«Ballade des Dames»: ψυχή για πάντα νέα…

0
286

Τούλα Τίγκα, Ballade des Dames: μυθιστορηματικό αντίδοτο στην πίκρα της τρίτης ηλικίας; , εκδ. Διάπλαση

Σπανίζουν πραγματικά τα βιβλία στον εκδοτικό οργασμό των ημερών μας, που πέρα από μια ιστορία μυθιστορηματικής πλοκής μπορούν να δώσουν στον αναγνώστη και τη δυνατότητα να προχωρήσει τη σκέψη του λίγο παραπέρα από αυτό που διαβάζει, να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο των λογοτεχνικών ηρώων και να ανασύρει στην επιφάνεια αλήθειες που πηγάζουν από τη ζωή, και προβληματισμούς που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σ’ έναν επαναπροσδιορισμό της στάσης του καθενός μας απέναντι σε ζητήματα που αφορούν την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η Τίγκα στα τριάντα και πλέον χρόνια που συγγράφει, έχει πολλάκις αποδείξει πως είναι καλή συγγραφέας, δεδομένου ότι οι συγγραφικές της δουλειές χαρακτηρίζονται από λογοτεχνική αξιοπρέπεια. Υποδειγματική μυθιστορηματική σύνθεση,  θεματικές ικανές να αντέξουν στον χρόνο, αξιέραστη γλώσσα, ρεαλιστική απόδοση χαρακτήρων, ψυχογραφική ενδοσκόπηση των ηρώων της, αφήγηση ικανή να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη ζωντανό μέχρι την τελευταία σελίδα.

Δεδομένου, λοιπόν, ότι η Τίγκα ξέρει να γράφει, επέλεξα να διαβάσω το καινούριο της βιβλίο από την πρώτη κιόλας εβδομάδα της κυκλοφορίας του. Στο Ballade des Dames, η συγγραφέας μας παρέδωσε ένα λογοτεχνικό κείμενο τόσο βαθιά ψυχογραφικό και τόσο παραστατικά δοσμένο, που θα μπορούσαμε να κλείσουμε τα μάτια μας και να φανταστούμε τις ηρωίδες του να παίζουν επί σκηνής. Ένας ολόκληρος κόσμος αναφύεται από το βιβλίο, ένας κόσμος που αφορά την ελληνική κοινωνία της μεταπολεμικής Ελλάδας, μέσα από τη ματιά πέντε γυναικών που φτάσανε στην τρίτη ηλικία.

«Μέχρι που έφτασε ο καιρός που τα μυστικά, τα συναισθήματα, τα λάθη τους και τα σωστά τους, φόρεσαν τις πρώτες και δεύτερες ρυτίδες τους κι αυτές την άχαρη ταμπέλα της τρίτης ηλικίας».

Σπάνια στη λογοτεχνία συναντάμε πρωταγωνιστές της ηλικίας αυτής. Συνήθως οι ήρωες της τρίτης ηλικίας είτε βρίσκονται στα μετόπισθεν της πλοκής είτε παρουσιάζονται χωρίς να έχουν να πουν τίποτα για το παρόν τους, παρά μόνο συμβουλεύοντας τους νεώτερους ή δυσκολεύοντας τη ζωή τους ή στην καλύτερη περίπτωση ως αφηγητές μιας ιστορίας που αφορά τη νιότη τους. Φαίνεται πως στο σημείο αυτό η λογοτεχνία ακολουθεί τη νοοτροπία μιας κοινωνίας που θέλει την τρίτη ηλικία στο περιθώριο, να περιμένει την οριστική δύση της ζωής χωρίς να μετέχει στην ίδια τη ζωή. Στο Ballade des Dames, η Τίγκα έρχεται να διορθώσει αυτή την κοινωνική και τη λογοτεχνική αδικία, φέρνοντας στο προσκήνιο γυναίκες πρωταγωνίστριες στην έκτη δεκαετία της ζωής, φωνάζοντας μαζί τους πως η τρίτη ηλικία δεν περιμένει να πεθάνει, ζει και συνεχίζει να ονειρεύεται, μόλο που ο χρόνος έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα. Γιατί ο άνθρωπος δεν σταματά να ζει όταν γερνάει, ζει, ελπίζει, αισθάνεται, ερωτεύεται. Γιατί η ψυχή του ανθρώπου δεν ακολουθεί το γήρας της εικόνας, το φαίνεσθαι της τρίτης ηλικίας δεν συμβαδίζει με το είναι της.

«Κόντευε δύο το ξημέρωμα κι αυτές ακόμα σε μεγάλα κέφια, δεν έλεγαν να μαζευτούν στο σπίτι. Μέχρι που πέρασε ένας αργοπορημένος νεαρός και χαμογέλασε καθώς τις έβλεπε: πέντε ηλικιωμένες γυναίκες, η μία δίπλα στην άλλη, να τραγουδάνε, ακουμπώντας στην κουπαστή της γέφυρας. Αυτές όμως είχαν μια άλλη, μια δική τους κουπαστή να ακουμπάνε τραγουδώντας, καμωμένη από τα δύσκολα ή τα ωραία της ζωής τους, τη φιλία τους και τις αγάπες τους, κι αυτές που είχαν περάσει αλλά κι αυτές –πού ξέρεις!- που μπορεί να ήταν στον δρόμο να τις συναντήσουν».

Πέντε γυναίκες που μεγάλωσαν, οι ηρωίδες του βιβλίου. Πέντε παράλληλες ιστορίες γυναικών με συνδετικό ιστό τη φιλία τους που μεγαλώνοντας κι αυτή  μέστωσε μαζί τους κι έγινε σοφή. Στο βιβλίο θίγονται θεματικές άξιες συζήτησης και προβληματισμού, όπως το ζήτημα της ευθανασίας, του καταπιεσμένου έρωτα, της αυτοθυσίας των γυναικών χάριν της φροντίδας της οικογένειας, του καρκίνου που βάζει φρένο στη ζωή, αλλά δεν την νικά πάντοτε, της ελλειμματικής αγάπης που δεν αφήνει την ψυχή να ξεδιψάσει. Πέντε ηρωίδες οικείες στον αναγνώστη, γυναίκες που κυκλοφορούν δίπλα μας, έρχονται να μας μιλήσουν για το παρελθόν τους, το παρόν και το μέλλον τους, να μας δείξουν πως και η τρίτη ηλικία διψά για ζωή, να μας πουν πως δεν αντέχουν τη μοναξιά, πως η ψυχή δεν αποσύρεται μεγαλώνοντας, πως ο έρωτας γερνάει στην εικόνα, μα μένει νέος στην καρδιά. Μια παρέα γυναικών που έκανε τον πόνο της τραγούδι και το κλάμα της γέλιο. Το Ballade des Dames μας κάνει να αγαπούμε τις γυναίκες περισσότερο, υψώνει τη φιλία σε μέγιστη αξία και μας καλεί να πιστέψουμε πως η ζωή δεν σταματά στη νιότη. Μας κάνει να σκεφτούμε βαθιά πάνω στα πράγματα, να βιώσουμε συναισθήματα έντονα, να δακρύσουμε μαζί με τη Μάρω, τη Θεανώ και τη Σοφία, τη Βιργινία και την Ματίνα, και μετά να γελάσουμε μαζί τους, να γίνουμε ένα με την παρέα τους, να μιλήσουμε για τη ζωή που φεύγει, και μετά για τα όνειρα που ξεστράτισαν και έχασαν τον δρόμο τους.

«Και μετά;

Και μετά ξαναβρίσκει πάλι η ζωή τον ρυθμό της, ξαναμπαίνουν τα νερά στις όχθες τους, έστω κι αν το χώμα αργεί να στεγνώσει και μένει με την ανάμνηση μιας ζωοδότρας ή σαρωτικής νεροποντής».

Και μετά… να κλείσουμε το βιβλίο και να μείνουν οι ηρωίδες του Ballades des Dames στην ψυχή μας για πάντα!

Πασχάλης Πράντζιος, συγγραφέας – φιλόλογος

Προηγούμενο άρθροΟι Εν Δυνάμει παρουσιάζουν «Σημάδια»
Επόμενο άρθρο«Αυτός ο Σκύλος γαβγίζει μέσα μου!»
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.