το 1974 ο Μάνος, μέρα παρά μέρα, μου έλεγε «Δεν είμαι καλά. Δε θα ζήσω πολύ»,και είχε γίνει για εμάς μία καθημερινότητα. Καλαμπουρίζαμε όταν μας τα ‘λεγε. Είχε δίκιο, γιατί είχε περάσει περιστατικά πολλά, αλλά πάντα με την σοφία του και την στωικότητα του, ταπεινός σε όλα έλεγε «Καλά πάμε. Σιγά- σιγά«.Τώρα θα πάμε εκεί να τραγουδάμε τα τραγούδια του- ελπίζω να αντέξω- γιατί όσο μεγαλώνω παρουσιάζω καινούρια συναισθήματα όλο και πιο έντονα. Εμφανίζονται από τα γεγονότα καινούριες ιδέες και αντιλήψεις για την ζωή… για εμάς τους ανθρώπους. Αρκετές φορές τα τελευταία 15 χρόνια, μας έλεγε: «Μα δε μπορείτε να σταματήσετε αυτό που κάνετε με τα τραγούδια; Κουπλέ- ρεφραίν , κουπλέ- ρεφραίν και μια εισαγωγή…» 

Ο άνθρωπος έφυγε στα 80 του χρόνια, στα 65 του, έλεγε πράγματα που αφορούν και απασχολούν τους νέους και ένιωθα…κάτι καλό θα γίνει. «Ναι, αλλά θα είσαι στην σκηνή;» τον ρωτούσα, και δεν μου είπε ποτέ «όχι!» «Έστω και λίγο θα περάσεις.» Ενθουσιάστηκε πολύ με αυτό που είχε φτιάξει ο Γ. Ανδρέου… που διάβασε τόσο βαθιά το ποίημα του και τα κατάφερε!Αυτός ο άνθρωπος, ο Μάνος Ελευθερίου, είχε μία βαθιά αντιεξουσιαστική στάση, και αυτό είναι κάτι που δεν το έχουμε τονίσει. Είναι ο άνθρωπος που έγραψε όσο λίγοι για τους αγγέλους, τα εικονίσματα, την Παναγία και τον Χριστό, και στο τέλος έφυγε παίρνοντας ένα σφουγγάρι και σβήνοντας όλα αυτά, για τους λόγους που εσείς καταλαβαίνετε καλά γιατί. Και το απέδειξε με το θάρρος που επέδειξε μέχρι το τέλος της ζωής του.»

Η Μάρθα Φριντζήλα, αναφερόμενη στον ρόλο της, είπε: «Να σας πω ότι στο 1ο μέρος κρατάω τον ρόλο της μητέρας και η μητέρα είναι ό,τι μπορεί να φανταστεί ο καθένας μας. Δεν είναι μία ύπαρξη. Είναι ένα νεκρό πλάσμα που καταφέρνει να ελέγχει με απέραντη τρυφερότητα και να «βασανίζει» -ως οφείλει – τον ποιητή και μετά τον θάνατο της. Θα παίξω αυτόν τον ρόλο μετά τον  θάνατο του ποιητή και το βάρος είναι πολύ μεγάλο …και η συγκίνηση.»

Τέλος, τον λόγο πήρε ο Χ. Θηβαίος: «Εγώ εξακολουθώ τόσα χρόνια μετά να είμαι «Ο Άμλετ της ΣελήνηςΔεν είμαι άλλος.» Κάθε μέρα το τηλέφωνο μου χτυπάει, βλέπω το όνομα του και μου λέει «Σου άρεσε;», λέω «Καταπληκτικό!». «Είδες,μου λέει, πάλι θα τραγουδήσεις με τον Νταλάρα.» (γέλια) Λέει, «Καλά ο Ανδρέου… εσύ, ο Νταλάρας δεν σας έφτασε η «Μικρή πατρίδα«; Συνέχεια και με τον τρόπο αυτόν -τον σκωπτικό- που έχει ο Μάνος. Μιλάω με αυτόν τον τρόπο γιατί μέσα από όλη αυτή την διαδικασία θέλω να σας πω ότι είμαι πολύ τυχερός άνθρωπος. Κάτω από την μπαγκέτα τα Δ. Λιγνάδη ανακαλύπτω έναν άλλο μου εαυτό. Μου δίνει να καταλάβω αυτόν το ιδιαίτερο ρόλο (τον άγγελο που τον κατεβάζει στον άλλον κόσμο.) Όμως αυτό που με χαροποιεί ιδιαίτερα που κάθομαι στα 55 μου χρόνια ξανά στο θρανίο, είναι το εξής. Ο ρόλος, μου επιβάλλει οιαδήποτε φράση, λέξη, συλλαβή να είναι κυριολεξία! Αυτή η κυριολεξία έχοντας την καθοδήγηση του Δημήτρη  μου έχει εμπλουτίσει το μυαλό με έναν χρόνο. Εγώ οφείλω να μιλάω στον ενεστώτα. Για αυτό θα μιλάω πάντα για τον Μάνο στον ενεστώτα. Είναι ο Μάνος. Μιλάει ο Μάνος. (…)Θεωρώ, λοιπόν, ότι η ποίηση είναι ο πιο σύντομος δρόμος για την αλήθεια.

Αφιέρωμα στον Μάνο Ελευθερίου, συνέντευξη τύπου 16/10/2018

Για περισσότερες πληροφορίες κλικ εδώ: https://www.thinkfree.gr/afieroma-ston-mano-eleytherioy-2/

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.