ΧΡ. ΓΥΦΤΑΚΗ: «ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΚΟΙΤΑΖΟΥΜΕ ΑΛΛΑ… ΔΕΝ ΒΛΕΠΟΥΜΕ»

0
2610

Συνέντευξη στον Γιάννη Θ. Κεσσόπουλο

Στα μέσα του Β ́ Παγκόσμιου Πολέμου, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης Εβραίων στην Τσεχοσλοβακία, το Theresienstadt Concentration Camp, μεταμορφώθηκε σε θέατρο, προορισμένο να υποδεχτεί την πιο φιλόδοξη θεατρική παράσταση της σύγχρονης ιστορίας. Η σύλληψη της ιδέας ανήκε στη ναζιστική κυβέρνηση του Βερολίνου και στόχευε στη διασκέδαση των ανησυχιών της παγκόσμιας κοινής γνώμης σχετικά με τις φήμες που κυκλοφορούσαν για τις συνθήκες διαβίωσης και την τύχη των κρατουμένων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το φιλόδοξο αυτό σχέδιο ονομάστηκε «Επιχείρηση Ωραιοποίηση-Operation Embellishment» και για την υλοποίηση του απαιτήθηκε πάνω από ένας χρόνος προετοιμασίας. Η «πρεμιέρα» ορίστηκε για τις 23 Ιουνίου του 1944, οι «προβολείς άναψαν» και η παράσταση ξεκίνησε: στη σκηνή επιλεγμένοι Εβραίοι κρατούμενοι του στρατοπέδου και στις θέσεις των θεατών διακεκριμένα μέλη της παγκόσμιας κοινότητας.

Ο Juan Mayorga βασίστηκε σε αυτή την ιστορία κι έφτιαξε το θεατρικό έργο Himelweg (ο δρόμος για τον ουρανό) το οποίο ανεβαίνει στο Θέατρο Αυλαία κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15, έως τις 27/3. Η Χριστίνα Γυφτάκη, απόφοιτος της Ανώτερης Δραματικής Σχολής «Ανδρέας Βουτσινάς», σκηνοθετεί και μιλά στη thessnews. «Το θέατρο, η τέχνη, είναι ζωντανός οργανισμός, που αναπνέει στην κοινωνία, από την κοινωνία. Πόσο νόημα θα είχε μια τέχνη που δε θα αφορούσε κανέναν, μήπως τότε δε θα ήταν ποτέ τέχνη; Το θέατρο μέσα στους αιώνες έπεσε θύμα εκμετάλλευσης αλλά και αξιοποιήθηκε» λέει.

Στο σημείωμά σας συνδέετε το συγκεκριμένο έργο με την παθητική στάση των ανθρώπων απέναντι σε αδικίες που «δεν τον αφορούν» άμεσα. Το βλέπετε αυτό στις μέρες μας;

Η διαχρονικότητα του ανθρώπινου νου πολλές φορές δε σε εκπλήσσει. Άλλες πάλι σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Στο έργο παρατηρούμε διαφορετικής κοπής ανθρώπους. Ο άνθρωπος κλειδί, που ήρθε για να ρίξει φως στην υπόθεση, να δει, να γράψει μια αναφορά μεταθέτει την ευθύνη στους άλλους. «Καταλάβαινα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά κανένας τους δε μου έδωσε έστω ένα σημάδι, κανείς τους δεν είπε χρειάζομαι βοήθεια. Πως θα μπορούσα να έγραφα άλλα από αυτά που είδα…» Κοιτάζουμε συνήθως, αλλά δεν βλέπουμε. Είναι σαν το σκουπιδάκι που πετάμε από το παράθυρο του αυτοκινήτου μας: αφού δεν είναι μέσα στο αυτοκίνητό μου, στο χώρο μου, δεν είναι σκουπίδι. Και μετά τι; Πιστεύω πως ο άνθρωπος στο διάβα των χρόνων παραμένει ο ίδιος, στην δομή ως ον, κι αυτό που μας διαφοροποιεί μέσα στο χρόνο είναι η τεχνολογία.

«Ο φόβος είναι αυτός που σε κάνει να μετράς τα λόγια σου. Το μπούχτισμα από την άλλη σε κάνει να σπάσεις τη σιωπή σου»

Κάνετε λόγο και για τον άνθρωπο που ενώ γνωρίζει πολλά, μιλάει λίγο. Είναι στις μέρες μας ο κανόνας; Τι ωθεί στο αντίθετο;

Ο φόβος είναι αυτός που σε κάνει να μετράς τα λόγια σου. Η επίγνωση πως η εξουσία που μπορούν να ασκήσουν κάποιοι άλλοι πάνω σου μπορεί να σε σκοτώσει. Κι αν όχι εσένα σίγουρα κάποιον άλλο που σε νοιάζει να ζήσει περισσότερο απ’ ότι εσύ. Το μπούχτισμα από την άλλη είναι αυτό που σε κάνει να σπάσεις τη σιωπή σου και να έρθεις αντιμέτωπος με τους φόβους σου. Ανακαλύπτοντας πως δεν υπάρχει σωτηρία δεν μπορείς παρά να ρισκάρεις να παίξεις όλα τα χαρτιά σου κι ό,τι πιάσει, και αν πιάσει.

Αλήθεια πιστεύετε ότι ο άνθρωπος μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα που του επιφυλάσσουν οι ιστορικές – πολιτικές εξελίξεις;

Το δυνατότερο όπλο που έχει στην κατοχή του ο άνθρωπος, είναι η επιλογή. Εμείς δημιουργούμε αυτές τις εξελίξεις. Ο καθένας από τη θέση που του όρισε η μοίρα. Οι εξελίξεις δεν είναι κυρίες που κάθονται με τα περίστροφα σε ένα τραπέζι και πίνουν το τσάι τους. Δεν υπάρχουν εξελίξεις χωρίς τις δικές μας αποφάσεις, προσωπικές ή μαζικές. Η ιστορία μας το έχει αποδείξει αυτό σε όλη την υφήλιο.

Τι σκέφτεται μία νέα σκηνοθέτις στη θεατρική πραγματικότητα της εποχής μας; Της Θεσσαλονίκης;

Αφουγκράζεσαι το σφυγμό του περιβάλλοντός σου, των ανθρώπων γύρω σου. Όχι αυτών του θεάτρου. Το θέατρο δε γίνεται για το θέατρο αλλά για όποιον βρίσκεται έξω και πίσω από αυτό. Το θέατρο πρέπει να αφορά τον κόσμο. Να του δίνει εικόνες που δε βρίσκει στην καθημερινότητά του. Να του προκαλεί σκέψεις, να τον τροφοδοτεί. Είναι ευτύχημα ότι ολοένα και περισσότερος κόσμος επισκέπτεται τις σκηνές τις πόλης, είτε είναι κρατικές είτε ιδιωτικές. Και ακόμα πιο ευτυχές το ότι νέος κόσμος κάθεται στα καθίσματα. Η παρουσία των θεατών δείχνει ότι τους αφορά. Η πόλη της Θεσσαλονίκης πειραματίζεται με το θέατρο, το αγαπά, το τολμά. Αυτά και πολλά άλλα περνούν από το μυαλό. Και δεν παύουν να σε απασχολούν.

Τι σκέφτεστε όταν επιλέγετε ή όταν σκηνοθετείτε έχοντας κατά νου ότι θα έχετε «απέναντί» σας ένα κοινό ταλαιπωρημένο πολιτικά και κοινωνικά και οικονομικά εδώ και αρκετά χρόνια; Πως το αντιμετωπίζετε;

Ότι έχω να πορευτώ με ευφυείς ανθρώπους. Που φροντίζουν παρά τις αντιξοότητες να τροφοδοτήσουν τον εγκέφαλό τους. Να αποδεχτούν, να μιλήσουν, να χαμογελάσουν, να προβληματιστούν. Με ευθύνη και σεβασμό.

Αισιοδοξείτε για την Ελλάδα της κρίσης;

Φυσικά και αισιοδοξώ. Αν δεν το έκανα δε θα είχα λόγο να ζω. Είναι ωραίο να ξυπνάς κάθε φορά με όρεξη για το «τι κάνουμε τώρα». Σου δίνει κίνητρο να μην επαναπαυτείς σε μια εποχή που οικονομικά τουλάχιστον βρίσκεται σε λήθαργο. Ο Nobert Fryd, από τους λίγους επιζήσαντες της Τερεζίν αναφέρει σε μια μαρτυρία του το 1984 «Μέχρι και σήμερα συναντώ γνωστούς μου που μου ψιθυρίζουν στο αυτί: «Μεταξύ μας, τόσο μεγάλη καλλιτεχνική δημιουργία δεν έχω ξανασυναντήσει μετά το στρατόπεδο Τερεζίν». Το να δημιουργείς και κατ’ επέκταση να ζεις δίχως να έχει αύριο μόνο να εκτινάξει τις αισθήσεις σου μπορεί. Κι αφού αισιοδοξούσανε αυτοί οι άνθρωποι και δημιουργούσανε διαμάντια καλλιτεχνίας γιατί να μην το κάνουμε κι εμείς. Εμείς δημιουργούμε τις συνθήκες ακόμη κι όταν οι εξελίξεις μας δείχνουν το τέλος.

Advertisements
Προηγούμενο άρθροO ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ!
Επόμενο άρθροΗ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Σπούδασα Νομικά, θέλοντας να γίνω δημοσιογράφος. Παράλληλα, φωτογραφία. Κλικ με ριπές. Γιατί η ματιά έχει μεγαλύτερη αξία από οποιοδήποτε μηχάνημα. Πρώτη στάση 1996, στα Σπορ του Βορρά του Μπούζα και στον Ελληνικό Βορρά του Μέρτζου. Δεύτερη στάση στον free press «εξώστη» του αξέχαστου Τάσου Μιχαηλίδη. Τρίτη στάση, Μάρτιο 1998, στην ιστορική εφημερίδα «Μακεδονία» και στα πολιτιστικά με αρχισυντάκτη τον άλλον αξέχαστο Χρήστο Αρνομάλλη. Και διευθυντή το Λάζαρο Χατζηνάκο. Τέλειωσα με τη «Μακεδονία» το 2006 ως διευθυντής σύνταξης της κυριακάτικης έκδοσης, όταν ακόμη η εφημερίδα πουλούσε 17.000 φύλλα. Μετά ήρθε το «Κεντρί» όπου συνεργάστηκα ως σύμβουλος έκδοσης κι έπειτα η free press «Karfitsa» την οποία διηύθυνα από τον Φεβρουάριο του 2010 ως τον Μάιο του 2011. Τώρα, όλη η ψυχή για το thinkfree. Ούτως η άλλως, η μεγαλύτερη ατομική αντίσταση του ανθρώπου υπήρξε ανέκαθεν η ελεύθερη σκέψη.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here