«ΜΑΡΙΑΝΤΑ»: Ο ΜΙΧΑΗΛ ΡΟΣΗΣ ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΥΑΡΟ

0
953

DOURA

«Μαριάντα», Ειρήνη Ντούρα Καββαδία, εκδ. Αρισταρέτη

Γράφει η Τέσυ Μπάιλα

Με την εκδοτική έκρηξη στο αστυνομικό μυθιστόρημα, ένα φαινόμενο που συντελείται τα τελευταία χρόνια κυρίως στις σκανδιναβικές χώρες, οι αναγνώστες έρχονται σε επαφή με ένα ισχυρό λογοτεχνικό είδος, αυτό που συνδυάζει την περιπέτεια και το μυστήριο, την αγωνία και το έντονο ενδιαφέρον, την ευστροφία της σκέψης για τη λύση ενός εγκλήματος με την κάθαρση και το τέλος μιας αδικίας.

Πολλά χρόνια νωρίτερα βέβαια το είδος αυτό είχε γνωρίσει μεγάλη άνθηση παγκοσμίως, όταν η Άγκαθα Κρίστι και ο πασίγνωστος πια Ίαν Φλέμινγκ έγραφαν τις δικές τους ιστορίες και η αμερικανική λογοτεχνία γινόταν αντικείμενο της έβδομης τέχνης. Διάσημοι πλέον οι χαρακτήρες των βιβλίων. Περισσότερο και από τους ίδιους τους δημιουργούς τους έμειναν στη σκέψη των αναγνωστών, ιδιαίτερα όσοι είχαν την τύχη να μεταφερθούν οι περιπέτειές τους στη μεγάλη οθόνη. Ο Ηρακλής Πουαρό για παράδειγμα ή ο εμβληματικός Τζέιμς Μποντ αλλά και πιο σύγχρονοι, όπως ο Χάρι Χόλε του Τζο Νεσμπο που έχει κερδίσει φανατικούς αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα βέβαια είναι γνωστές σε όλους οι αστυνομικές ιστορίες του Γιάννη Μαρή και ο αστυνόμος Μπέκας που γνώρισε με τη σειρά του μεγάλη επιτυχία.

Στις μέρες μας λοιπόν είναι δύσκολο να καταπιαστεί κάποιος με το συγκεκριμένο είδος χωρίς να νιώθει ότι «πατάει σε φτερά γιγάντων», όπως πολύ εύστοχα είχε πει σε μια συνέντευξή που είχα τη χαρά να μου παραχωρήσει πέρσι ο Τζο Νέσμπο, λίγο προτού φύγει από την Ελλάδα. Γίγαντες χαρακτήρισε τους προγενέστερους δημιουργούς και δικαίως, αφού εκείνοι έχουν υπογράψει το αστυνομικός είδος και το έχουν καθορίσει σε κάθε του λεπτομέρεια.

Η Ειρήνη Ντούρα Καββαδία, έχοντας συναίσθηση όλων αυτών, υπογράφει τη δική της αστυνομική νουβέλα στήνοντας έναν νέο λογοτεχνικό ήρωα αστυνομικού μυθιστορήματος, τον υπαστυνόμο Μιχαήλ Ρόση, έναν ιδιαίτερο άνθρωπο που απολαμβάνει λίγες ημέρες διακοπών, λίγες ημέρες χαλάρωσης και ηρεμίας στο πολυτελές ξενοδοχείο Ανάφλυστος, κοντά στην Ανάβυσσο. Πρόκειται για έναν μοναχικό, δωρικό, σεμνό άνθρωπο, με μια έμφυτη, εκλεπτυσμένη ευγένεια.

Απρόσιτος για τους πολλούς είναι ο άνθρωπος εκείνος που επιλέγει την προσωπική του ησυχία και αδιατάρακτος προσπαθεί να συγκροτήσει τη σκέψη του και να διατηρήσει την ηρεμία του, αποτραβηγμένος από την ηχηρή φλυαρία του κόσμου, κρύβοντας καλά το πραγματικό του συναίσθημα πίσω από το κοινωνικό προσωπείο που έχει επιλέξει και  δεν αφήνει περιθώρια για ευτελείς συναναστροφές. Μιλάει λίγο και σκέφτεται περισσότερο, άλλωστε η Άγκαθα Κρίστι έγραφε πως: «Τα λόγια επινοήθηκαν για να μην αφήνουν τον άνθρωπο να σκέφτεται» και ο Μιχαήλ Ρόσης δείχνει ένας άνθρωπος που λειτουργεί πάντα βάσει ενός σχεδίου που ποτέ δεν ανακοινώνει στο σύνολό του, ο αναγνώστης όμως αντιλαμβάνεται την ύπαρξή του και προσπαθεί να το αποκρυπτογραφήσει σε κάθε λέξη που τεχνηέντως η συγγραφέας βάζει τον ήρωά της να εκφέρει.

Θα έλεγε κανείς διαβάζοντας αυτό το βιβλίο πως ο υπαστυνόμος Μιχαήλ Ρόσης έχει καλά τακτοποιημένη τη δική του ζωή και βαδίζει επάνω στα μονοπάτια που ο ίδιος έχει χαράξει. Κι ενώ απολαμβάνει λίγες ήρεμες στιγμές στο παραθαλάσσιο ξενοδοχείο, στο οποίο επιλέγει να πηγαίνει κάθε χρόνο, η συγγραφέας με έναv έξυπνο τρόπο θα τον εμπλέξει εκ νέου σε μια περιπέτεια, που θα κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, έως ότου μετά από πολλές ανατροπές καταφέρει να λύσει το μυστήριο που την περιβάλλει.

Όλα θα ξεκινήσουν όταν θα φτάσει στα χέρια του ένα κομμάτι λευκό χαρτί με ένα γυναικείο όνομα και ένα κωδικό. Ακόμη και αυτό το όνομα, Μαριάντα, κάτι μοιάζει να κρύβει και ο υπαστυνόμος με την έμφυτη τάση του να μετράει κάθε λεπτομέρεια γύρω του θα αρχίσει να σκέφτεται τι μπορεί να κρύβει αυτό το σύνθετο όνομα και τι ακριβώς μπορεί να υποδηλώνει ο κωδικός αριθμός που είναι γραμμένος δίπλα του. Και ενώ στην αρχή το χαρτί αυτό θα μπορούσε να εκτιμηθεί ως ένα μήνυμα για ένα ραντεβού μια έκρηξη θα σηματοδοτήσει τη δυναμική πλέον εμπλοκή του υπαστυνόμου στο μυστήριο αυτό.

Οι αποκαλύψεις θα αρχίσουν με καταιγιστική ροή. Κάθε φορά που ο υπαστυνόμος πλησιάζει σε ένα στοιχείο θα βλέπει μπροστά του να ανοίγουν νέες προοπτικές και παράλληλα νέοι προβληματισμοί θα ξεπηδούν καταρρίπτοντας τους προηγούμενους. Οι ήρωες μπλέκονται σε ένα γαϊτανάκι αποκαλύψεων. Οι ενέργειές τους μπαίνουν στο μικροσκόπιο της Ειρήνης και γίνονται η αφορμή για να ξεδιπλώσει το συγγραφικό της ταλέντο αναλύοντας κάθε κίνησή τους έως ότου φέρει τον υπαστυνόμο αντιμέτωπο με τα γεγονότα που καθόρισαν την αλήθεια και τη λύση του μυστηρίου.

Η Ειρήνη στήνει μια αστυνομική ιστορία και. πέρα από την πλοκή το χτίσιμο των ηρώων είναι ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί το αναγνωστικό ενδιαφέρον. Άλλωστε η λογοτεχνία, πέρα από γλώσσα, δομή, πλοκή, ιστορία είναι κυρίως οι χαρακτήρες που καταφέρνει να δημιουργήσει ένας συγγραφέας. Ο συνδυασμός της δράσης στο ελληνικό χωροχρόνο που επιλέγει και η ιδιοσυγκρασία των ηρώων δημιουργεί ένα αφηγηματικό σύμπαν με έντονο χαρακτήρα. Έτσι το βιβλίο από μια απλή αστυνομική νουβέλα, με το πρωτότυπο γυναικείο όνομα για τίτλο, αποκτά τις διαστάσεις ενός έργου με κινηματογραφική ροή, δράση και αφηγηματικό ρεαλισμό.

Από πλευράς ύφους το βιβλίο της Ειρήνης Ντούρα Καββαδία είναι ένα βιβλίο που αγγίζει περισσότερο το μεσογειακό αστυνομικό μυθιστόρημα, ένα είδος που παράγεται κυρίως στην Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία και στην Ελλάδα και όχι το βαρύ και σκοτεινό βορειοευρωπαϊκό που ανθεί στις μέρες μας στη Σουηδία και τη Νορβηγία. Αυτός είναι και ο λόγος που το κάνει πιο προσιτό στον Έλληνα αναγνώστη που δεν προσπαθεί διαβάζοντας να ανακαλύψει έναν ισχυρό μαθηματικό τύπο για να λύσει την εξίσωση του μυστηρίου αλλά βουτάει στην ψυχοσύνθεση των ηρώων και απολαμβάνει μια αστυνομική ιστορία που εκτυλίσσεται στις σελίδες, όπως ακριβώς μια παλιά καλή αστυνομική ταινία.

Παράλληλα η συγγραφέας ωθεί τον αναγνώστη να αντικρίσει τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης και της κοινωνικής διαστρέβλωσης που αναγκάζει ίσως τους ανθρώπους να οδηγηθούν σε εγκληματικές ενέργειες και θέτει τους προβληματισμούς της για τις παγκοσμιοποιημένες επιδράσεις του εγκλήματος στη χώρα μας.

Πέρα από συγγραφέας όμως η Ειρήνη είναι και γλωσσολόγος. Η αγάπη της για την ελληνική γλώσσα φαίνεται σε κάθε πρότασή της, σε κάθε λέξη που, διόλου τυχαία, επιλέγει για να εκφέρει το λόγο της. Έτσι το βιβλίο είναι γραμμένο σε μια γλώσσα που δίχως να κουράζει χαρίζει στον αναγνώστη τη χαμένη αίγλη των ελληνικών λέξεων και αποκαθιστά τη σχέση του σημαίνοντος με το σημαινόμενο στην απλότητα της ελληνικής γλώσσας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.