ΙΝΔΟΙ, ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ, ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΘΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ!

0
1654
Κηδείες στρατιωτών του βρετανικού στρατού στη διάρκεια του πολέμου (αρχείο Γιάννη Μέγα)
Κηδείες στρατιωτών του βρετανικού στρατού στη διάρκεια του πολέμου (αρχείο Γιάννη Μέγα)
ΜΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΜΑΧΙΚΑ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΟΥΝ ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ «ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ»
Η ιστορία, η δημιουργία και η σημασία των συμμαχικών κοιμητηρίων- Οι πληθυσμοί των πεσόντων του Μακεδονικού Μετώπου που «φιλοξενούνται» στα στρατιωτικά νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης

Το μοναδικό κοιμητήριο στην Ευρώπη που είναι αφιερωμένο αποκλειστικά σε μάχιμους στρατιώτες και βοηθητικούς από την Ινδία, βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη και στην περιοχή του Δενδροποτάμου! Σύμφωνα με την άρτι αφιχθείσα έκδοση «Η μνήμη του Μεγάλου Πολέμου» του Βλάση Βλασίδη (εκδ. University Studio Press), στο κοιμητήριο είναι θαμμένοι Ινδοί που σκοτώθηκαν κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από το 1916 ως το Φεβρουάριο 1920.

Ο Σκωτσέζος Sir Robert Lorimer, ο οποίος σχεδίασε τα βρετανικά κοιμητήρια σε όλη τη Μακεδονία.

Πρόκειται για 384 Ινδουιστές, 107 Ινδούς μουσουλμάνους, 26 Σιχ αλλά και 1 ως 3 χριστιανούς. Στο «Indian Cemetery» όπως αναγράφεται στις οδικές σημάνσεις, υπάρχουν ακόμη 107 τάφοι Ινδών μουσουλμάνων του βρετανικού στρατού, αλλά και δύο μνημεία. Ένα οκτάγωνο πέτρινο κτίσμα, μνημείο των Ινδουιστών, που περιέχει την τέφρα 220 πεσόντων, κι ένα μνημείο για τους 130 αγνοούμενους Ινδούς στρατιώτες του Μακεδονικού Μετώπου καθώς και για 33 αγνοούμενους Ινδούς του Βρετανικού Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού. Αρχιτέκτονας των δύο μνημείων είναι ο Σκωτσέζος Sir Robert Lorimer, ο οποίος σχεδίασε τα βρετανικά κοιμητήρια σε όλη τη Μακεδονία.

Αλήθεια, πόσοι από από τους κατοίκους αυτής της πόλης έχουν επισκεφθεί το Ζεϊτενλίκ; Και πόσοι γνωρίζουν τα συμμαχικά κοιμητήρια στο Δενδροπόταμο, στην Εξοχή και στην Καλαμαριά;

Πέραν αυτού, στην ευρύτερη περιοχή περιλαμβανομένης της Αλβανίας και της FYROM, είναι ενταφιασμένοι περισσότεροι από 60.000 στρατιώτες (Ιταλοί, Γάλλοι, Βρετανοί, Γερμανοί, Ρώσοι, Έλληνες, Σέρβοι, Βούλγαροι καθώς και από τις τότε αποικίες. Τα κοιμητήρια αυτά αποτελούν ισχυρές μαρτυρίες για μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας. Το βιβλίο του Βλ. Βλασίδη, επίκουρου καθηγητή Σύγχρονης Βαλκανικής Ιστορίας στο ΠΑΜΑΚ, παρουσιάζει τη διαδικασία δημιουργίας τους, την εξέλιξή τους σε μόνιμους μνημειακούς χώρους, καθώς και την πολιτική της κάθε χώρας στο θέμα των εορτών και της απονομής τιμών προς τους νεκρούς τους.

Το βιβλίο περιλαμβάνει κείμενο των εκδοτών Λεωνίδα και Φρόσως Μιχάλη για τη σειρά «Η Θεσσαλονίκη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο», ένα προλογικό σημείωμα από τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ Ι.Κ. Χασιώτη, κείμενο του συγγραφέα σχετικά με τη δημιουργία των συμμαχικών νεκροταφείων, αλλά και μια παρουσίαση για κάθε ένα ξεχωριστά.

Πεσόντες απ’ όλον τον κόσμο!

Τα πλέον γνωστά κοιμητήρια είναι εκείνα του Ζεϊτενλίκ, ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και το μόνο όπου συνυπάρχουν πεσόντες από όλες τις δυνάμεις της Αντάντ. Η μεγάλη στρατιωτική νεκρόπολη με περισσότερους από 20.000 πεσόντες, βρίσκεται στην περιοχή της Σταυρούπολης, παραπλεύρως της οδού Λαγκαδά, μέχρι τον κόμβο του στρατοπέδου Παύλου Μελά.

Το αρχικό στρατόπεδο Ζεϊτενλίκ ήταν πολύ μεγαλύτερο σε έκταση από τα κοιμητήρια και οι εκτάσεις ανήκαν αρχικά στη Μονή Λαζαριστών. Σήμερα, «φιλοξενεί» 8.297 νεκρούς του γαλλικού στρατού και δη της περίφημης Στρατιάς της Ανατολής, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται Εβραίοι αλλά και πολλοί από τις αποικίες όπως Σενεγαλέζοι, Τυνήσιοι, Αλγερινοί, Μαροκινοί, Μαδαγασκάρη και Ινδοκίνα!

Στο ναό που υπάρχει στο κέντρο των κοιμητηρίων, ξεχωρίζουν τα αφιερώματα του Γάλλου πρωθυπουργού Κλεμανσώ και του Γάλλου Προέδρου Ντε Γκωλ.

Στο σερβικό τμήμα που δεσπόζει το μαυσωλείο, «φιλοξενούνται» σε συνολικά 7.440 νεκροί Σέρβοι που έπεσαν στο Μακεδονικό Μέτωπο. Τα κοιμητήρια κατασκευάστηκαν με βάση τα σχέδια του αρχιτέκτονα Αλεξάνταρ Βάτσιτς.

Το ιταλικό τμήμα περιλαμβάνει τους τάφους 3.000 Ιταλών και τέσσερα μνημεία: δύο αφιερωμένα στους νεκρούς του ιταλικού στρατού που έπεσαν στα πεδία των μαχών, ένα αρχιτεκτονικό σύνολο όπου δεσπόζει το άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτη, κι ένα καθολικό παρεκκλήσι ο οποίος φιλοξενεί βωμό.

Τα βρετανικά κοιμητήρια του Lembet Road, όπως τα λένε οι Άγγλοι, περιλαμβάνουν τάφους 1.648 στρατιωτών από διάφορες χώρες της Κοινοπολιτείας αλλά και 45 Βουλγάρων.

Στο ρωσικό τμήμα περιλαμβάνονται 496 ταφές Ρώσων αξιωματικών και στρατιωτών του Μακεδονικού Μετώπου.

Στην Καλαμαριά και στην Εξοχή

Στην άλλη πλευρά της Θεσσαλονίκης, δίπλα στο Δημοτικό Κοιμητήριο Καλαμαριάς, βρίσκεται το Κοινοπολιτειακό Στρατιωτικό Κοιμητήριο Μίκρας. Σήμερα φιλοξενεί 1.810 στρατιώτες του βρετανικού στρατού και 149 σορούς Ελλήνων, Ρώσων, Σέρβων, Βουλγάρων, Γκοάτη και Τούρκων.

Τέλος, στο Κοινοπολιτειακό Στρατιωτικό Κοιμητήριο Εξοχής – Χορτιάτη. Η περιοχή της Εξοχής αποτέλεσε την έδρα του Στρατηγείου του 16ου Σώματος του βρετανικού στρατού, από τον Ιανουάριο ως το Σεπτέμβριο 1916. Σήμερα φιλοξενούνται 588 σοροί στρατιωτών της βρετανικής Κοινοπολιτείας.

Αυτογνωσία και στρατιωτικός τουρισμός

Το βιβλίο του Βλασίδη συνιστά έναν δείκτη για τις δυνατότητες ανάπτυξης του στρατιωτικού τουρισμού στην πόλη και στη χώρα. Τα στρατιωτικά κοιμητήρια μπορούν να προσελκύουν κάθε χρόνο σημαντικό αριθμό απογόνων και συμπατριωτών των πεσόντων, που όπως καταγράφεται στην έκδοση, προέρχονται από ουκ ολίγες πατρίδες. Ήδη, με αφορμή την πολύ καλή δουλειά που γίνεται στα οχυρά Ρούπελ, από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας διαρρέει ένα έντονο ενδιαφέρον.

Επίσης, το βιβλίο «Η μνήμη του Μεγάλου Πολέμου» αποτελεί και ένα εγχειρίδιο αυτογνωσίας για τους Θεσσαλονικείς. Αλήθεια, πόσοι από από τους κατοίκους αυτής της πόλης έχουν επισκεφθεί το Ζεϊτενλίκ; Και πόσοι γνωρίζουν τα συμμαχικά κοιμητήρια στο Δενδροπόταμο, στην Εξοχή και στην Καλαμαριά; Ο Βλάσης Βλασίδης, με το βιβλίο του, μας δίνει την κατάλληλη πάσα για να ενισχύσουμε τη συλλογική μας αυτογνωσία…

Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα thessnews, φύλλο 11.2.2017

Προηγούμενο άρθροΤΙ ΘΑ ΔΕΙΤΕ ΣΤΟ ΑΥΛΑΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΕΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ
Επόμενο άρθροΣΤΗΡΙΞΗ ΤΖΙΤΖΙΚΩΣΤΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΠΟΛΗ
Σπούδασα νομικά στο ΑΠΘ, θέλοντας να γίνω δημοσιογράφος. Παράλληλα, φωτογραφία από μεράκι. Κλικ με ριπές. Γιατί η ματιά έχει μεγαλύτερη αξία από οποιοδήποτε μηχάνημα. Πρώτη στάση 1996, στα Σπορ του Βορρά του Μπούζα και στον Ελληνικό Βορρά του Μέρτζου. Δεύτερη στάση στον free press «εξώστη» του αξέχαστου Τάσου Μιχαηλίδη. Τρίτη στάση, Μάρτιο 1998, στην ιστορική εφημερίδα «Μακεδονία» και στα πολιτιστικά με αρχισυντάκτη τον άλλον αξέχαστο Χρήστο Αρνομάλλη (πολιτιστικός ρεπόρτερ, προϊστάμενος πολιτιστικού, συντάκτης ύλης πολιτικού, αρθρογράφος). Και διευθυντή τον αείμνηστο Λάζαρο Χατζηνάκο. Τέλειωσα με τη «Μακεδονία» το 2006 ως διευθυντής σύνταξης της κυριακάτικης έκδοσης, όταν ακόμη η εφημερίδα πουλούσε 17.000 φύλλα. Μετά ήρθε το «Κεντρί» όπου συνεργάστηκα ως πολιτιστικός συντάκτης κι έπειτα η free press «Karfitsa» στην οποία εργάστηκα ως διευθυντής από τον Φεβρουάριο του 2010 ως τον Μάιο του 2011. Από το Μάιο 2016 ως τον Μάρτιο 2018 αρθρογράφος στη thessnews. Παράλληλα, όλα αυτά τα χρόνια, γραφείο Τύπου σε δύσκολες μάχες (Νομαρχία Θεσσαλονίκης, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Δήμος Δέλτα) και λογογράφος λόγων κρίσιμων. Σταθερά, από την πρώτη του μέρα, στο thinkfree.gr, καταφύγιο λέξεων και σκέψεων. Καταφύγιο δημιουργικότητας στην εποχή που ο χώρος των ΜΜΕ έχει διαλυθεί και τα πάντα αμφισβητούνται. Καταφύγιο αξιοπιστίας και αλήθειας στην εποχή των fake news και του κιτρινισμού. https://www.facebook.com/gkessopoulos

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.