ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

0
1271
Ο υπογράφων (αριστερά), στην 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, με την υπεύθυνη οργάνωσης Νόπη Χατζηγεωργίου, τον Γάλλο συγγραφέα Πασκάλ Μπρυκνέρ και τον διευθυντή της 14ης ΔΕΒΘ Μανώλη Πιμπλή.
Ο υπογράφων (αριστερά), στην 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, με την υπεύθυνη οργάνωσης Νόπη Χατζηγεωργίου, τον Γάλλο συγγραφέα Πασκάλ Μπρυκνέρ και τον διευθυντή της 14ης ΔΕΒΘ Μανώλη Πιμπλή.

Τριάντα δύο προσωπικότητες από το χώρο του πολιτισμού φιλοξένησε στη διάρκεια του 2017 η εφημερίδα thessnews, στις πολιτιστικές της σελίδες. Σημαντικοί η καθεμιά για διαφορετικό λόγο, όλοι τους άνθρωποι με άποψη, δημιουργικοί και δραστήριοι στο χώρο τους.

Κορυφαία συνέντευξη αυτή του Γάλλου συγγραφέα Πασκάλ Μπρυκνέρ («Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα»), του πιο λαμπερού προσώπου της 13ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Εξαιρετική η άκρως στοχαστική συνέντευξη που παραχώρησε ο ηθοποιός Γιώργος Καύκας, με αφορμή τη συμμετοχή του στην καλοκαιρινή παραγωγή του ΚΘΒΕ Επτά επί Θήβας». Ο Μανώλης Μητσιάς ξεχώρισε μιλώντας για το πνευματικό έλλειμμα της κοινωνίας μας, με αφορμή τη συναυλία στο Sani Festival.

Ο «πατέρας» του λογοτεχνικού παιδικού ήρωα Ντεντέκτιβ Κλουζ, Γιούργκεν Μπανσέρους, ο Γάλλος φιλόσοφος Αντρέ Μπαλανφά, ο εκ των κορυφαίων σκηνοθετών του ελληνικού κινηματογράφου Παντελής Βούλγαρης, ο στιχουργός Φίλιππος Γράψας, η συγγραφέας Αλκυόνη Παπαδάκη αλλά και ο δημοφιλέστατος λογοτέχνης Αύγουστος Κορτώ, η ηθοποιός Δέσποινα Μπεμπεδέλη, η σκηνοθέτιδα Μαριάννα Τόλη, ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης, ο ηθοποιός Τάκης Χρυσικάκος, η συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας Έλενα Αρτζανίδου είναι μερικά ακόμη από τα πρόσωπα που έκαναν… στάση στη thessnews.

«Το πιο σημαντικό θέμα για τα παιδιά είναι να ηρεμήσει το μυαλό τους. Και ο πιο κατάλληλος τρόπος για να το πετύχουν είναι να διαβάσουν ένα βιβλίο!»

Γιούργκεν Μπανσέρους

Συγγραφέας

Παρόλο που στην εποχή μας μιλούν πολλοί, έχει σημασία να ακούμε και να διαβάζουμε χρήσιμα πράγματα, ιδέες και σκέψεις που βγάζουν το νου από τη θαλπωρή των βεβαιοτήτων του. Αποχαιρετώντας, λοιπόν, το 2017, ανθολογούμε λοιπόν μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις…

Για τη Θεσσαλονίκη

Ο διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας Αναστάσιος Ντούρος στέκεται στη σχέση Αγίου Όρους – Θεσσαλονίκης. ««Δεν έχουμε καταλάβει οι Θεσσαλονικείς πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε δίπλα μας το Άγιον Όρος» λέει, τονίζοντας την ανάγκη να συνδεθεί με την τουριστική προώθηση της πόλης.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βορείου Ελλάδος, ο αρχιτέκτονας και ζωγράφος Ντίνος Παλιάν, έθεσε το θέμα της σχέσης της Θεσσαλονίκης με τη θάλασσα: «Με έναν περίεργο τρόπο και δεν ξέρω ποιοι μηχανισμοί λειτουργούν, η πόλη σταματά στη θάλασσα. Όμως το νερό δεν είναι εμπόδιο, είναι δρόμος. Εδώ έχουμε την εντύπωση ότι είναι εμπόδιο. Η πόλη πρέπει να απλωθεί στη θάλασσα».

«Ο πολυπολιτισμός είναι μια επινόηση προορισμένη να μας κρύψει αυτό το καταστρεπτικό φαινόμενο που οδηγεί στην παγκοσμιοποίηση της βαρβαρότητας»

Αντρέ Μπαλανφά

Καθηγητής φιλοσοφίας

Ο συγγραφέας Λέων Ναρ («Δε σε ξέχασα ποτέ», έγινε και θεατρική παράσταση από το ΚΘΒΕ) θεωρεί ότι «Η ιστορία των Εβραίων της Θεσσαλονίκης είναι ταυτισμένη με τη συλλογική μνήμη της πόλης. Το Ολοκαύτωμα, για παράδειγμα, δεν πρέπει να αφορά μόνο τους Εβραίους, αλλά ολόκληρη την πόλη, σε σχέση με το παρελθόν της, αυτό πρέπει να το καταλάβουμε κάποια στιγμή. Αλλά γενικότερα η πόλη έχει μια ελλειμματική προσέγγιση του παρελθόντος της. Γι’ αυτό στο έργο – και στο βιβλίο φυσικά- το παρόν και το παρελθόν συνυπάρχουν∙ ούτως ή άλλως, ό,τι κάνουμε και λέμε στο παρόν, εξαρτάται από το πώς έχουμε αντιληφθεί το παρελθόν».

Το παιδί, η τεχνολογία και οι αξίες

Ο Γερμανός συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, πατέρας του Ντεντέκτιβ Κλουζ, Γιούργκεν Μπανσέρους αναφέρεται στις δυσκολίες της παιδικής ηλικίας σήμερα: «Ο κόσμος μας είναι τόσο απασχολημένος, τόσο θορυβώδης, τόσο γεμάτος από δραστηριότητες ακόμη και για τα παιδιά. Κατά τη γνώμη μου το πιο σημαντικό θέμα είναι να ηρεμήσει το μυαλό τους. Και ποιος είναι ο πιο κατάλληλος τρόπος για να το πετύχουν; Διαβάζοντας ένα βιβλίο!»

«Η πολιτική σκέψη έχει γίνει λογιστική σκέψη δηλαδή ποιος θα μας φέρει το καλύτερο πρόγραμμα για να βγούμε από την κρίση, αλλά με αριθμούς δεν κοιτάμε την ουσία»

Γιώργος Καύκας

Ηθοποιός

Η πολυτάλαντη Μαριάννα Τόλη διασκεύασε και σκηνοθετεί την «Παπλωματού» στο θέατρο Αριστοτέλειον. Αναρωτηθήκαμε τι μπορεί να υπηρετήσει και τι να προσφέρει το παραμύθι στο κοινό, σε έναν κόσμο απομυθοποίησης των πάντων από πολύ μικρή ηλικία πια, λόγω της τεχνολογίας και της αθρόας πληροφόρησης, κι εκείνη έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα απάντηση: «Μια αθώα ψυχή δεν ξεχνάει ποτέ το φως που έχει μέσα της. Απλώς αυτό το φως και η αγνότητα κρύβεται και καταχωνιάζεται στο ασυνείδητο για να ακολουθήσει εν συνεχεία το παιδί το ρεύμα της εποχής που είναι πολύ πιο βολικό και πιο διασκεδαστικό. Αν το περιβάλλον του, και αναφέρομαι κυρίως στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς, καταφέρει να φέρνει μπροστά στα μάτια του θεάματα, κείμενα με ποιότητα, λόγια και εικόνες που είναι αληθινά, το παιδί θα θυμηθεί και τώρα και αργότερα ποιες είναι οι πραγματικές αξίες».

Ελλάδα, κρίση και πολιτική

Ο πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Ανδρών Θεσσαλονίκης Λεωνίδας Παπαδόπουλος μας θύμισε το λόγο του Κων. Τσάτσου ότι «ανάχωμα στην ανθρωπιστική καχεξία μιας κοινωνίας είναι ο πολιτισμός».

«Η πολιτική κατάσταση περιλαμβάνει στο λεξιλόγιό της λέξεις κακόηχες, όπως διαφθορά, διαπλοκή, μπάχαλο, αδιαφορία κλπ, λέξεις που κανένα τραγούδι δεν τις δέχεται. Το τραγούδι χρειάζεται λέξεις εύηχες, όπως αλήθεια, αισιοδοξία, ειλικρίνεια, φιλότιμο κλπ» απαντά ο στιχουργός Φίλιππος Γράψας στο ερώτημα εάν η περίοδος που διανύουμε εδώ και αρκετά χρόνια θα μπορούσε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης πολιτικοποιημένου τραγουδιού.

«Ένας λαός οπλισμένος με τέτοιο πολιτισμό δεν έχει τίποτα να φοβάται, καμία κρίση. Αλλά όταν ρωτάς τους μισούς Έλληνες ποιος ήταν ο Γκάτσος ή ο Σεφέρης και δεν ξέρουνε, πώς να μην έχουμε κρίση;»

Μανώλης Μητσιάς

Τραγουδιστής

Η πολυαγαπημένη και πολυδιαβασμένη συγγραφέας Αλκυόνη Παπαδάκη, άνοιξε την καρδιά της στη thessnews, και, μεταξύ άλλων, συμβούλευσε τα Ελληνόπουλα που καταφεύγουν στην ξενιτιά: «Η Ελλάδα του σήμερα καταπίνει, σαν μαύρη τρύπα, τα όνειρα των νέων. Να μην το βάλουν όμως κάτω. Το κεφάλι ψηλά. Η ζωή τους ανήκει. Κανένα σκοτάδι δεν είναι απόλυτο. Υπάρχει πάντα ένα φως. Κι αυτό το φως πρέπει να κρατούμε άσβεστο στην ψυχή μας» λέει.

Ο ηθοποιός Νίκος Καπέλιος, από τους πλέον ταλαντούχους Θεσσαλονικείς –ξεχωριστός εδώ και πολλά χρόνια στο ΚΘΒΕ, υποστηρίζει ότι σήμερα «Δυστυχώs o άνθρωποs δεν είναι στο κέντρο των εξελίξεων, όπωs θα έπρεπε να είναι, γιατί ζούμε σε μια αυστηρά καπιταλιστική εποχή όπου τα χρήματα έχουν πάρει την θέση του». Χρειάζεται δε «η δυναμική ενόs χαρισματικού ‘‘σκηνοθέτη’’ που θα δώσει το σήμα να εκκινήσουν «οι μηχανέs» και να βρεθούμε και πάλι με τον άνθρωπο στο κέντρο» σημειώνει.

Ο Χρήστος Παπαδημητρίου, ένας από τους πιο δημιουργικούς ηθοποιούς της πόλης, έγραψε και σκηνοθέτησε την παράσταση «ΜΠΑΝΤΑ-ρισμένοι… και με τη νίκη!» που παρουσίασε το ΚΘΒΕ. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, σχολίασε κάπως έτσι την σημερινή πολιτική πραγματικότητα: «Αναρωτιέμαι αν έχουν εξαντληθεί όλα τα αφηγήματα, αν υπάρχουν ακόμα πλεονεκτήματα (ηθικά και μη). Δεν ξέρω πως θα καταχωρηθεί στην ιστορία η τελευταία «αριστερή» διακυβέρνηση, με τι μούτρα θα επιστρέψει, όταν θα επιστρέψει, το παλιό κατεστημένο, πότε θα ξανά υπάρξει η αίσθηση της αυτόνομης διακυβέρνησης της χώρας. Η ιστορία της μικροπολιτικής του τόπου μας επαναλαμβάνεται σαρκαστικά. Ως προς το παγκόσμιο επίπεδο, τα οργουελικά, δυστοπικά σενάρια μοιάζουν να είναι προ των πυλών. Φευ!»

Ο Γιώργος Καύκας, ένας πολύ καλός ηθοποιός με σπουδαίο λόγο, αγγελιαφόρος στους «Επτά επί Θήβας» του ΚΘΒΕ, σχολίασε το γεγονός ότι στην πολιτική, ιδιαίτερα στη χώρα μας, οι υποσχέσεις δεν τηρούνται. «Είναι σύνηθες πια στην Ελλάδα το να μην ταυτίζεται το «νοείν με το πράττειν». Όταν δεν υπάρχει σε μια σχέση αξιοπιστία, εμπιστοσύνη, δικαιοσύνη τότε η σχέση είναι σε βαθιά κρίση. Η πολιτική σκέψη έχει γίνει λογιστική σκέψη δηλαδή ποιος θα μας φέρει το καλύτερο πρόγραμμα για να βγούμε από την κρίση, αλλά με αριθμούς δεν κοιτάμε την ουσία. Η ουσία είναι ότι υπάρχει κρίση του πολιτισμού, παγκόσμια κρίση των θεσμών, κρίση στη σκέψη των ανθρώπων».

Ο αγαπημένος ερμηνευτής Μανώλης Μητσιάς ήρθε στο Sani Festival για συναυλία και μίλησε στη thessnews, έδωσε μια ιδιαίτερη απάντηση στην ερώτηση τι οδηγεί το λαό μας στην κρίση και τι μπορεί να τον ανατάξει. «Ένας λαός οπλισμένος με τέτοιο πολιτισμό δεν έχει τίποτα να φοβάται, καμία κρίση. Αλλά όταν ρωτάς τους μισούς Έλληνες ποιος ήταν ο Γκάτσος ή ο Σεφέρης και δεν ξέρουνε, πώς να μην έχουμε κρίση;».

Άλλος ένας ιδιαίτερα δημιουργικός ηθοποιός της θεατρικής Θεσσαλονίκης, ο  Θωμάς Βελισσάρης, φιλοξενήθηκε στη thessnews και μεταξύ άλλων είπε: «Το θέατρο θα πρέπει να προσφέρει τα καινούρια σημεία αναφοράς σε μία κοινωνία εντελώς ανερμάτιστη. Αυτή είναι η μεγαλύτερη κρίση κατά τη γνώμη μου. Η αίσθηση της ματαιότητας. Πρέπει να νιώσουμε και πάλι μέρος ενός πολιτισμού».

Περί «πολυπολιτισμικότητας»

Ο Γάλλος καθηγητής φιλοσοφίας στην Κωνσταντινούπολη Αντρέ Μπαλανφά αξιολόγησε την ιδέα της πολυπολιτισμικότητας λαμβάνοντας υπόψη την ευρωπαϊκή εμπειρία. «Δεν είμαι βέβαιος ότι η λέξη πολυπολιτισμικότητα έχει κάποιο νόημα. Είναι μια λέξη πολιτική και δημοσιογραφική, ίσως και αθρωπολογική. (…) Ο πολυπολιτισμός είναι μια επινόηση προορισμένη να μας κρύψει αυτό το καταστρεπτικό φαινόμενο που οδηγεί στην παγκοσμιοποίηση της βαρβαρότητας».

Ο συγγραφέας του βιβλίου «Ευτυχισμένες οικογένειες» και άλλων τινών Δημήτρης Στεφανάκης σχολιάζει το δίπολο κοσμοπολιτισμός – πολυπολιτισμικότητα. «Ο όρος πολυπολιτισμικότητα μου μυρίζει ενοχή από ένα αποικιοκρατικό παρελθόν που η Ευρώπη προσπαθεί με κάθε κόστος να ξεχάσει. Η ανθρώπινη λογική είναι αρκετή για να μας αποτρέψει από υπερβολές που προκαλεί  η ανεπεξέργαστη μνήμη και η κακοχωνεμένη Ιστορία. Πολιτισμός δεν είναι σε καμία περίπτωση οι κοινωνικές προκαταλήψεις και οι κακές συνήθειες. Στον κοσμοπολιτισμό η πατρίδα είναι ανάγκη, δεν είναι πρόφαση για περαιτέρω εσωστρέφεια».

Περί ελληνικής ιστορίας

Η ηθοποιός Δέσποινα Μπεμπεδέλη, μια αξία του ελληνικού θεάτρου, μίλησε για το ρόλο της Φιλιώς Χαϊδεμένου στην ομώνυμη παράσταση. «Η αφήγηση της Φιλιώς Χαϊδεμένου είναι η πραγματική ιστορία των ευτυχισμένων, δημιουργικών ημερών των Μικρασιατών στον τόπο τους… Ό,τι λέει η Φιλιώ το είδε με τα μάτια της, το βίωσε η ίδια. Και αν κρατάω κάτι, είναι ένας απέραντος θαυμασμός, ένα βαθύ σέβας προς αυτή την απλή, ταπεινή γυναίκα με τη γιγάντια δύναμη, τόλμη, πίστη, αγάπη για τη ζωή, για την πατρίδα της, τον συνάνθρωπό της, για τον αγώνα που έδωσε να κρατήσει άσβεστη τη μνήμη της χαμένης πατρίδας της».

Ο εκ των κορυφαίων Ελλήνων σκηνοθετών, Παντελής Βούλγαρης, με αφορμή την πανελλήνια πρεμιέρα της ταινίας «Το τελευταίο σημείωμα», είπε πολλά ωραία μα πιο πολύ μίλησε για «εσωτερική ανάγκη» να επιστρέφει σαν αναγνώστης στη νεότερη ελληνική ιστορία.

Περί ανθρωπίνων σχέσεων

Ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Αποστολόπουλος σχολίασε τις αντιδράσεις για την παράσταση «Η ώρα του διαβόλου» που έγραψε ο Φ. Πεσσόα: «Η τέχνη πρέπει να προκαλεί αντιδράσεις. Όχι όμως κάλεσμα σε μίσος».

Η συγγραφέας Έλενα Αρτζανίδου, μετά από 20 χρόνια στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας, είπε με βεβαιότητα πια «όταν αξίζει αυτό που προτείνεις δεν έχει δυσκολίες».

Η Μαίρη Κωνσταντινίδου, δημιουργός και διευθύντρια της Χορωδίας Θεσσαλονίκης, είπε: «Θα θυμάμαι πάντα κάτι που μου είπε κάποιος παλιός χορωδός στη πρώτη μας συναυλία: ‘‘Όταν θα αισθάνεσαι δυνατή θα μαθαίνεις τον εαυτό σου κι όταν θα αισθάνεσαι αδύναμη θα μαθαίνεις τους άλλους’’».

«Ο αλληλοσεβασμός, ειδικά όταν μιλάμε για προσωπική σχέση είναι και αυτό που ορίζει τον πολιτισμό ενός ανθρώπου» είπε η ηθοποιός Κατερίνα Διδασκάλου που πρωταγωνιστούσε στην παράσταση «Η πόρνη από πάνω».

ΠΑΣΚΑΛ ΜΠΡΥΚΝΕΡ: «Οι λαοί έχουν αμνησία, ξεχνούν ναζισμό και μπολσεβικισμό»

Ο διακεκριμένος Γάλλος συγγραφέας και στοχαστής Πασκάλ Μπρυκνέρ βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη και την 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου και έδωσε αποκλειστική συνέντευξη στη thessnews, όπου διατύπωσε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες απόψεις. «Προτιμούμε Gutenberg παρά Zukerberg!» είπε για να πάρει θέση στη μάχη του βιβλίου να αντισταθεί στην τεχνολογία που σαρώνει. «Η πραγματική μάχη στην Ευρώπη είναι η εξής: δημοκρατική αφομοίωση και ένταξη κατά πολυπολιτισμικού κοινοτισμού» λέει, ενώ δείχνει πόση σημασία έχει η «χαμηλή πολιτική» ακόμη και στα θέματα της Ευρώπης: «Το Erasmus έχει κάνει για την Ευρώπη περισσότερα από ότι όλες οι συνθήκες των Βρυξελλών και του Μάαστριχτ». Μιλά για τα πολιτικά φαινόμενα της εποχής επισημαίνοντας ότι «οι λαοί έχουν αμνησία και ξεχνούν τις δύο καταστροφές που υπήρξαν, το φασισμό και τον μπολσεβικισμό».

Ρωτήθηκε ακροθιγώς και απάντησε για τα ελληνοτουρκικά και τα ευρωτουρκικά λέγοντας ότι «Ο Ερντογάν σκότωσε την κοσμική κληρονομιά του Ατατούρκ και αυτό είναι ένα τεράστιο πισωγύρισμα».

Τέλος, δεν παρέλειψε να σχολιάσει το Brexit. «Εάν οι Βρετανοί βγουν από την Ευρώπη, σε πέντε χρόνια θα επιστρέψουν ικετεύοντας την Ευρώπη να τους δεχθεί ξανά στους κόλπους της» ισχυρίζεται…

 

Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα thessnews, φύλλο 29.12.2017

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here