H «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, ως σύμβολο έμφυλης βίας

0
556

Η «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, ως σύμβολο έμφυλης βίας…
Κάνουμε παιδιά για να βασανίζονται και να μας βασανίζουν…Έτσι τούρχεται τ’ ανθρώπου την ώρα που γεννιούνται τα κουρτσούδια να τα καρυδοπνίγει…Αλλιώς πρέπει να μαζεύεις όλη σου τη ζωή την προίκα τους(…)
Ξενοδούλεψα, έγινα υφάντρα, μαμή, γιάτρεσα, βοτανομαζώχτρα.
Έκανα καυγά με τους γείονες
με φορολόγησαν
έφαγα πρόστιμο
έφαγα κριθαρένιο ψωμί με την αρμύρα του ιδρώτα μου
γιατί αν δεν έχεις προίκα, έχε τις κόρες σου να τις καμαρώνεις.
Το παραπάνω απόσπασμα από τη «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, μου έρχεται στο μυαλό, τώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα «Κατά της Βίας στις γυναίκες». Και μπορεί η 25η Νοεμβρίου να είναι μόνο μια μέρα που υπογραμμίζει κυρίως περιστατικά οικογενειακής βίας, αλλά ας μην παραβλέπουμε αυτή την διαρκέστερη μορφή βίας, του κοινωνικού διαχωρισμού που ακόμη και τώρα φορτώνει τις γυναίκες με πολλαπλά βάρη…
Και με αφορμή την (κάθε) 25η Νοεμβρίου, ξεδιαλέγω ένα κείμενο του Γιώργου Σανιδά από το δοκίμιο Πολιτικού Αναστοχασμού (Παπαδιαμάντη Πολιτική Παρακαταθήκη (εκδόσεις i write) :
«Μέσα απ’ τους αμέτρητους τύπους γυναικών, κυρίως καταφρονεμένων, που τόσο ρεαλιστικά ξεδίπλωσε στο έργο του ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ανέδειξε πρώτος στη λογοτεχνία μας, την κοινωνική αδικία σε βάρος τους στο κατώφλι του 20ου αιώνα.
Ώσπου το 1903 , συμπύκνωσε όλη την καταπίεσή τους στο πρόσωπο της Χαδούλας που «ψήλωσε ο νους της» κι έπνιγε τα νεαρά κορίτσια για να τα λυτρώσει από τα μελλοντικά τους βάσανα και για ν απαλλάξει τους φτωχούς γονείς τους απ΄ την τυραννία της προίκας.
Η ίδια υπήρξε πάμφτωχη και σκλάβα των γονιών της ως ανύπαντρη, του άντρα της ως παντρεμένη, των παιδιών της και των παιδιών των παιδιών της σαν γιαγιά (κι αυτά δυστυχώς συμβαίνουν ακόμα σε πολλές γυναίκες μέχρι και σήμερα).
Η Χαδούλα λοιπόν επαναστατεί ενάντια στο αφόρητο, ανδροκρατούμενο, κυρίαρχο καθεστώς και με την αδιανόητη ως τότε, απόφαση της αντίδρασης της, γίνεται η πρόδρομος του φεμινιστικού κινήματος Η απόφασή της εκφράζει το σύνολο των αδικημένων γυναικών γι αυτό και ο Παπαδιαμάντης υπογραμμίζει πως το συγκεκριμένο έργο του αποτελεί «κοινωνικόν μυθιστόρημα».
Ο τρόπος που αντιδρά η «ανδροπρεπής» Φραγκογιαννού-ο χαρακτηρισμός δεν είναι άσχετος με τις πράξεις της-είναι τόσο αφύσικος, όσο αφύσικη είναι και η καταπίεση του φύλου της. Η Φύση ουσιαστικά αντέδρασε στο βιασμό της και γέννησε το «τέρας» της φόνισσας. Και η ίδια η φύση θα το αφομοιώσει στο τέλος, πριν βρεθεί ενώπιον της Θείας ή της ανθρώπινης δικαιοσύνης.
Η «Φόνισσα» ξεπερνά το θέμα της σχέσης των δύο φύλων. Αποτελεί μέγιστη κραυγή γενικότερα των ανθρώπων για ισότητα και δικαιοσύνη, μα και σαφή προειδοποίηση πως όσο συνεχίζονται οι ανισότητες παραμονεύει η κοινωνική βία.
Η «Φόνισσα» είναι σύλληψη υψίστης συγγραφικής ιδιοφυϊας στο παγκόσμιο λογοτεχνικό στερέωμα, ‘από τα ολίγα της παγκοσμίου λογοτεχνίας’, όπως γράφει κι ο Παλαμάς, γι αυτό και θα παραμείνει αθάνατη…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.