Έλενα Χουσνή: Η «Κλίμακα F» είναι ένας αγωνιώδης ξορκισμός

0
4832

Στο πλαίσιο της 16ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, θα παρουσιαστεί το νέο βιβλίο της Έλενας Χουσνή «Κλίμακα F» (εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ), την Παρασκευή 10 Μαΐου και ώρα 20.00 στην αίθουσα «ΕΙΠ» στο Περίπτερο 15. Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο δημοσιογράφος Τάσος Ρέτζιος και ο Νίκος Βασιλειάδης, επίκουρος Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Γιάννης Κεσσόπουλος. Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν μουσικά οι Μαρία Τζιβάνογλου, Μουσικολόγος- Καθηγήτρια Μουσικής, Α. Ασπρίδης στο αρμόνιο, Γ. Μάυρος στην ακουστική κιθάρα και Ε. Σάντοβα στο τραγούδι. Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου, συνομιλήσαμε με την συγγραφέα και της ζητήσαμε να μας «συστήσει» την Κλίμακα F.

Συντέντευξη στην Κατερίνα Νικολάου

Φωτογραφίες: Ελεάννα Κωνσταντάκη

Ερ: Πρόκειται για το πέμπτο βιβλίο σας και έχουμε μια δυσκολία να το κατατάξουμε κάπου. Πώς θα το χαρακτηρίζατε εσείς;

Απ. Να πω καταρχήν ότι η κατάταξη ενός βιβλίου σε ένα είδος αφορά μια τυπολογία λογοτεχνική και συγγραφική που τελικά μικρή σημασία έχει για τον αναγνώστη. Από την άλλη βαραίνει στην επιλογή του βιβλίου αφού οι αναγνώστες κάποιες φορές προτιμούν συγκεκριμένα είδη και τα προκρίνουν στις αγορές τους. Η Κλίμακα F, δεν ξέρω αν μπορεί ξεκάθαρα να ενταχθεί σε ένα είδος. Θα χρησιμοποιήσω τα λόγια του Σέργιου Γκάκα, συγγραφέα και πρόεδρου της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας που στην παρουσίαση του βιβλίου στην Αθήνα το χαρακτήρισε, αστυνομικό, κοινωνικό και πολιτικό. Επομένως θα έλεγα ότι έχει τα στοιχεία αυτά αλλά και πάλι, πέραν της κατηγοριοποίησής του, ο στόχος, η ελπίδα, είναι πάντα να είναι ένα βιβλίο που θα αγαπηθεί.

Ερ: Είναι, ωστόσο, ένα δύσκολο βιβλίο. Θα βρει ίσως απέναντί του κάποιους. Το περιμένετε;

Απ. Απολύτως. Αυτό είναι και το στοίχημα. Όχι να προκαλέσει μια εναντίωση αλλά έναν προβληματισμό. Μια καταβύθιση στα σκοτεινά νερά όσων συμβαίνουν στην κοινωνία μας και στον καθένα μας. Απέναντί του θα είναι όσοι με απόλυτο τρόπο ακτινογραφούν την πραγματικότητα, νομίζω. Αλλά και όσοι αποφεύγουν να δουν τι συμβαίνει. Και βέβαια όσοι δεν νιώθουν την ανάγκη να το διαβάσουν λόγω του θέματος. Αυτό αφορά την γενική στάση για το θέμα. Λογοτεχνικά, θα το κρίνει ο κάθε αναγνώστης γιατί το ταξίδι είναι ατομικό, είναι προσωπικό και διαφορετικό για τον καθένα.

Ερ: Στο βιβλίο κάνετε λόγο για την «φασιστικοποίηση» της κοινωνίας. Είναι κοινωνικό θέμα και όχι πολιτικό;

Απ. Σαφώς είναι πολιτικό. Όμως στην δημοκρατία οι δύο βασικοί πυλώνες είναι τα κόμματα και οι πολίτες. Ο «φασισμός» -και το βάζω σε εισαγωγικά γιατί με τον όρο εννοούμε και αναφερόμαστε σε συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό και βέβαια να ευχόμαστε να μην προκύψει άλλη τέτοια μαύρη σελίδα στην ευρωπαϊκή και την εθνική μας ιστορία – δεν είναι πολιτική ατζέντα ενός μόνο πολιτικού χώρου δυστυχώς. Διατρέχει πολλές φορές και το πρόγραμμα και τη ρητορική άλλων πολιτικών δυνάμεων και  έχουμε τέτοια ευρωπαϊκά παραδείγματα. Η άνοδος της ακροδεξιάς σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ανησυχητική αλλά είναι μια πραγματικότητα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε και η οποία, όπως όλα δείχνουν, θα καταγραφεί στις προσεχείς ευρωεκλογές. Όμως μιλάμε για την ίδια ακροδεξιά; Νομίζω πώς όχι. Ούτε τα αίτια της ανόδου, ούτε το προφίλ των κομμάτων, ακόμη- ακόμη ούτε καν η ρητορική τους δεν είναι κοινή. Υπάρχει ένας βασικός άξονας που τα ενοποιεί αλλά έχουμε πολλές διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα και αυτό ήταν ένα ενδιαφέρον στοιχείο κατά την διάρκεια της έρευνας για την «Κλίμακα F». Όπως ενδιαφέρον έχει να δει κανείς τα αίτια. Είναι μόνο η οικονομική κρίση; Σαφώς όχι. Γι` αυτό και έχουμε άνοδο και σε ευημερούσες χώρες. Είναι ο κόσμος που αλλάζει προς μια κατεύθυνση που δεν κατανοούμε, που μας αφήνει μετέωρους ανάμεσα σε ένα κόσμο που έχει οριστικά χαθεί και σε έναν καινούριο που φαντάζει εχθρικός για τον άνθρωπο. Και ανάμεσα, στο κενό που μοιραία δημιουργείται, οι άνθρωποι στροβιλίζονται επικίνδυνα και προσπαθούν μετεωριζόμενοι να αποκτήσουν μια ισορροπία. Εκεί φύονται δημιουργικές δυνάμεις αλλά και δυνάμεις καταστροφής και ισοπέδωσης. Και καλούμαστε όλοι να διαλέξουμε «στρατόπεδο». Αλλά αυτό απαιτεί σύνεση, απαιτεί δύναμη, και προϋποθέτει έναν πολιτικό κόσμο που θα επιτελεί τον ρόλο του. Βάλτε τα όλα αυτά σε ένα εγκεφαλικό μίξερ, ενός κουρασμένου ανθρώπου – και είμαστε όλοι στη χώρα μας- και δείτε τι κοκτέιλ μπορεί να παραχθεί.

Ερ. Το βιβλίο όμως ακτινογραφεί και άλλα σοβαρά ζητήματα όπως η χρήση των μέσων δικτύωσης και του διαδικτύου για την χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Απ. Μια παλιά διαδικασία των φορέων εξουσίας που έχουν νέα μέσα στην διάθεσή τους. Δεν είναι επιστημονικής φαντασίας σενάρια οι οργανωμένες ομάδες παρέμβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ομάδες που στρατολογούνται από κόμματα και φορείς για να διαμορφώνουν μια συγκεκριμένη άποψη στην κοινωνία για θέματα που εξυπηρετούν τα συμφέροντα ή διευρύνουν την εκλογική τους πελατεία είναι υπαρκτές και «ανθούσες». Θα μου πείτε σε ποιό βαθμό αυτό γίνεται; Ε, αυτό ας το απαντήσουν οι εκλογικοί και πολιτικοί αναλυτές και οι αναζητητές των fake news. Στην λογοτεχνία καταγράφεται μια πραγματικότητα γιατί αποτελεί συστατικό μιας ιστορίας. Στην προκειμένη περίπτωση μια αφανής ομάδα παίζει καταλυτικό ρόλο στην ιστορία της «Κλίμακας F». Προς ποια κατεύθυνση; Αυτό δεν μπορώ, δυστυχώς, να το αποκαλύψω!

Ερ. Πιστεύετε ότι η «φασιστικοποίηση» αποτελεί σύμπτωμα που εκδηλώνεται στην καθημερινή μας ζωή;

Απ. Απολύτως. Πρώτα από όλα εκδηλώνεται με έναν όλο και εντεινόμενο κοινωνικό κανιβαλισμό. Ακόμη και ο όρος «φασίστας» αποδίδεται με ευκολία και μοιάζουμε να μην το συνειδητοποιούμε. Όμως ξέρετε οι λέξεις όταν χάσουν την σημασία τους, όταν ευτελιστούν, τότε στην πραγματικότητα οι εκπτώσεις γίνονται στην ίδια την σκέψη και τελικά στην κοινωνική πρακτική και πραγματικότητα. Σκέψη και γλώσσα συμβαδίζουν. Οι λέξεις περιγράφουν μια πραγματικότητα αφού έχει δημιουργηθεί συνήθως. Άρα η τόσο εύκολη χρήση λέξεων, λεκτικών επιθέσεων σηματοδοτεί μια ψυχική συνθήκη που είναι πολύ ανησυχητική. Σηματοδοτούν ότι έχουμε προσχωρήσει σε ευκολία αποδόμησης του άλλου, σε έναν αδηφάγο αρνητισμό. Σημεία που είναι άκρως αρνητικά σε μια εποχή που επιβάλλει ακριβώς την αντίθετη στάση, δηλαδή την υπομονή, την κατανόηση και την ανοχή. Πρέπει να μάθουμε ξανά από την αρχή να συζητάμε «ήσυχα, ήσυχα, ήσυχα κι απλά». Κι αυτό θέλει κόπο. Η όπως αναφέρεται και στο βιβλίο επανεκκίνηση και επιστροφή στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις».

Ερ. Πιστεύετε ότι θεσμοί όπως οι εκθέσεις βιβλίου βοηθούν τους συγγραφείς και τους αναγνώστες;

Απ. Απολύτως. Αποτελούν μια μεγάλη γιορτή για το ίδιο το βιβλίο κατ` αρχήν. Είναι ο τόπος όπου αναγνώστες, εκδότες και συγγραφείς συναντιούνται σε ένα μεγάλο πανηγύρι φιλαναγνωσίας. Περιμένω με ανυπομονησία να παρακολουθήσω διάφορες εκδηλώσεις αν και το πρόγραμμα είναι τόσο γεμάτο και ενδιαφέρον που πραγματικά οι επιλογές είναι ατελείωτες. Συγχαρητήρια λοιπόν στους διοργανωτές για την σπουδαία δουλειά που κάνουν αλλά και σε όλους τους εκδοτικούς οίκους και πάνω απ` όλα στους αναγνώστες που το στηρίζουν με την παρουσία τους.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

«Τι κάνουμε;» Είναι αποφασισμένος να απαντήσει στα ερωτήματά του.

«Κινούμε λίγο τον κόσμο. Όταν αρχίζει να χάνει την ισορροπία του».

«Την ισορροπία των λίγων».

«Μη γίνεσαι αφελής. Πάντα την ισορροπία οι λίγοι την επιλέγουν. Στα μέτρα τους».

«Δεν έχει σημασία λοιπόν ποιοι είναι αυτοί;»

«Βεβαίως και έχει. Υπάρχουν πολλές ολιγαρχίες. Υπαρκτές και εν δυνάμει. Το ζήτημα είναι να επιλέξεις με ποια θα πας».

«Ποια ολιγαρχία επιλέξαμε εμείς;»

«Την πιο παλιά. Αυτή που έχει επιβιώσει από… όλα. Αυτή που ξέρει πότε ο κόσμος πρέπει να αλλάξει και τον αλλάζει».

 

ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΚΛΙΜΑΚΑ F» της ΕΛΕΝΑΣ ΧΟΥΣΝΗ 

«Η Έλενα Χουσνή συνθέτει με μαεστρία ένα πολιτικό μυθιστόρημα που διαθέτει έντονα στοιχεία θρίλερ ενώ δανείζεται απ΄τη φιλολογία της επιστημονικής φαντασίας χωρίς όμως να παύει να περιγράφει απολύτως ρεαλιστικά καταστάσεις που είναι πραγματικές -ακόμα και όταν μοιάζουν να μην είναι. Παράλληλα οι κύριοι χαρακτήρες παρουσιάζονται με λιτές, αδρές γραμμές δίνοντας και τον τόνο του ψυχολογικού δράματος. Ένα βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο, μια μελέτη του πώς η πλουτοκρατία θρέφει και χρησιμοποιεί τον φασισμό, πώς ο φασισμός εισδύει στους πόρους της κοινωνίας, πώς το κατευθυνόμενο διαδίκτυο αποτελεί κύριο όπλο διαμόρφωσης της κοινής γνώμης. Είναι άραγε χαμένο το παιχνίδι; Όχι όσο υπάρχουν Άνθρωποι. Όχι όσο τα πιόνια διατηρούν ένα ψήγμα ανθρωπιάς»


Έρη Ρίτσου, συγγραφέας 

«Η Κλίμακα F είναι πάνω από όλα ένα αμιγώς πολιτικό θρίλερ, σκληρό, σκοτεινό, ανελέητο. Είναι ένα βιβλίο για τα χαμένα όνειρα και τις νεκρές ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς, αλλά και των γενεών που θα έρθουν, για τις υποσχέσεις που αθετήθηκαν τόσο πολλές φορές. Είναι ένα βιβλίο για το τέρας που κρύβουμε όλοι μέσα μας, ένα τέρας που αρέσκεται να χειραγωγείται, που ψάχνει ευκαιρία ν’ αναδυθεί, που αποδεικνύεται τόσο ευκολόπιστο, που γίνεται μαριονέτα στα χέρια όσων κινούν τα νήματα. Και όλα αυτά συμβαίνουν εδώ, στην Ελλάδα, όχι σε κάποιο τριτοκοσμικό κρατίδιο της Αφρικής. Και αυτό είναι που πονάει περισσότερο. Η Έλενα περιγράφει ένα δυστοπικό μέλλον που όμως βρίσκεται ήδη εδώ, δίπλα μας, και όσο κι αν προσπαθούμε να πιστέψουμε πως τίποτα δεν θα συμβεί, πως στο τέλος όλα θα πάνε καλά, το Κακό έχει ήδη νικήσει και εμείς εθελοτυφλούμε».

Άντζη Κουνάδη, μεταφράστρια 

«Η Έλενα Χουσνή παίρνει το ρίσκο να ρίξει φως σε πολλά σημεία των καιρών, να καταγράψει στις σελίδες του βιβλίου της αλήθειες που κρύβονται πίσω από προσωπεία και παραπληροφόρηση. Η γραφή της κατακεραυνωτική, χτυπάει εκεί που μας πονάει, σπάει το κακοφορμισμένο σπυρί της σύγχρονης κοινωνίας για να καθαρίσει την πληγή, αποκαλύπτει το σάπιο απόστημα μιας γενιάς που φορά παρωπίδες, που δεν διευρύνει τους ορίζοντές της, δεν υψώνει τη φωνή της σε ό,τι τη φιμώνει και την κρατάει στάσιμη σε μια νοσηρή κατάσταση. Ένα βιβλίο που θα βρει αρκετούς απέναντί του, αλλά όσα γράφονται μέσα του μας αφορούν όλους. Μήπως έφτασε η ώρα να σηκωθούμε από τα μαλακά μαξιλάρια του καναπέ μας; Μήπως έφτασε η ώρα να ακουστεί και η δική μας φωνή; »

Ελίζα Γεωργιάδη, blogger- BookTales 

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 

Η Έλενα Χουσνή γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πέλλα. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στις εφημερίδες «Έθνος» και «Έθνος της Κυριακής», ως υπεύθυνη του Γραφείου Τύπου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και ως επικεφαλής του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct Βορείου Αιγαίου, ενώ σήμερα εργάζεται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σάμου. Διηγήματά της έχουν φιλοξενηθεί σε συλλογικά έργα, ενώ το βιβλίο της «Άλικο σαν το …Αίμα» έλαβε το Α΄ Βραβείο στον Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών (2012). Από την ΠΕΛ εξ άλλου έχει βραβευθεί με το Α΄ Βραβείο Θεατρικού έργου (2009) και με το Γ΄ Βραβείο Μυθιστορήματος (2009). Έχει λάβει διακρίσεις και βραβεία σε πολλούς πανελλήνιους διαγωνισμούς.

Το 2014 εξέδωσε το πρώτο της βιβλίο «Στα άδυτα.. των δυτών» από τις εκδόσεις Δίαυλος. Από τον Ιανουάριο του 2015 έγινε μέλος της ΕΛΣΑΛ (Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας). Aκολούθησαν από τις εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ τα βιβλία «Χρυσή Εκδίκηση» (2016), «Το παιδί με τη ριγέ μπλούζα» (2017) και «Καταραμένες Πολιτείες» (2018).

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.