Μάρθα Φριντζήλα «Όταν απελπίζομαι καταφεύγω στην τέχνη»

0
1291
Φωτ. Ελευθερία Άνθη

Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψει κανείς τα συναισθήματα που γεννιούνται ακούγοντας την μαγική φωνή της Μάρθας Φριντζήλα. Μια φωνή που σε ταξιδεύει με τον μοναδικό λυρισμό της, την καθαρότητα, το βάθος και την απίστευτη άνεση με την οποία στέκεται σε όλα τα είδη τραγουδιού. Ηθοποιός, σκηνοθέτης, καθηγήτρια υποκριτικής, γεννημένη μύστις που αγαπά την γνώση και την μεταλαμπάδευση της, μία από τις πιο αέρινες ερμηνεύτριες, η Μάρθα Φριντζήλα, μιλά στο Thinkfree με αφορμή την μουσική παράσταση «Εξομολογήσεις του Σαββάτου«.

Συνέντευξη στην Στεφανία Τσολάκη

Μιας και μιλάμε για «Εξομολογήσεις». Γνωρίζουμε ότι η διαδικασία της εξομολόγησης απαιτεί ειλικρίνεια, ταπείνωση –ίσως- και την διάθεση μας να εκτεθούμε. Ένα είδος κάθαρσης θα έλεγε κανείς. Πόσο εύκολα εξομολογείται κάποιος και τι σας έκανε να επιλέξετε αυτόν τον τίτλο;

Κάθε μορφή τέχνης εμπεριέχει την εξομολόγηση ούτως ή άλλως. Αυτό που εννοεί ο τίτλος είναι η ίδια η λειτουργία της τέχνης. Κανείς δεν ανεβαίνει στην σκηνή για να πει ψέματα ή να κρυφτεί αν είναι πραγματικός καλλιτέχνης. Tα τραγούδια επίσης είναι εξομολογήσεις από μόνα τους. Για να το ξεκαθαρίσω: Δεν έχω την ανάγκη να εξομολογηθώ, ποτέ δεν την είχα, πόσο μάλλον μπροστά σε κοινό. Τα εξομολογητικά τραγούδια μιλούν περισσότερο για λογαριασμό του κοινού και λιγότερο του τραγουδιστή. Ο τραγουδιστής εξομολογείται των άλλων τις αμαρτίες και αγωνίες, εκφράζει των άλλων τις μύχιες σκέψεις. Και η κάθαρση είναι το ζητούμενο.

Όταν τραγουδάτε «Μια μάνα που ‘χε έναν γιο» (παραδοσιακό), ή το «Άνοιξε γιατί δεν αντέχω» (ρεμπέτικο), και μετά τον  «Βασιλιά» (Θ. Παπακωνσταντίνου) τι είναι αυτό που αισθάνεστε για την πορεία της τραγουδοποιϊας μέσα στα χρόνια που μεσολαβούν;

Το κάθε τραγούδι για μένα είναι ένας κόσμος. Και έτσι προσπαθώ να τα αντιμετωπίσω, δίχως να σκέφτομαι πότε και πού γράφτηκαν ή από ποιον, ή κάτω από ποιες συνθήκες. Αν ένα τραγούδι με συγκινεί θέλω να το τραγουδήσω οπωσδήποτε. Στην διαδικασία της εκμάθησης τα πράγματα παίρνουν την θέση τους, η εποχή, ο συνθέτης, οι λόγοι που γράφτηκε ακόμα και ο τραγουδιστής που το ερμήνευσε πρώτος.

Να μιλήσουμε λίγο για την δύναμη των λέξεων αλλά και για την «ψυχολογία της φωνής». Τι εννοούμε – κυρίως -με το δεύτερο μιας και το διδάσκετε;

Στο εργαστήριο “Η φωνή των ανθρώπων” προσπαθούμε να κατανοήσουμε την φωνή και τα μυστήριά της. Φωνή είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, η διάνοια του, η συναισθηματική του τοπογραφία, η φαντασία του. Το μάθημα αυτό το κάνω σχεδόν είκοσι χρόνια, από το 1999. Είναι ένα ανοιχτό εργαστήριο όπου συναντιόμαστε μιλάμε, απαγγέλουμε, τραγουδάμε, φωνάζουμε, γελάμε, ψιθυρίζουμε, μιμούμαστε, ακούμε, διαβάζουμε, παρατηρούμε και προσπαθούμε να βρούμε την πραγματική μας φωνή, αυτήν που χάσαμε μεγαλώνοντας, την κληρονομιά ανεπιτήδευτων φωνών του παρελθόντος. Γιατί αυτό που ο άνθρωπος είναι -αν είναι κάτι- μέσα από τα μάτια και την φωνή προβάλλει”, λέει ο Λουίς Θερνούδα στο δοκίμιο “Τα μάτια και η φωνή”.

Στον πρόλογο της παράστασης σημειώνεται  κάτι πολύ αισιόδοξο «Μια μουσική υπενθύμιση της ομορφιάς που μας περιβάλλει». Παρόλα αυτά, έχω την αίσθηση ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι εστιάζουν στην ασχήμια. Εσείς τι αφουγκράζεστε από την σχέση σας με το κοινό;

Ο λόγος που το αναφέρω είναι κυρίως η βαθιά μου απαισιοδοξία για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Στον εαυτό μου θέλω να υπενθυμίσω πως δεν τελείωσαν όλα, δεν είναι όλα χάλια, υπάρχει ακόμα ομορφιά, υπάρχει η ποίηση να μας παρηγορεί και να μας συντροφεύει. Αυτό κάνω κι εγώ όταν απελπίζομαι: καταφεύγω στην τέχνη, στο σινεμά, στην λογοτεχνία, στην μουσική. Αυτό θα ήθελε να κάνει και η παράστασή μας. Να παρηγορήσει τους πικραμένους και μαζί μ’ αυτούς κι εμάς.

Ποιο αρχαίο δράμα  θεωρείτε ότι δίνει πολλές απαντήσεις στην κατάσταση που βιώνουμε σήμερα;

Κανένα. Ή και όλα. Η τέχνη κάνει τις ερωτήσεις. Τις απαντήσεις τις δίνουν οι θεατές συνήθως γι’ αυτό και έχουμε φτάσει εδώ που έχουμε φτάσει.

Η ομορφιά της ποίησης ή η ποίηση της ομορφιάς;

Γιατί όχι και τα δύο;

Έχετε βρεθεί στην Χεβρώνα και  έχετε παίξει στα κατεχόμενα. Θα θέλατε να μοιραστείτε αυτή την εμπειρία σας;

‘Εχω βρεθεί στην Χεβρώνα, το Μπιρζέιτ , την Ιερουσαλήμ και έχω δώσει συναυλίες και στα τρία μέρη. Αυτό που μπορώ να μοιραστώ είναι η φρικτή καθημερινότητα των Παλαιστινίων στα κατεχόμενα, η βάρβαρη και απάνθρωπη συμπεριφορά των εποίκων και η ψυχρότητα και αδιαφορία των στρατιωτών.

Δεν είναι εύκολο να το αντιληφθείς αν δεν το δεις με τα μάτια σου. Ειδικά ο τρόπος που συμπεριφέρονται οι έποικοι με τις ευλογίες του στρατού είναι φρικτός. Φρικτά είναι και τα check point σε κάθε γειτονιά, ο έλεγχος και οι ανακρίσεις ανά τριάντα μέτρα ειδικά στην Χεβρώνα. Κάτι ακόμα που θέλω να μοιραστώ είναι η χαρά των ανθρώπων στις συναυλίες, η θερμή φιλοξενία και η ανάγκη τους για επαφή.

Τι λογίζεται για εσάς ως ευτυχία;

Μου έχουν ξανακάνει αυτήν την ερώτηση και απάντησα “απογευματινός ύπνος δίχως έννοιες”. Ισχύει ακόμα.

Εξομολογείστε στους δικούς σας ανθρώπους τις βαθύτερες σκέψεις σας;

Ναι και όχι. Κάποια πράγματα τα κρατώ για μένα.

Ποιο είναι το τραγούδι που σας ζητούν έντονα και ποιο θα θέλατε εσείς να λέτε πιο συχνά; Το αγαπημένο σας;

Μου ζητούν την «Ταμπακιέρα» και θα ήθελα να λέω πιο συχνά την «Εκδρομή» των Χρονά και  Χατζιδάκι. Όμως δεν έχω ένα αγαπημένο τραγούδι, έχω χίλια!

«Ο Ερωτευμένος», πως γράφτηκε αυτό το τραγούδι; Ας μιλήσουμε για την σημασία και την αξία του έρωτα, έτσι εξομολογητικά…

Ο έρωτας είναι η κινητήριος δύναμη σε ό,τι κάνω. Αν δεν είμαι ερωτευμένη δεν έχω κουράγιο, δεν έχω έμπνευση, δεν έχω λόγο. Ο “ερωτευμένος” βέβαια, ενώ φαίνεται να είναι ένα τραγούδι καψούρικο που περιγράφει έναν ανεκπλήρωτο έρωτα, γράφτηκε ως άσκηση μετρικής με μοναδικά δεδομένα τις λέξεις ποτήρι, θάλασσα, σπυρί και άμμος. Αυτό είναι ένα παιχνίδι που παίζω καμιά φορά επειδή ασχολούμαι αρκετά με την ποίηση.

Είναι ένα παιχνίδι που παίζουμε εδώ και πολλά χρόνια με τους φίλους μου: δίνουμε ένα θέμα ή κάποιες λέξεις και καλούμαστε σε συγκεκριμένο χρόνο να γράψουμε ένα ποίημα ή ένα τραγούδι συγκεκριμένου στυλ. Παράδειγμα: έχεις τις λέξεις θεμέλιο, καταιγίδα, λεπτό και τρόμος και πρέπει να φτιάξεις ένα σονέτο σε δέκα λεπτά. Αυτά είχα να σας εξομολογηθώ.

Ποιο ποίημα έχετε φυλαχτό στα μύχια σας;

Έχω πολλά ποιήματα φυλαγμένα για παν ενδεχόμενο. Ένα από αυτά είναι “Το όνειρο της Μαρίας” από τον Λάμπρο του Σολωμού. Το απαγγέλλω σε κάθε ευκαιρία.

Οι εξομολογήσεις του Σαββάτου τι περιλαμβάνουν;

Τραγούδια. Θαυμάσια τραγούδια παιγμένα από σπουδαίους μουσικούς.

Πληροφορίες:https://www.thinkfree.gr/h-martha-frintzila-sto-gyalino-up-stage/

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.