«Καρέ Ιστορίας. Αγώνες των Ελλήνων 1821 – 1923»

0
448


Φύγε γιατί δεν υπάρχει σωτηρία! Μείνε γιατί δεν υπάρχει σωτηρία!

Αυτό το αρχείο φωτογραφικών ντοκουμέντων που φυλάσσονταν για μισόν αιώνα περίπου στην βιβλιοθήκη ενός αρχοντικού στα ορεινά της Λακωνίας, ένα σκονισμένο άλμπουμ με μοναδικά «καρέ ιστορίας» που κατέγραφαν τους αγώνες των Ελλήνων για την δημιουργία της σύγχρονης Ελλάδας και των σημερινών συνόρων της, επιμελήθηκε η Δήμητρα Καμαρινού, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πατρών, ώστε έγινε βιβλίο με τον τίτλο «Καρέ Ιστορίας. Αγώνες των Ελλήνων 1821-1923». Έτσι η πολύτιμη συλλογή του φιλόλογου και γυμνασιάρχη Σωτήριου Καμαρινού (1875-1963) ήρθε στο φως σχεδόν μισόν αιώνα μετά, από την απόγονό του, την βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών στην Αρχαιολογία Δήμητρα Καμαρινού. Τα «καρέ» και αυτής της ιστορίας μπήκαν σε χρονολογική σειρά για να διηγηθούν μια άλλη μεγαλύτερη ιστορία. Αυτήν της σύγχρονης Ελλάδας.
«Το βιβλίο δημιουργήθηκε μέσα από μία αρχειακή «ανασκαφή» στην συλλογή ιστορικών καρτ ποστάλ – φωτογραφιών του προγόνου μου Σωτηρίου Καμαρινού (1875-1963) και διηγείται καρέ καρέ μέσα από 150 αρχειακά φωτογραφικά ντοκουμέντα τους πολεμικούς και διπλωματικούς αγώνες και τις Διεθνείς Συνθήκες που χρειάστηκαν για να οριστεί η κυριαρχία της Ελλάδας στα σημερινά της σύνορα. Από την Επανάσταση του 1821, την ίδρυση και την επέκταση του ελληνικού κράτους με την προσάρτηση των Επτανήσων και της Θεσσαλίας, την απελευθέρωση της Κρήτης, των νησιών του Αιγαίου και της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης μέχρι την Συνθήκη της Λωζάννης, το 1923.», λέει η συγγραφέας Δρ Δήμητρα Καμαρινού.
Σύγχρονος του Σικελιανού, φιλόλογος και Γυμνασιάρχης στο Α΄ Γυμνάσιο Αθηνών, πολύγλωσσος, συστηματικός μελετητής της αρχαιολογίας και της φιλολογίας και συλλέκτης, ο Σωτήριος Καμαρινός, άφησε πίσω του μια πλούσια συλλογή ιστορικών κυρίως ελληνικών και ξενόγλωσσων βιβλίων που συμπλήρωναν και οδήγησαν όπως φαίνεται στην άλλη του ιδιότυπη συλλογή, αυτήν των ιστορικών καρτ ποστάλ. Δεκάδες ιστορικά δελτάρια, στιγμιότυπα από αποχαιρετισμούς λίγο πριν το μέτωπο, πεδία μαχών, σημαιοστολισμένες πόλεις… «Κλίκ» στην ιστορία, αλλά ταυτόχρονα και στις προσωπικές στιγμές των καθημερινών ηρώων της.
«Δεν γνωρίζω να υπάρχουν αντίστοιχες εκδόσεις στην Ελλάδα, διότι δεν είναι απλά έκδοση ενός αρχείου για έναν πόλεμο. Θα χρησιμοποιήσω τον αγγλικό όρο για να την κατατάξω: Visual History, Οπτικοποιημένη Ιστορία. Αυτή είναι η βάση της. Τα επιστολικά δελτάρια με την φωτογραφία στην μια πλευρά ήταν το οπτικό μέσο διάδοσης της πληροφορίας εκείνη την εποχή. Ό,τι είναι σήμερα η τηλεόραση και το διαδίκτυο. Ο κύριος πελάτης των τυπογραφείων που τα εξέδιδαν ήταν το κράτος και η βασιλική οικογένεια. Επομένως εκδίδονταν φωτογραφίες των γεγονότων μεν, αλλά που εξυπηρετούσαν τις κυρίαρχες ιδέες. Στον Πρόλογο δίνονται κλείδες ανάγνωσης, ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να διαβάζει τις ιδέες πίσω από τις εικόνες.
Ακριβώς επειδή δεν υπάρχει μόνο μία, αλλά πολλές Ιστορίες για το ίδιο γεγονός, πέρα από την οπτική των ηγετών με ενδιέφερε ο αναγνώστης να μπορεί να ανιχνεύσει και το βίωμα του λαού. Έτσι επεδίωξα το βιβλίο να είναι περισσότερο από μία οπτικοποιημένη διήγηση της Ιστορίας. Να μπορεί ο αναγνώστης να προσεγγίσει πώς βίωσαν τα συγκλονιστικά γεγονότα άνθρωποι της εποχής: μέσα από αφηγήσεις παππούδων, λόγια οπλαρχηγών και λογοτεχνών, στίχους ποιητών της εποχής, αλλά και από τις επιλογές του συλλέκτη. Σε αυτόν τον τομέα βοήθησε πολύ η φιλόλογος Αντιγόνη Καμαρινού προτείνοντας χαρακτηριστικούς στίχους από δεκατρείς ποιητές. Διότι οι λογοτέχνες έχουν την ικανότητα να συμπυκνώνουν το συλλογικό βίωμα του λαού σε λίγες λέξεις. Όπως αυτές από το στόμα του Καπετάν Μιχάλη του Καζαντζάκη την εποχή της Οθωμανικής κυριαρχίας στην Κρήτη που άκουγε δύο φωνές μέσα του: «Φύγε γιατί δεν υπάρχει σωτηρία! Μείνε γιατί δεν υπάρχει σωτηρία!»
Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης μπορεί να βρει και πού ακουμπάει η ιστορία του παππού του στην επίσημη. Να δει εικόνες του κόσμου που έβλεπε και εκείνος. Η ιστορική διήγηση εμπλουτίζεται με αφηγήσεις παππούδων. Όχι τυχαίες, αλλά, όπως λέει η συγγραφέας, αντιπροσωπευτικές. «Όπως αυτή του Μπιζανομάχου Εύζωνα που είναι εμπλεής ηρωϊκού πνεύματος, χαρακτηριστικού για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων ή αυτήν του παππού Γιαννακού, ο οποίος έχοντας πολεμήσει σε τρεις πολέμους μιλάει για τα «κακά πράγματα που κάναμε και μεις» στην Μικρασιατική εκστρατεία και πέθανε με την αγωνία μήπως σκότωσε κάποιον άνθρωπο! Το γράμμα από το μέτωπο, από την Προύσα το 1921 όπου ο στρατιώτης με την ερώτηση «η μάνα μου έμασε τις ελιές;» γαντζώνεται από την ανάμνηση της ειρηνικής πραγματικότητας του χωριού».
Η έρευνα της συγγραφέως ήταν μακροχρόνια και δύσκολη. «Οι καρτ ποστάλ δεν γράφουν επάνω χρονολογίες, συχνά ούτε τον τόπο. Για κάθε μία χρειάστηκε μία ολόκληρη έρευνα, ώστε ύστερα να επιλέξω αυτές της έκδοσης. Πολλές αφορούν σιωπές της Ιστορίας, όπως εκείνη με την καθαίρεση των δύο προδοτών σοφέρ στα Γιάννενα, πριν από τον τουφεκισμό τους. Κάθε φωτογραφία αποκαλύπτει έναν κόσμο ολόκληρο: στην νίκη, στην κηδεία, στις πλατείες των μόλις απελευθερωμένων πόλεων, στον ηρωισμό, στις σχέσεις των πρωταγωνιστών.», λέει η Δήμητρα Καμαρινού. Η ίδια είναι πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας, βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών στην Αρχαιολογία και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πατρών στην Εκπαίδευση για την Πολιτιστική Κληρονομιά ο κατάλληλος άνθρωπος όχι μόνο για να φέρει στο φως αυτό το υλικό, αλλά και για να το συνθέσει έτσι ώστε να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη και να το κάνει προσιτό στο ευρύ κοινό.
Επιστολικά δελτάρια και καρτ ποστάλ…Ένα είδος social media ή αλλιώς η Ιστορία σε εικόνες. Αξίζει να διαβάσουμε για αυτήν την περίοδο της Ιστορίας μας σήμερα; ρωτήσαμε την συγγραφέα.
«Η Ιστορία είμαστε εμείς. Η ιστορία της ζωής μας μάς προσδιορίζει, η ιστορία των γονιών μας μάς έχει καθορίσει. Η πλευρά που βρεθήκανε στον εμφύλιο δεν έχει επηρεάσει τις ιδέες μας, ακόμα και το ποιοι άνθρωποι μάς συντροφεύουν στην ζωή μας; Όμοια και η πρόσφατη Ιστορία της χώρας μας, είτε την αγνοούμε, είτε την γνωρίζουμε, προσδιορίζει τις συνθήκες της ζωής μας. Όπως ανασκάπτουμε τα γεγονότα της παιδικής μας ηλικίας και τα τραύματα, για να κατανοήσουμε το παρόν μας και να βιώσουμε ένα καλύτερο μέλλον, το ίδιο να κάνουμε και με την Ιστορία της χώρας μας. Όσο οι διεκδικήσεις των γειτόνων μας γιγαντώνονται, τόσο χρειάζεται να φροντίσουμε τα θεμέλια που έκτισαν οι πρόγονοί μας. Πρώτα απ’ όλα να τα γνωρίσουμε.».

https://www.facebook.com/SpartaGaia/videos/2149613161836369

.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.