«Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές»: ο ρόλος της Τέχνης στον ψυχισμό και στην ζωή του ανθρώπου

0
4731

«Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές», Τέσυ Μπάιλα, εκδόσεις Ψυχογιός

Γράφει η Αφροδίτη Βακάλη | συγγραφέας – φιλόλογος

Στο νέο της βιβλίο με τίτλο «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές», η Τέσυ Μπάιλα πλάθει έναν ξεχωριστό και ενδιαφέροντα ήρωα που με «όπλα» του το κάρβουνο, τα πινέλα και τις μπογιές προσπαθεί να συλλάβει τη στιγμή, τα συναισθήματα και το βαθύτερο νόημα όλων όσων βιώνει, να φέρει στην επιφάνεια την ουσία τους και να την εναποθέσει στο χαρτί και στον καμβά του.

Ανήσυχη κι ευαίσθητη ψυχή, ο Ανέστης παλεύει διαρκώς με τις σκιές που ορθώνουν μπροστά του άλλοτε οι προσωπικοί του φόβοι και άλλοτε η ίδια η ζωή.

Γεννημένος ξημερώματα της 25ης Αυγούστου 1898 στην Κρήτη, χάνει τη μάνα του στη γέννα. Την ίδια μέρα, στη Μεγάλη Σφαγή, το Ηράκλειο χάνει «τα παιδιά του» απ’ το μαχαίρι του Τούρκου κι ο πατέρας του, ο Γιώργης, μαζί με τη γυναίκα του, χάνει ένα κομμάτι του εαυτού του ∙ το ανθρώπινο κομμάτι.

Από την πρώτη στιγμή, τη ζωή του Ανέστη σημαδεύουν οι απώλειες. Προσωπικά, αυτόν θεωρώ τον κεντρικό άξονα του μυθιστορήματος και γύρω από αυτόν πλέκει η Τέσυ Μπάιλα την ιστορία της.

Η απώλεια και ο τρόπος με τον οποίον ο καθένας τη διαχειρίζεται. Όμως, ο Ανέστης δεν είναι μόνος, έχει την Τέχνη στο πλευρό του. Δεν είναι απλά το στήριγμά του, είναι η ανάσα του, είναι το βλέμμα του, μέσα απ’ αυτήν αντιλαμβάνεται τον κόσμο, μέσα απ’ αυτήν εκφράζει όσα κρύβει στην ψυχή του. Τον θυμό του, τον φόβο, έναν ανεκπλήρωτο έρωτα και τέλος, τις τύψεις.

Καθώς ξετυλίγεται η ιστορία, δίπλα στον ήρωα συναντάμε διάφορα πρόσωπα που τον σημαδεύουν το καθένα με τον δικό του τρόπο. Στα παιδικά χρόνια, ο βίαιος πατέρας, απόμακρος και σκληρός, ο στοργικός παππούς Λεωνίδας, πάντα πρόθυμος να ακούσει και να συμβουλεύσει, η θεία Λουλουδιά, μια τρυφερή αγκαλιά, η μάνα που δεν γνώρισε, και η Μυρσίνη, μια αδερφή με όλη τη σημασία της λέξης κι ας μην κυλά το ίδιο αίμα στις φλέβες τους. Αργότερα στα χρόνια της εφηβείας, μπαίνει ο Μικέλε στη ζωή του. Φίλος καρδιακός, χαρακτήρας εντελώς διαφορετικός, που συμπληρώνει, προτρέπει κι ενθαρρύνει τον Ανέστη να κυνηγήσει το όνειρό του, μα πάνω απ’ όλα, να γευτεί τη ζωή και τις χαρές της. Μαζί με τον Μικέλε, μπαίνει στη ζωή του και η Ισιδώρα, ένας ανέφικτος έρωτας, μια βαθιά πληγή στο στήθος.

Ακολουθεί το ταξίδι στην Αθήνα, η φτωχική ζωή στον Πειραιά, η Σχολή Καλών Τεχνών, μια κάμαρα που μοιράζονται οι δύο επιστήθιοι φίλοι κι ένα όνειρο: να ταξιδέψουν μαζί στην Ιταλία.

1916, Μακεδονία, Πρώτος παγκόσμιος πόλεμος. Διακόπτει τις σπουδές, τα όνειρα, την πεζή καθημερινότητα και στέλνει τον Ανέστη και τον Μικέλε στη κόλαση. Εξαιρετικές περιγραφές, σκηνές συγκλονιστικές, καθώς η πέννα της Τέσυ Μπάιλα δεν προδίδει ποτέ τον αναγνώστη.

Ο Ανέστης καταφέρνει να βγει σωματικά αλώβητος από εκείνη τη φρίκη. Είναι όμως συναισθηματικά ακρωτηριασμένος καθώς αναγκάζεται να αφήσει πίσω στα χαρακώματα ένα μεγάλο μέρος του εαυτού του, την ίδια του την ψυχή. Και βυθισμένος πλέον σε μια άλλη, απείρως χειρότερη κόλαση, πολύ πιο προσωπική και επώδυνη, στρέφεται ακόμη μια φορά στην Τέχνη για να λυτρωθεί.

Άραγε, θα τα καταφέρει;

Θεωρώ ότι αυτό είναι το καλύτερο βιβλίο που έχει γράψει μέχρι στιγμής η Τέσυ Μπάιλα. Δε θα σταθώ στη γλώσσα και στις περιγραφές, ούτε στην ενδιαφέρουσα πλοκή του, καθώς όλοι όσοι έχουμε διαβάσει προηγούμενα έργα της γνωρίζουμε πολύ καλά τις ικανότητες της τόσο στην αφήγηση όσο και στη δημιουργίας μιας σφιχτοδεμένης και συναρπαστικής ιστορίας.

Εδώ, όμως, στο «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές» βλέπω μια Τέσυ πιο ώριμη συγγραφικά και πιο φιλοσοφημένη, που θέτει σπουδαία ερωτήματα και δε διστάζει να δώσει τις δικές της απαντήσεις. Αγγίζει θέματα όπως ο βαθύτερος ρόλος της Τέχνης στον ψυχισμό και στην ζωή του καλλιτέχνη, το πόσο καταλυτικά λειτουργεί αυτή μέσα του κι αν μπορεί, τελικά, να τον ελευθερώσει απ’ τα προσωπικά του δαιμόνια, να τον στηρίξει, να του δώσει μια νέα πνοή, ή έστω, τη στοιχειώδη δύναμη να σηκωθεί και να συνεχίσει όταν νιώθει συντετριμμένος και ισοπεδωμένος. Φέρνει τον ήρωα της αντιμέτωπο με τεράστια ηθικά διλήμματα και τον τσακίζει, δίνοντάς του ταυτόχρονα την ευκαιρία να αντιμετωπίσει με αξιοπρέπεια την πτώση του.

Δεν είναι εύκολο, πιστεύω, για έναν δημιουργό να μεταχειριστεί τόσο σκληρά τον ήρωα του. Θέλει μεγάλη τέχνη και μαεστρία, θέλει τόλμη και ρίσκο. Ένα ρίσκο που η Τέσυ Μπάιλα το παίρνει, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι είναι απόλυτα ικανή να το χειριστεί και να μας δώσει ένα υπέροχο μυθιστόρημα.

Δεν έχω κρύψει ποτέ τη φιλία που με συνδέει με την Τέσυ, ούτε και τον θαυμασμό γι’ αυτήν. Χαίρομαι αφάνταστα παρακολουθώντας την να βελτιώνεται διαρκώς και να εξελίσσεται και εύχομαι ολόψυχα το βιβλίο αυτό να βρει την ανταπόκριση που του αξίζει. Είναι ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα που έχει να προσφέρει πολλά στον αναγνώστη του.

Προηγούμενο άρθροΤο 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ μέσα από 12 φωτογραφικά κλικ!
Επόμενο άρθροΤι κρύβει το «Αρχέτυπο» κάτω από τη «Fedora» του;
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.